Η σύγκρουση του Αντώνη Σαμαρά με τη Νέα Δημοκρατία και τον Κυριάκο Μητσοτάκη έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας συνηθισμένης εσωκομματικής διαφωνίας. Οι τελευταίες παρεμβάσεις του πρώην πρωθυπουργού δείχνουν ότι έχει επιλέξει μια στρατηγική ολομέτωπης αντιπαράθεσης, την ώρα που παραμένει ανοιχτή η συζήτηση για τις επόμενες πολιτικές του κινήσεις.Η μετωπική σύγκρουση κορυφώθηκε μετά τη ΔΕΘ. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε ότι δεν βλέπει πλέον «κανένα απολύτως περιθώριο συνεννόησης» με τον πρώην πρωθυπουργό και αναφέρθηκε αιχμηρά στην «τεχνογνωσία» του να προκαλεί ζημιά στην παράταξη. Ο Σαμαράς απάντησε λίγες ώρες αργότερα με προσωπική επίθεση στον πρωθυπουργό, υποστηρίζοντας μεταξύ άλλων ότι η σημερινή ΝΔ έχει μετατραπεί σε «κόμμα Μητσοτάκη».
Από πρώην πρωθυπουργός σε αντίπαλο της παράταξης;
Το βασικό ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει ρήξη. Αυτή έχει ήδη συντελεστεί. Το ερώτημα είναι πού θέλει να οδηγήσει ο Αντώνης Σαμαράς αυτή τη σύγκρουση.Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη πολιτική αντίφαση. Ένας πρώην πρόεδρος της ΝΔ και πρώην πρωθυπουργός εμφανίζεται σήμερα να επιτίθεται με ιδιαίτερη ένταση στην κυβέρνηση της παράταξης της οποίας ηγήθηκε.Οι πληροφορίες περί δημιουργίας νέου κόμματος έχουν ενισχύσει ακόμη περισσότερο αυτή την εικόνα. Δημοσιεύματα έχουν αναφέρει επαφές του πρώην πρωθυπουργού με στελέχη και αυτοδιοικητικούς, χωρίς μέχρι στιγμής να υπάρχει επίσημη ανακοίνωση νέου πολιτικού φορέα.
Εφόσον τελικά προχωρήσει σε μια τέτοια κίνηση, η πολιτική της στόχευση θα είναι δύσκολο να αποσυνδεθεί από τη ΝΔ. Ένα κόμμα στα δεξιά της κυβερνητικής παράταξης θα διεκδικήσει αναπόφευκτα τμήμα της ίδιας εκλογικής βάσης.
Το 18% που επέστρεψε στη συζήτηση
Η αντιπαράθεση έφερε ξανά στο προσκήνιο και το εκλογικό παρελθόν της ΝΔ επί Σαμαρά. Μετά την απάντηση του πρώην πρωθυπουργού, ο Κυριάκος Μητσοτάκης υπενθύμισε ειρωνικά το 18% της ΝΔ στις εκλογές του Μαΐου του 2012, θέτοντας ουσιαστικά υπό αμφισβήτηση το επιχείρημα περί πολιτικής εκπροσώπησης ολόκληρης της παράταξης.Η σημερινή Νέα Δημοκρατία έχει ακολουθήσει διαφορετική εκλογική στρατηγική. Η διεύρυνσή της προς το Κέντρο αποτέλεσε βασικό στοιχείο της πολιτικής Μητσοτάκη και συνέβαλε στις διαδοχικές εκλογικές νίκες της τελευταίας περιόδου.Αυτό ακριβώς το μοντέλο αμφισβητεί ο Σαμαράς, επιχειρώντας να επαναφέρει στο επίκεντρο μια περισσότερο παραδοσιακή δεξιά πολιτική ατζέντα.
Το ρίσκο μιας προσωπικής πολιτικής μάχης
Για τον πρώην πρωθυπουργό υπάρχει όμως ένα σημαντικό πολιτικό ρίσκο: όσο η κριτική του γίνεται περισσότερο προσωπική και λιγότερο προγραμματική, τόσο δυσκολότερο γίνεται να παρουσιαστεί ως πρόταση για την επόμενη ημέρα.Η κυβέρνηση, από την πλευρά της, δείχνει ότι δεν σκοπεύει πλέον να αφήνει αναπάντητες τις επιθέσεις του. Κυβερνητικά στελέχη εμφανίζονται να θεωρούν ότι πίσω από τη στάση του υπάρχουν και προσωπικά κίνητρα, ενώ η σχέση των δύο πλευρών περιγράφεται πλέον ως μετωπική.
Και όλα αυτά συμβαίνουν ενώ η χώρα μπαίνει σταδιακά σε προεκλογική περίοδο. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επανέλαβε στη ΔΕΘ ότι οι εκλογές θα πραγματοποιηθούν την άνοιξη του 2027, αποκλείοντας πρόωρη προσφυγή στις κάλπες και δηλώνοντας ότι εξακολουθεί να θεωρεί εφικτή την αυτοδυναμία.
Ποιον τελικά εξυπηρετεί η ρήξη;
Το κρίσιμο ερώτημα για τον Σαμαρά είναι εάν μπορεί να μετατρέψει την προσωπική του σύγκρουση με τον Μητσοτάκη σε αυτόνομη πολιτική πρόταση με πραγματική κοινωνική απήχηση.Διαφορετικά, υπάρχει ο κίνδυνος η επόμενη κίνησή του να καταγραφεί περισσότερο ως προσπάθεια φθοράς της Νέας Δημοκρατίας παρά ως προσπάθεια δημιουργίας μιας πειστικής εναλλακτικής κυβερνητικής λύσης.Η ρήξη, πάντως, φαίνεται πλέον οριστική. Μητσοτάκης και Σαμαράς δεν ανταλλάσσουν απλώς αιχμές. Αμφισβητούν ο ένας την πολιτική διαδρομή και τη στρατηγική του άλλου.
Και για τον Αντώνη Σαμαρά το στοίχημα είναι ιδιαίτερα μεγάλο: εάν επιλέξει τελικά να επιστρέψει στην πρώτη γραμμή με νέο πολιτικό φορέα, θα πρέπει να αποδείξει ότι διαθέτει κάτι περισσότερο από μια σκληρή αντιμητσοτακική ατζέντα. Διαφορετικά, η επιστροφή του μπορεί να μείνει στην ιστορία περισσότερο για τη ζημιά που προκάλεσε στον χώρο από τον οποίο προέρχεται παρά για το πολιτικό σχέδιο που οικοδόμησε.