Αλλάζει από τη Δευτέρα 31 Αυγούστου η εικόνα στα ράφια των σούπερ μάρκετ, καθώς τίθεται σε εφαρμογή η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών με περισσότερους από 1.660 κωδικούς προϊόντων. Η μέση μείωση κινείται περίπου στο 7%, ενώ σε συγκεκριμένα επώνυμα προϊόντα φτάνει ακόμη και το 30%. Στη δράση συμμετέχουν ήδη περισσότερες από 90 προμηθευτικές επιχειρήσεις, 12 αλυσίδες σούπερ μάρκετ και τρεις αλυσίδες παιχνιδιών και σχολικών ειδών, ενώ η λίστα παραμένει ανοιχτή για νέες συμμετοχές.
Ποια προϊόντα γίνονται φθηνότερα
Η μεγαλύτερη ομάδα περιλαμβάνει περίπου 900 επώνυμους κωδικούς προϊόντων, στους οποίους η μέση μείωση διαμορφώνεται κοντά στο 7%. Ανάλογα με το προϊόν, όμως, η έκπτωση ξεκινά από 5% και μπορεί να φτάσει έως 30%. Η πρωτοβουλία αφορά βασικά είδη διατροφής και καθημερινής κατανάλωσης, με στόχο οι μειώσεις να γίνουν αισθητές στο καλάθι του νοικοκυριού και όχι να περιοριστούν σε προϊόντα μικρής ζήτησης.
Οι παρεμβάσεις στις τιμές αποκτούν μεγαλύτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια στα τρόφιμα εξακολουθεί να πιέζει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Η μεγάλη απόσταση που σε αρκετές κατηγορίες παρατηρείται μεταξύ της τιμής παραγωγού και της τελικής τιμής στο ράφι αποτελεί ένα από τα βασικά προβλήματα της αγοράς.
Μειώσεις περίπου 10% στα σχολικά είδη
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα σχολικά είδη, καθώς η εφαρμογή του μέτρου συμπίπτει με την περίοδο κατά την οποία οι οικογένειες προετοιμάζονται για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς. Περισσότεροι από 450 κωδικούς σχολικών ειδών συμμετέχουν στην πρωτοβουλία, με τη μέση μείωση να κινείται περίπου στο 10%.
Η χρονική στιγμή είναι κρίσιμη, καθώς ο Σεπτέμβριος αποτελεί παραδοσιακά έναν από τους ακριβότερους μήνες για μια οικογένεια με παιδιά. Τσάντες, τετράδια, γραφική ύλη και υπόλοιπα σχολικά είδη προστίθενται στις σταθερές δαπάνες του νοικοκυριού, με αποτέλεσμα ακόμη και μια διψήφια ποσοστιαία μείωση να αποκτά πρακτική σημασία.
Φθηνότερα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας και κρέας
Στην πρωτοβουλία έχουν ενταχθεί επίσης περίπου 250 προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, με μέση μείωση τιμών της τάξης του 7%. Πρόκειται για μια κατηγορία που έχει αποκτήσει ιδιαίτερα ισχυρή παρουσία στα ελληνικά σούπερ μάρκετ, καθώς όλο και περισσότεροι καταναλωτές στρέφονται σε οικονομικότερες επιλογές για να περιορίσουν το συνολικό κόστος των αγορών τους.
Παράλληλα, μειώσεις καταγράφονται σε περίπου 60 κωδικούς κρέατος, με μέσο ποσοστό 7,2%. Στη συγκεκριμένη κατηγορία περιλαμβάνονται τόσο ελληνικά όσο και εισαγόμενα προϊόντα, μεταξύ των οποίων και μοσχάρι. Το κρέας αποτελεί μία από τις κατηγορίες όπου οι αυξήσεις των τελευταίων ετών έχουν γίνει ιδιαίτερα αισθητές στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Οι αλυσίδες μπορούν να ρίξουν ακόμη περισσότερο τις τιμές
Το τελικό όφελος για τον καταναλωτή μπορεί να είναι μεγαλύτερο από τη μέση μείωση του 7%. Στις μειώσεις που έχουν συμφωνήσει οι προμηθευτές μπορούν να προστεθούν πρόσθετες εκπτώσεις από τις ίδιες τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ.
Αυτό σημαίνει ότι το ίδιο προϊόν ενδέχεται να πωλείται σε διαφορετική τελική τιμή από αλυσίδα σε αλυσίδα. Η σύγκριση τιμών αποκτά επομένως ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς οι καταναλωτές θα μπορούν να αναζητούν πού η αρχική μείωση συνδυάζεται με μεγαλύτερη πρόσθετη έκπτωση του λιανεμπορίου.
