Σαφή μηνύματα για τα ελληνοτουρκικά, την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου και τον Κάθετο Διάδρομο έστειλε ο Μάρκο Ρούμπιο, ξεκαθαρίζοντας ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες μια σύγκρουση Ελλάδας και Τουρκίας είναι «αδιανόητη» και κάτι που η Ουάσιγκτον «δεν θα μπορούσε ποτέ να επιτρέψει να συμβεί».
Σε συνέντευξή του στην «Καθημερινή» και τον Αλ. Παπαχελά, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στον ενεργειακό ρόλο της Ελλάδας και στην ανάγκη διαφοροποίησης των οδών εφοδιασμού, ενώ προανήγγειλε αμερικανική διπλωματική κινητοποίηση για να ξεπεραστούν τα εμπόδια που αντιμετωπίζει το Great Sea Interconnector (GSI).
Κάθετος Διάδρομος και καλώδιο στην ενεργειακή ατζέντα
Ο Ρούμπιο συνέδεσε ευθέως την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας – ΗΠΑ με την ανάγκη δημιουργίας περισσότερων και ασφαλέστερων διαδρομών εφοδιασμού. Αναφερόμενος τόσο στον Κάθετο Διάδρομο όσο και στο καλώδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου, τόνισε ότι οι εξελίξεις των τελευταίων ετών έχουν καταστήσει σαφή την ανάγκη διαφοροποίησης των ενεργειακών αλυσίδων.
«Χρειαζόμαστε ποικιλομορφία στις αλυσίδες εφοδιασμού», ανέφερε, προσθέτοντας ότι σε αυτόν τον τομέα τα συμφέροντα Ελλάδας και ΗΠΑ «αλληλεπικαλύπτονται». Ο Κάθετος Διάδρομος αποτελεί βασικό τμήμα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπει τη διοχέτευση φυσικού αερίου, μεταξύ άλλων και αμερικανικού LNG, από τις ελληνικές υποδομές προς τα Βαλκάνια και βορειότερα στην Ευρώπη. Η Ουάσιγκτον, σύμφωνα με τον Ρούμπιο, παραμένει ιδιαίτερα προσηλωμένη στη δημιουργία εναλλακτικών ενεργειακών διαδρομών και στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας των εφοδιαστικών αλυσίδων.
Ιδιαίτερη σημασία είχε η τοποθέτηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών για το GSI και τα εμπόδια που αντιμετωπίζει το έργο. Ο Ρούμπιο αναγνώρισε ότι υπάρχουν ζητήματα που δυσκολεύουν την υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης, αλλά κατέστησε σαφές ότι οι ΗΠΑ θεωρούν το έργο σημαντικό.
Όπως είπε, η Ουάσιγκτον σκοπεύει να αξιοποιήσει τη διπλωματία της ώστε να υπογραμμίσει «προς όλες τις πλευρές πόσο σημαντικό είναι αυτό για εμάς και γιατί είναι σημαντικό». Απέφυγε, ωστόσο, να προχωρήσει σε δημόσιες λεπτομέρειες για τον τρόπο με τον οποίο θα κινηθούν οι ΗΠΑ, επισημαίνοντας ότι τέτοιου είδους ζητήματα επιλύονται αποτελεσματικότερα μέσα από απευθείας και διακριτικές διπλωματικές επαφές. Η τοποθέτηση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος καθώς το καλώδιο έχει βρεθεί στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφορών στην Ανατολική Μεσόγειο.
«Αδιανόητη» μια σύγκρουση Ελλάδας – Τουρκίας
Ο Ρούμπιο ήταν ακόμη πιο σαφής όταν ρωτήθηκε τι θα έκαναν οι ΗΠΑ σε περίπτωση σοβαρής κλιμάκωσης ανάμεσα σε Ελλάδα και Τουρκία στο Αιγαίο ή στην Κύπρο. «Για εμένα θα ήταν αδιανόητο να συμβεί κάτι τέτοιο», απάντησε, υπενθυμίζοντας ότι πρόκειται για δύο συμμάχους και εταίρους στο ΝΑΤΟ. Όπως ανέφερε, μια σύγκρουση δεν θα ήταν προς το συμφέρον ούτε της Ελλάδας ούτε της Τουρκίας ούτε των Ηνωμένων Πολιτειών. «Είναι κάτι αδιανόητο για εμένα, κάτι που δεν θα μπορούσαμε ποτέ να επιτρέψουμε να συμβεί και που δεν πιστεύω ότι θα συμβεί», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Παράλληλα, επιβεβαίωσε ότι η Ουάσιγκτον διατηρεί συνεχή επικοινωνία με την Άγκυρα και άφησε να εννοηθεί ότι η σχέση των ΗΠΑ με την Τουρκία θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την αποκλιμάκωση εντάσεων. Η προσέγγιση που περιέγραψε είναι περισσότερο παρασκηνιακή παρά δημόσια: άμεσες συνομιλίες, διπλωματικές επαφές και προσπάθεια εξεύρεσης λύσεων μακριά από δημόσιες αντιπαραθέσεις.