Χιλιάδες ασφαλισμένοι μπορούν μέσα στο 2026 να αξιοποιήσουν τις διατάξεις της ισχύουσας νομοθεσίας και να ανοίξουν τον δρόμο για πρόωρη συνταξιοδότηση, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μεταξύ αυτών βρίσκονται όσοι είχαν ασφαλιστεί στον πρώην ΟΓΑ και κατέβαλαν εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης, καθώς αποκτούν πλέον τη δυνατότητα να αναγνωρίσουν ασφαλιστικό χρόνο έως και δέκα ετών.
Παράλληλα, εξακολουθεί να ισχύει η δυνατότητα εξαγοράς πλασματικών ετών ασφάλισης, ενώ για τους μακροχρόνια ανέργους προβλέπεται συνέχιση της ασφάλισης με την κάλυψη των εισφορών από τη Δημόσια Υπηρεσία Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Αναγνώριση της «δεκαετίας του ΟΓΑ»
Στον πρώην ΟΓΑ αναγνωρίζεται πλέον ο χρόνος προαιρετικής ασφάλισης για την περίοδο 1988-1997. Πρόκειται για ασφαλιστικό χρόνο που μέχρι πρότινος δεν λαμβανόταν υπόψη, αλλά πλέον εντάσσεται στις διατάξεις της διαδοχικής ασφάλισης.
Η συγκεκριμένη ρύθμιση αφορά όχι μόνο τους αγρότες, αλλά και εργαζομένους του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα, οι οποίοι κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους πορείας είχαν ασφαλιστεί στον ΟΓΑ και κατέβαλαν εισφορές στον Κλάδο Πρόσθετης Ασφάλισης.
Ο χρόνος αυτός μπορεί πλέον να συνυπολογιστεί στον συνολικό ασφαλιστικό βίο, επιτρέποντας ακόμη και τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος έως πέντε χρόνια νωρίτερα.
Μέχρι πρόσφατα, ο συγκεκριμένος ασφαλιστικός χρόνος μπορούσε να αξιοποιηθεί μόνο από όσους παρέμεναν ασφαλισμένοι στον ΟΓΑ. Όσοι είχαν αλλάξει επαγγελματική δραστηριότητα και είχαν ενταχθεί, για παράδειγμα, στο πρώην ΙΚΑ, στον ΟΑΕΕ ή στο Δημόσιο, δεν μπορούσαν να τον αναγνωρίσουν.
Με τη νέα ρύθμιση, ο χρόνος αυτός μπορεί να προσμετρηθεί σε συνδυασμό με την ασφάλιση στους υπόλοιπους φορείς κύριας ασφάλισης που πλέον υπάγονται στον ΕΦΚΑ.
Εξαγορά πλασματικών ετών
Η νομοθεσία προβλέπει επίσης τη δυνατότητα εξαγοράς έως επτά πλασματικών ετών, δίνοντας τη δυνατότητα στους ασφαλισμένους να συνταξιοδοτηθούν νωρίτερα και, σε αρκετές περιπτώσεις, να αυξήσουν τη σύνταξή τους ακόμη και κατά 500 ευρώ τον μήνα.
Όταν η αναγνώριση των πλασματικών ετών οδηγεί στη θεμελίωση δικαιώματος πλήρους αντί μειωμένης σύνταξης, το όφελος είναι διπλό, τόσο ως προς τον χρόνο εξόδου όσο και ως προς το ύψος της σύνταξης.
Η αναγνώριση πρέπει να γίνει πριν από την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης ή ταυτόχρονα με αυτήν, ιδιαίτερα όταν ο ασφαλισμένος βρίσκεται κοντά στη συμπλήρωση 40 ετών ασφάλισης, θεμελιώνει δικαίωμα με ανήλικο τέκνο ή 35ετία ή επιδιώκει πρόωρη, ακόμη και μειωμένη, σύνταξη.
Η διαδικασία πραγματοποιείται μέσω του gov.gr ή με αίτηση στον ΕΦΚΑ. Ο ασφαλισμένος υποβάλλει την αίτηση αναγνώρισης, αναμένει την απόφαση του ΕΦΚΑ και εξοφλεί το ποσό είτε εφάπαξ είτε σε έως 60 δόσεις είτε μέσω παρακράτησης ποσοστού 25% από τη σύνταξη.
Τα πλασματικά έτη που μπορούν να αναγνωριστούν αφορούν τη στρατιωτική θητεία, τα τέκνα, τις σπουδές, τα κενά ασφάλισης μεταξύ περιόδων εργασίας, την επιδοτούμενη ανεργία, τις ημέρες ασθένειας, τη γονική άδεια ανατροφής και τη μαθητεία.
Το κόστος εξαρτάται από την ασφαλιστική ιδιότητα του ενδιαφερομένου, αν είναι μισθωτός ή ελεύθερος επαγγελματίας, καθώς και από το αν εργάζεται ή διαθέτει εισόδημα κατά τον χρόνο της εξαγοράς.
Για τους μισθωτούς, ο υπολογισμός γίνεται με βάση το 20% των ασφαλιστέων αποδοχών του προηγούμενου έτους, ενώ για τους αυτοαπασχολούμενους και τους ελεύθερους επαγγελματίες με βάση την ασφαλιστική κατηγορία που ισχύει κατά την υποβολή της αίτησης.
Τι ισχύει για Δημόσιο, ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες
Για τους δημοσίους υπαλλήλους που υποβάλλουν αίτηση από την 1η Ιανουαρίου 2020 και μετά, η εξαγορά πραγματοποιείται με εισφορά 20% επί του βασικού μισθού τους, χωρίς να προβλέπεται ελάχιστο κόστος.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες, κάθε μήνας αναγνώρισης αντιστοιχεί στη μηνιαία εισφορά του κλάδου σύνταξης. Μετά την αύξηση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 2,5% από την 1η Ιανουαρίου, αυξήθηκε αντίστοιχα και το κόστος αναγνώρισης πλασματικού χρόνου για τις αιτήσεις που θα κατατεθούν μέσα στο 2026.
Κάλυψη εισφορών από τη ΔΥΠΑ
Το ισχύον θεσμικό πλαίσιο δίνει επίσης λύση σε χιλιάδες μακροχρόνια ανέργους που βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, επιτρέποντάς τους να συνεχίσουν προαιρετικά την ασφάλισή τους χωρίς οικονομική επιβάρυνση.
Οι εισφορές καλύπτονται εξ ολοκλήρου από τη ΔΥΠΑ, λειτουργώντας ως γέφυρα μέχρι τη θεμελίωση του συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
Δικαιούχοι είναι όσοι είναι άνεργοι για τουλάχιστον 12 συνεχόμενους μήνες, απέχουν έως πέντε έτη από τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης, διαθέτουν από 3.000 έως 4.500 ημέρες ασφάλισης και δεν υπάγονται σε καθεστώς βαρέων και ανθυγιεινών επαγγελμάτων.