Ξεκίνησαν σήμερα Παρασκευή οι τριήμερες βουλευτικές εκλογές στη Ρωσία, τις οποίες ο Βλαντίμιρ Πούτιν έχει παρουσιάσει ως μέτρο για τη στήριξη των Ρώσων στον πόλεμου του Κρεμλίνου στην Ουκρανία.
Όπως υπενθυμίζει το Reuters, πρόκειται για τις πρώτες βουλευτικές εκλογές από τότε που η Ρωσία ξεκίνησε την πλήρους κλίμακας εισβολή στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Η εκλογική διαδικασία, από την οποία θα προκύψει η σύνθεση της Κρατικής Δούμας, της κάτω Βουλής του κοινοβουλίου με 450 έδρες, αναμένεται ευρέως να οδηγήσει στη διατήρηση της κυριαρχίας του κυβερνώντος, φιλικού στον Πούτιν κόμματος, Ενωμένη Ρωσία, σε ένα αυστηρά ελεγχόμενο πολιτικό σύστημα.
Οι περισσότεροι υποψήφιοι που τάσσονται κατά του πολέμου έχουν αποκλειστεί από το ψηφοδέλτιο, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου ότι το φιλελεύθερο κόμμα Γιάμπλοκο, το οποίο τάσσεται υπέρ της κατάπαυσης του πυρός, παραβίασε τους εκλογικούς κανόνες. Ωστόσο, ορισμένοι υποψήφιοι του Γιάμπλοκο εξακολουθούν να συμμετέχουν στις εκλογές σε επιμέρους εκλογικές περιφέρειες.
Σε τηλεοπτικό διάγγελμά του προς το έθνος ενόψει των εκλογών, ο Πούτιν δήλωσε ότι η συμμετοχή στις εκλογές θα βοηθήσει να διασφαλιστεί η νίκη της Ρωσίας στην Ουκρανία και θα αποδείξει την εθνική αποφασιστικότητα απέναντι στις εξωτερικές πιέσεις. Το Κρεμλίνο υποστηρίζει ότι η εθνική ενότητα είναι ζωτικής σημασίας, λόγω, όπως ισχυρίζεται, των ολοένα και πιο επικίνδυνων προσπαθειών των ουκρανικών υπηρεσιών πληροφοριών και άλλων εχθρών να προκαλέσουν αναταραχή στο εσωτερικό της Ρωσίας.
Η ψηφοφορία πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι εντείνεται η ανησυχία μιας μερίδας των Ρώσων για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη ζωή τους. Η οικονομία βρίσκεται επίσης υπό πίεση και οι αρχές αναμένεται να χρησιμοποιήσουν τις εκλογές για να αξιολογήσουν το μέγεθος της πολεμικής κόπωσης στην κοινωνία, καθώς οι ελλείψεις καυσίμων που προκαλούνται από ουκρανικές επιθέσεις με drones προκαλούν αναταράξεις σε ορισμένες περιοχές της χώρας και οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλά επιτόκια, έλλειψη εργατικού δυναμικού και δυτικές κυρώσεις.
Τα πρώτα και μερικά αποτελέσματα αναμένεται να αρχίσουν να ανακοινώνονται από το απόγευμα της Κυριακής, ενώ τα σχεδόν πλήρη αποτελέσματα αναμένεται να είναι διαθέσιμα τη Δευτέρα.
Εκλογικό stress test για Πούτιν καθώς αδειάζουν οι τσέπες των Ρώσων
Όπως υπογράμμισε το CNBC χθες Πέμπτη, αν και το αποτέλεσμα δεν θεωρείται αμφίβολο, εξωτερικοί παρατηρητές θα παρακολουθήσουν στενά τη συμμετοχή των ψηφοφόρων και το εύρος της νίκης της Ενωμένης Ρωσίας, αναζητώντας ενδείξεις λαϊκής δυσαρέσκειας μετά από περισσότερα από τεσσεράμισι χρόνια πολέμου.
Οι δημοσκοπήσεις έχουν δείξει ότι η Ενωμένη Ρωσία, το κόμμα που υποστηρίζεται από τον Πούτιν, προηγείται κατά πολύ των αντιπάλων της, αν και τα ποσοστά αποδοχής του κόμματος έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων τεσσάρων ετών, εν μέσω μιας πανεθνικής κρίσης καυσίμων και ουκρανικών επιθέσεων με drones σε αποθήκες διανομής.
