Σε μία από τις πιο κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων δεκαετιών εισέρχεται η Σουηδία, με τις κάλπες της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου να εξελίσσονται ουσιαστικά σε «δημοψήφισμα» για το εάν οι Δημοκράτες της Σουηδίας (SD) θα περάσουν για πρώτη φορά από τον ρόλο του κοινοβουλευτικού υποστηρικτή σε εκείνον του κυβερνητικού εταίρου.Η μάχη προβλέπεται εξαιρετικά αμφίρροπη. Δημοσκόπηση της Novus που δημοσιεύθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου δίνει στα τέσσερα κόμματα της κεντροαριστεράς 50,7%, έναντι 48,1% για την κυβερνητική παράταξη και τους Δημοκράτες της Σουηδίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει η άνοδος των Φιλελευθέρων στο 5,8%, πάνω από το όριο του 4% για την είσοδο στη Βουλή, γεγονός που ενισχύει σημαντικά τις πιθανότητες του δεξιού μπλοκ.
Ο Κρίστερσον ανοίγει την πόρτα στους Δημοκράτες της Σουηδίας
Ο πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον επιδιώκει δεύτερη θητεία και έχει ξεκαθαρίσει ότι θέλει να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας μαζί με Χριστιανοδημοκράτες, Φιλελεύθερους και, αυτή τη φορά, τους Δημοκράτες της Σουηδίας.Το SD, που στις τελευταίες δημοσκοπήσεις κινείται γύρω στο 19%, στηρίζει από το 2022 την κυβέρνηση χωρίς να συμμετέχει σε αυτή. Μετά τις εκλογές, όμως, ζητά πλέον υπουργικές θέσεις.Το κόμμα έχει ιστορικές ρίζες στην ακροδεξιά και έχει επιχειρήσει τα τελευταία χρόνια να αποστασιοποιηθεί από το παρελθόν του. Το 2025 ζήτησε συγγνώμη για παλαιότερες νεοναζιστικές και αντισημιτικές θέσεις στελεχών του.
Μετανάστευση και εγκληματικότητα άλλαξαν τη Σουηδία
Η συνεργασία Κρίστερσον–SD έχει ήδη μεταβάλει σημαντικά τη σουηδική πολιτική. Η κυβέρνηση αυστηροποίησε τους κανόνες για τη μετανάστευση, περιόρισε τη μόνιμη παραμονή προσφύγων και ενίσχυσε τις απελάσεις όσων δεν έχουν δικαίωμα να βρίσκονται στη χώρα.Οι αιτήσεις ασύλου έχουν υποχωρήσει σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και περίπου 40 χρόνια. Από τις αρχές του 2026 προσφέρεται μάλιστα σε ορισμένους μετανάστες εκτός ΕΕ οικονομικό κίνητρο έως 350.000 σουηδικές κορώνες –περίπου 37.000 δολάρια– για να εγκαταλείψουν οικειοθελώς τη χώρα.Οι Δημοκράτες της Σουηδίας ζητούν ακόμη αυστηρότερη πολιτική, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη σουηδική γλώσσα, την εθνική ταυτότητα και τον περιορισμό της πολυπολιτισμικότητας.
Ακρίβεια και κοινωνικό κράτος στην κάλπη
Η εκλογική αναμέτρηση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στη μετανάστευση. Αγοραστική δύναμη, κοινωνικές ανισότητες, υγεία και δημόσιες υπηρεσίες βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες των ψηφοφόρων.Η κεντροαριστερή αντιπολίτευση υπό τη Μαγκνταλένα Άντερσον υπόσχεται μεγαλύτερη χρηματοδότηση του κοινωνικού κράτους, ενώ τα κόμματα του μπλοκ της προτείνουν διαφορετικούς συνδυασμούς αυξημένων κοινωνικών δαπανών και φορολογικής επιβάρυνσης των υψηλότερων εισοδημάτων.Η κυβερνητική πλευρά προβάλλει αντίθετα την υποχώρηση της εγκληματικότητας, τις χαμηλότερες τιμές ενέργειας και τροφίμων και τη δραστική μείωση των αιτήσεων ασύλου ως αποτελέσματα της τελευταίας τετραετίας.
Μια εκλογή που παρακολουθεί ολόκληρη η Ευρώπη
Η σημασία της κάλπης ξεπερνά τα σουηδικά σύνορα. Ακροδεξιά και εθνικιστικά κόμματα έχουν ήδη αποκτήσει σημαντική κυβερνητική επιρροή σε αρκετές ευρωπαϊκές χώρες και μια επίσημη είσοδος των Δημοκρατών της Σουηδίας στην κυβέρνηση θα αποτελούσε ακόμη έναν σημαντικό σταθμό αυτής της μετατόπισης.Από την άλλη πλευρά, ακόμη και μια νίκη της κεντροαριστεράς δεν εγγυάται εύκολο σχηματισμό κυβέρνησης. Σοσιαλδημοκράτες, Πράσινοι, Αριστερά και Κέντρο διαφωνούν σε σημαντικά ζητήματα, από τη φορολογία των μεγάλων περιουσιών έως την πυρηνική ενέργεια, ενώ το Κόμμα του Κέντρου αρνείται να συμμετάσχει στην ίδια κυβέρνηση με την Αριστερά.
Έτσι, η 13η Σεπτεμβρίου δεν θα κρίνει μόνο ποιος θα γίνει πρωθυπουργός. Θα δείξει εάν η πολιτική μετατόπιση της Σουηδίας προς τα δεξιά θα αποκτήσει για πρώτη φορά και επίσημη κυβερνητική έκφραση μέσω της συμμετοχής του SD στο υπουργικό συμβούλιο.