Ειδική σήμανση στα ράφια
Οι καταναλωτές δεν θα χρειάζεται να αναζητούν μόνοι τους ποιο προϊόν συμμετέχει στην πρωτοβουλία. Οι μειωμένες τιμές θα συνοδεύονται από ειδική σήμανση στα ράφια των καταστημάτων, ώστε να είναι άμεσα αναγνωρίσιμες.
Η ενημέρωση θα γίνεται και ψηφιακά μέσω της πλατφόρμας «PosoKanei», όπου θα εμφανίζονται οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν, οι κωδικοί που έχουν ενταχθεί και οι μειώσεις που εφαρμόζονται. Στα επώνυμα προϊόντα θα αποτυπώνεται και το εύρος της μείωσης, λαμβάνοντας υπόψη τις πρόσθετες εκπτώσεις κάθε αλυσίδας.
Από δύο έως τέσσερις μήνες οι μειωμένες τιμές
Οι μειώσεις δεν θα ισχύσουν μόνο για λίγες ημέρες. Ανάλογα με την επιχείρηση και τον κωδικό, η συμμετοχή στην πρωτοβουλία θα έχει διάρκεια δύο έως τεσσάρων μηνών. Στις περιπτώσεις όπου μια εταιρεία συμμετέχει για δύο μήνες, προβλέπεται η δυνατότητα αντικατάστασης των προϊόντων με νέους κωδικούς για το επόμενο δίμηνο.
Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται να υπάρχει συνεχής παρουσία προϊόντων με χαμηλότερες τιμές στα ράφια και όχι μια πρόσκαιρη εκπτωτική καμπάνια. Η αποτελεσματικότητα του μέτρου, βέβαια, θα κριθεί από τις πραγματικές τελικές τιμές που θα πληρώνουν οι καταναλωτές και από το πόσο σημαντικά είναι τα συγκεκριμένα προϊόντα για το καθημερινό καλάθι.
Από τους 850 στους περισσότερους από 1.660 κωδικούς
Η πρωτοβουλία είχε αρχικά σχεδιαστεί με στόχο μειώσεις τουλάχιστον 5% σε βασικά προϊόντα. Ήδη από τον Ιούλιο είχε ανακοινωθεί ότι οι μειώσεις τιμών θα ξεκινούσαν στις 31 Αυγούστου, ενώ στην πορεία αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός των επιχειρήσεων και των προϊόντων που συμμετέχουν.
Η τελική εικόνα πριν από την έναρξη της δράσης είναι αισθητά μεγαλύτερη: περισσότεροι από 1.660 κωδικοί, έναντι 850 που είχαν ενταχθεί σε προηγούμενο στάδιο της διαδικασίας. Το υπουργείο Ανάπτυξης εκτιμά ότι ο αριθμός μπορεί να αυξηθεί περαιτέρω, καθώς η συμμετοχή παραμένει ανοιχτή.
Το μεγάλο τεστ θα γίνει στο ταμείο
Το ζητούμενο για τα νοικοκυριά δεν είναι μόνο πόσοι κωδικοί συμμετέχουν, αλλά πόσο θα μειωθεί τελικά ο λογαριασμός στο ταμείο. Οι καταναλωτές έχουν περάσει μια μακρά περίοδο έντονων ανατιμήσεων και η πορεία των τιμών στα σούπερ μάρκετ εξακολουθεί να βρίσκεται στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος.
Η Εθνική Πρωτοβουλία Μείωσης Τιμών ξεκινά με σημαντικά μεγαλύτερη συμμετοχή από αυτή που είχε αρχικά προβλεφθεί. Εάν οι μειώσεις εφαρμοστούν σε προϊόντα μεγάλης κατανάλωσης και συνδυαστούν με πρόσθετες εκπτώσεις των αλυσίδων, μπορούν να δημιουργήσουν ένα υπολογίσιμο όφελος για τον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Η πραγματική αξιολόγηση, όμως, θα γίνει από τη Δευτέρα στα ράφια και κυρίως στα ταμεία. Εκεί θα φανεί εάν το μέσο 7% θα μετατραπεί σε ουσιαστική ελάφρυνση για τα νοικοκυριά ή εάν η επίδρασή του θα χαθεί μέσα στο συνολικά αυξημένο κόστος διαβίωσης.