Ανακαινίσεις κατοικιών, κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις και νέο πρόγραμμα χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων περιλαμβάνει το πακέτο παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση του στεγαστικού. Ορισμένα μέτρα βρίσκονται ήδη σε εφαρμογή, ενώ άλλα περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο της ΔΕΘ, το οποίο βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή τον Νοέμβριο.
Στόχος είναι να επιστρέψουν περισσότερα κλειστά σπίτια στην αγορά, να αυξηθεί η διαθέσιμη κοινωνική κατοικία και να στηριχθούν τόσο οι ενοικιαστές όσο και οι ιδιοκτήτες.
Ανακαίνιση κατοικιών με επιδότηση έως 95%
Το πρόγραμμα «Ανακαίνιση Κατοικίας» προβλέπει επιχορήγηση από 70% έως 95% για εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης, με ανώτατο ποσό τις 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Προβλέπεται επιπλέον χρηματοδότηση έως 2.500 ευρώ για υποστηρικτικές υπηρεσίες. Αφορά κλειστά σπίτια που θα χρησιμοποιηθούν ως κύρια κατοικία ή θα διατεθούν για μακροχρόνια μίσθωση, καθώς και κατοικίες που ήδη ιδιοκατοικούνται.
Σύμφωνα με τον Οδηγό Εφαρμογής, η πλατφόρμα θα ενεργοποιηθεί πρώτα για τις κλειστές κατοικίες και στη συνέχεια για τις ιδιοκατοικούμενες. Η έκδοση βεβαίωσης επιλεξιμότητας δεν ισοδυναμεί με έγκριση χρηματοδότησης.
Φορολογικά κίνητρα για μακροχρόνιες μισθώσεις
Το πολυνομοσχέδιο προβλέπει παράταση και για το 2027 της απαλλαγής από τον φόρο εισοδήματος για μισθώματα κατοικιών που ήταν κενές ή διατίθεντο αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση και επιστρέφουν στη μακροχρόνια. Η φοροαπαλλαγή διαρκεί 36 μήνες και αφορά, υπό προϋποθέσεις, ακίνητα έως 120 τ.μ., με προσαύξηση του ορίου για οικογένειες με περισσότερα παιδιά. Η απαλλαγή συνδέεται με συγκεκριμένους όρους και δεν καλύπτει κάθε νέα μίσθωση.
Παράλληλα, προβλέπεται νέος ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για εισόδημα από ακίνητα από 12.000 έως 24.000 ευρώ, καθώς και παράταση για το 2027 της μείωσης φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων και της αναστολής ΦΠΑ στις νέες οικοδομές.
Περιορισμοί στις νέες βραχυχρόνιες μισθώσεις
Το «πάγωμα» νέων εγγραφών ακινήτων βραχυχρόνιας μίσθωσης σχεδιάζεται να συνεχιστεί το 2027 σε περιοχές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Το μέτρο αφορά συγκεκριμένες δημοτικές ενότητες και νέες καταχωρίσεις· δεν αποτελεί γενική απαγόρευση για τα ακίνητα που ήδη λειτουργούν ως καταλύματα.
«Σπίτι μου ΙΙΙ» και κοινωνικές κατοικίες
Το νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», με συνολικά κεφάλαια 2 δισ. ευρώ μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, έχει ανακοινωθεί για το 2027. Θα παρέχει χαμηλότοκα στεγαστικά δάνεια για αγορά πρώτης κατοικίας. Τα τελικά κριτήρια και οι όροι ένταξης θα καθοριστούν με τις σχετικές αποφάσεις.
Στον σχεδιασμό για την κοινωνική κατοικία περιλαμβάνεται η ανέγερση 2.350 κατοικιών σε δημόσια ακίνητα, μεταξύ των οποίων ανενεργά στρατόπεδα, καθώς και η αξιοποίηση του θεσμού της κοινωνικής αντιπαροχής. Πρόκειται για προγραμματισμένες παρεμβάσεις και οι κατοικίες δεν έχουν ακόμη παραδοθεί.
Παράλληλα, προβλέπεται φορολογικό κίνητρο για επενδύσεις τύπου «Κατασκευάζω – Νοικιάζω» (Build to Rent), δηλαδή για την κατασκευή κατοικιών που θα διατίθενται σε μακροχρόνια μίσθωση. Οι ειδικότεροι όροι του μέτρου αναμένεται να εξειδικευτούν.
Επιστροφή ενοικίου και νέες φορολογικές ρυθμίσεις
Η επιστροφή ενοικίου για το φορολογικό έτος 2025 έχει προγραμματιστεί για τις 30 Νοεμβρίου. Το πολυνομοσχέδιο διευρύνει τα εισοδηματικά όρια, ενώ προβλέπει επιστροφή δύο ενοικίων για εκπαιδευτικούς, γιατρούς και νοσηλευτές που υπηρετούν στην περιφέρεια, χωρίς εισοδηματικό περιορισμό. Η σχετική ενίσχυση για τα μισθώματα του 2024 έχει ήδη καταβληθεί σε δικαιούχους αυτών των επαγγελματικών ομάδων.
Από το 2027 προβλέπεται επίσης απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους και έως 2.200 στη Δυτική Μακεδονία, με συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Επιπλέον, από την 1η Ιουλίου 2027 ο φόρος μεταβίβασης κατοικιών για φυσικά πρόσωπα που δεν είναι φορολογικοί κάτοικοι ΕΕ ή ΕΟΧ προβλέπεται να αυξηθεί από 3% σε 15%.
Τα περισσότερα από τα νέα φορολογικά μέτρα δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ: περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο που βρίσκεται σε διαβούλευση και αναμένεται να ψηφιστεί εντός Νοεμβρίου.