Όλα τα κόμματα που συμμετέχουν στην εκλογική διαδικασία έχουν, τουλάχιστον σε κάποιο βαθμό, δηλώσει δημοσίως την πίστη τους στον Πούτιν και στις πολιτικές του απόψεις. Το κόμμα Yabloko ήταν το μοναδικό εγγεγραμμένο πολιτικό κόμμα που είχε αντιταχθεί στον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, όμως τον περασμένο μήνα το ανώτατο δικαστήριο της χώρας απαγόρευσε στο φιλελεύθερο κόμμα να συμμετάσχει στις εκλογές.
«Διαμορφώνεται στη ρωσική κοινωνία μια συναίνεση και ένα γενικότερο αίσθημα ότι ο πόλεμος είναι δαπανηρός, σε τέτοιο βαθμό ώστε ακόμη και μέλη της ελίτ του Πούτιν αρχίζουν να μιλούν για την ανάγκη να τερματιστεί», δήλωσε στο CNBC ο Sergei Guriev, κοσμήτορας και καθηγητής Οικονομικών στο London Business School.
Κόμματα αποκλείονται από την εκλογική μάχη και οικονομολόγοι απολύονται
Το Κρεμλίνο φέρεται να απέλυσε τον Andrei Klepach από τη ρωσική κρατικά ελεγχόμενη αναπτυξιακή τράπεζα VEB τον περασμένο μήνα, αφότου ο πρώην επικεφαλής οικονομολόγος παρουσίασε έκθεση που προειδοποιούσε ότι η Ρωσία δεν μπορούσε να κερδίσει έναν παρατεταμένο πόλεμο φθοράς με την Ουκρανία και προέβλεπε μια σοβαρή κοινωνική κρίση.
Ο Πούτιν είχε επίσης προηγουμένως συγκρουστεί με τον German Gref της Sberbank. Μιλώντας σε οικονομικό φόρουμ τον Σεπτέμβριο του περασμένου έτους, ο διευθύνων σύμβουλος της μεγαλύτερης τράπεζας της Ρωσίας προειδοποίησε για ύφεση στη ρωσική οικονομία, προκαλώντας την αντίδραση του Πούτιν.
«Μπορείτε επίσης να κοιτάξετε τις δημοσκοπήσεις, όσο μεροληπτικές κι αν είναι. Βλέπετε ότι οι Ρώσοι αισθάνονται τον πόνο του πολέμου σε οικονομικό επίπεδο. Η οικονομία σταμάτησε να αναπτύσσεται. Πράγματι, όπως σωστά είπατε, ο προϋπολογισμός δεν βρίσκεται στην καλύτερη κατάσταση», δήλωσε ο Guriev. «Έτσι, ο Πούτιν αναγκάστηκε να αυξήσει τους φόρους, κάτι που είναι πολύ αντιδημοφιλές. Όπως μπορείτε να φανταστείτε, ακόμη και με τους υψηλότερους φόρους, παρουσιάζει σημαντικό δημοσιονομικό έλλειμμα. Δεν είναι κάτι που θα καταστρέψει τη ρωσική οικονομία, αλλά δημιουργεί ολοένα και μεγαλύτερη δυσαρέσκεια και απογοήτευση σε ολόκληρη τη Ρωσία», πρόσθεσε.
Η πρεσβεία της Ρωσίας στο Λονδίνο δεν ήταν άμεσα διαθέσιμη για σχόλιο.
Οι αναλυτές δήλωσαν ότι ένας βασικός λόγος για τον οποίο οι εκλογές για την Κρατική Δούμα μπορεί να έχουν μεγαλύτερη σημασία απ’ όση θα περίμενε κανείς είναι ότι η εκλεγμένη κάτω βουλή του κοινοβουλίου θα παραμείνει σε λειτουργία έως το 2031, καλύπτοντας και τις προεδρικές εκλογές του 2030.
Αυτό σημαίνει ότι, εάν η Ρωσία επρόκειτο να υποστεί έναν βαθύ πολιτικό μετασχηματισμό μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια, η Δούμα θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη διαχείριση και τη νομιμοποίησή του.
Η Ενωμένη Ρωσία, η οποία διαθέτει σήμερα 310 έδρες, θα χρειαστεί να κερδίσει τουλάχιστον 300 έδρες προκειμένου να διατηρήσει την ενισχυμένη πλειοψηφία της και να προωθήσει συνταγματικές αλλαγές χωρίς να χρειάζεται την υποστήριξη άλλων κομμάτων.
Ο ρόλος του Ορμούζ
Η Ουκρανία έχει εντείνει τους τελευταίους μήνες τις επιθέσεις της εναντίον ρωσικών εγκαταστάσεων πετρελαίου και κόμβων logistics, επιδιώκοντας να αυξήσει το κόστος του πολέμου για τη Ρωσία και να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του Πούτιν να συνεχίσει τη σύγκρουση.
Η πρόσφατη άνοδος των τιμών του πετρελαίου, καθώς οι ΗΠΑ και το Ιράν δίνουν μάχη για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, έχει προσφέρει στο Κρεμλίνο ένα σημαντικό οικονομικό όφελος για τη χρηματοδότηση του πολέμου, αν και δεν είναι όλοι πεπεισμένοι ότι αυτό θα κάνει μεγάλη διαφορά μακροπρόθεσμα.
«Πρόκειται για μια πολύ προσωρινή ώθηση», δήλωσε στο CNBC η Katia Glod, αναπληρώτρια επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής στο think tank New Eurasian Strategies Centre. Πρόσθεσε ότι ακόμη και με μια βραχυπρόθεσμη ενίσχυση των τιμών του πετρελαίου, το Κρεμλίνο δεν μπορεί να στηρίξει επαρκώς τον ρωσικό προϋπολογισμό ώστε να συνεχίσει να καταβάλλει τους «πολύ υψηλούς» συμβατικούς μισθούς που έχουν υποσχεθεί στους στρατιώτες οι οποίοι στρατολογούνται για να πολεμήσουν.
«Επομένως, δεν αναμένουμε ότι αυτό θα μεταφραστεί σε μεγαλύτερη οικονομική ώθηση για το Κρεμλίνο, με την έννοια ότι θα υπάρχουν περισσότερα διαθέσιμα χρήματα», δήλωσε η Glod.
Εικασίες για επιστράτευση
Όπως γράφει το CNBC, ορισμένοι εξωτερικοί παρατηρητές έχουν δηλώσει ότι οι ρωσικές αρχές φαίνεται να έχουν προετοιμάσει το έδαφος για ένα νέο κύμα στρατιωτικής επιστράτευσης μετά τις εκλογές για την Κρατική Δούμα, μια προοπτική που είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής στη Ρωσία. Το Κρεμλίνο έχει επανειλημμένα αρνηθεί ότι σχεδιάζει υποχρεωτική επιστράτευση.
«Υπήρχαν πολλές πληροφορίες που υποδείκνυαν ότι θα ξεκινούσαν την επιστράτευση. Θα δούμε. Για μένα, αυτό μοιάζει με κάτι που βρίσκεται σε πλήρη αντίθεση με τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις», δήλωσε την Τρίτη ο Vladyslav Vlasiuk, ειδικός απεσταλμένος του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στη Σιγκαπούρη.
Ο Vlasiuk εξέφρασε επίσης την απογοήτευσή του για αυτό που αντιλήφθηκε ως έλλειψη αντιπολεμικών διαδηλώσεων στη Ρωσία, καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι ίσως αυτό σημαίνει πως η πλειονότητα των Ρώσων πολιτών υποστηρίζει τον πόλεμο του Πούτιν. «Αυτό είναι ανησυχητικό. Πραγματικά ανησυχητικό», πρόσθεσε.
Ένας από τους βασικούς δείκτες που θα πρέπει να παρακολουθούν οι επενδυτές τους επόμενους μήνες είναι το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στην πρώτη γραμμή του μετώπου.
Εάν ο Πούτιν θεωρεί ότι οι ρωσικές δυνάμεις προελαύνουν στην ανατολική περιοχή του Ντονέτσκ, ο Guriev δήλωσε ότι ο Ρώσος πρόεδρος πιθανότατα θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι «ο χρόνος είναι με το μέρος του» όσον αφορά τις ειρηνευτικές συνομιλίες. «Μόλις αυτή η γραμμή παγιωθεί πλήρως και υπάρξουν ενδείξεις ότι οι Ουκρανοί μπορεί πράγματι να φτάσουν εκεί, τελικά μέσα σε αυτό το έτος, ο Πούτιν μπορεί να αρχίσει να σκέφτεται ότι ίσως ήρθε η ώρα για σοβαρές διαπραγματεύσεις», πρόσθεσε.