Το ημερολόγιο μπορεί να γράφει Σεπτέμβριο, όμως για τον ελληνικό τουρισμό το καλοκαίρι κάθε άλλο παρά τελειώνει. Τα τελευταία χρόνια ο πρώτος μήνας του φθινοπώρου εξελίσσεται σε ένα από τα ισχυρότερα «χαρτιά» της τουριστικής οικονομίας, με ξένους επισκέπτες να επιλέγουν την Ελλάδα μετά την κορύφωση του Ιουλίου και του Αυγούστου. Χαμηλότερες θερμοκρασίες, μικρότερος συνωστισμός και συχνά καλύτερες τιμές δημιουργούν τις προϋποθέσεις ώστε η σεζόν να επεκτείνεται βαθύτερα στο φθινόπωρο.
Η παραδοσιακή εικόνα της ελληνικής τουριστικής περιόδου, που κορυφωνόταν τον Αύγουστο και υποχωρούσε απότομα μετά τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, αλλάζει.Ξενοδοχεία παραμένουν ανοιχτά περισσότερο, αεροπορικές εταιρείες διατηρούν διεθνείς συνδέσεις και tour operators επεκτείνουν τα προγράμματά τους.Και αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για την ελληνική οικονομία.
Ο Σεπτέμβριος δεν είναι πλέον «τέλος σεζόν»
Πριν από μερικές δεκαετίες, ο Σεπτέμβριος σηματοδοτούσε ουσιαστικά την αρχή του τέλους της τουριστικής περιόδου.Σήμερα η κατάσταση είναι διαφορετική.Σε μεγάλους τουριστικούς προορισμούς, η σεζόν επεκτείνεται στον Οκτώβριο και σε ορισμένες περιπτώσεις ακόμη περισσότερο.Η αλλαγή αυτή δεν έγινε τυχαία.Οι ξένοι ταξιδιώτες εμφανίζονται περισσότερο πρόθυμοι να ταξιδέψουν εκτός της παραδοσιακής περιόδου αιχμής, ενώ η Ελλάδα διαθέτει ένα σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα: το κλίμα.
Γιατί οι ξένοι προτιμούν τον Σεπτέμβριο
Για πολλούς Ευρωπαίους ο Σεπτέμβριος μπορεί να είναι καλύτερος μήνας διακοπών από τον Αύγουστο.Η θερμοκρασία παραμένει υψηλή, η θάλασσα είναι ζεστή και οι ημέρες εξακολουθούν να είναι μεγάλες.Ταυτόχρονα, όμως, αποφεύγονται οι ακραίες θερμοκρασίες και ο μεγάλος συνωστισμός του Αυγούστου.
Υπάρχει και ένας ακόμη παράγοντας: το κόστος.Ανάλογα με τον προορισμό και τις ημερομηνίες, οι ταξιδιώτες μπορούν να βρουν πιο ανταγωνιστικές τιμές σε καταλύματα και μετακινήσεις μετά την κορύφωση της υψηλής περιόδου.
Κρήτη, Ρόδος και μεγάλα νησιά κρατούν περισσότερο
Οι μεγάλοι ελληνικοί προορισμοί έχουν ένα σημαντικό πλεονέκτημα στην προσπάθεια επιμήκυνσης της τουριστικής περιόδου.Διαθέτουν μεγαλύτερες ξενοδοχειακές μονάδες, διεθνή αεροδρόμια και περισσότερες απευθείας συνδέσεις με τις μεγάλες ευρωπαϊκές αγορές.
Η Κρήτη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα προορισμού στον οποίο η τουριστική δραστηριότητα μπορεί να παραμένει ιδιαίτερα έντονη και μετά το τέλος Αυγούστου.Ανάλογη δυναμική εμφανίζουν η Ρόδος, η Κως και άλλοι μεγάλοι νησιωτικοί προορισμοί.
Το μεγάλο στοίχημα είναι ο Οκτώβριος
Για την τουριστική οικονομία, όμως, η πραγματική επιτυχία δεν είναι πλέον να γεμίσουν τα ξενοδοχεία τον Σεπτέμβριο.Το επόμενο στοίχημα είναι ο Οκτώβριος.
Εάν η Ελλάδα καταφέρει να διατηρεί ισχυρές τουριστικές ροές μέχρι τα μέσα ή ακόμη και το τέλος Οκτωβρίου, η πραγματική διάρκεια της υψηλής περιόδου αλλάζει δραστικά.
Ένα ξενοδοχείο που αντί για πέντε μήνες λειτουργεί έξι ή επτά αποκτά μεγαλύτερο ετήσιο τζίρο και μπορεί να διατηρεί τους εργαζομένους του για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.Το ίδιο συμβαίνει με εστιατόρια, τουριστικά καταστήματα, εταιρείες μεταφορών και δεκάδες άλλες δραστηριότητες που εξαρτώνται άμεσα ή έμμεσα από τον τουρισμό.
Περισσότερα έσοδα χωρίς περισσότερους τουρίστες τον Αύγουστο
Εδώ βρίσκεται και ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά πλεονεκτήματα της επιμήκυνσης της σεζόν.Η Ελλάδα δεν χρειάζεται απαραίτητα να συγκεντρώνει συνεχώς περισσότερους τουρίστες μέσα στον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Σε αρκετούς δημοφιλείς προορισμούς, οι υποδομές βρίσκονται ήδη στα όριά τους κατά τις εβδομάδες αιχμής.Περισσότεροι επισκέπτες τον Σεπτέμβριο, τον Οκτώβριο, τον Απρίλιο και τον Μάιο μπορούν να αυξήσουν τα συνολικά τουριστικά έσοδα χωρίς να επιβαρύνουν ακόμη περισσότερο τους προορισμούς στις πιο πολυσύχναστες εβδομάδες.
Το «κλειδί» της εποχικότητας
Η εποχικότητα αποτελεί ένα από τα παλαιότερα προβλήματα του ελληνικού τουρισμού.Εκατοντάδες επιχειρήσεις λειτουργούν μόνο για μερικούς μήνες τον χρόνο και χιλιάδες εργαζόμενοι απασχολούνται εποχικά.
Η επέκταση της τουριστικής περιόδου κατά έναν ή δύο μήνες μπορεί να αλλάξει σημαντικά αυτή την εικόνα.Περισσότερες διανυκτερεύσεις σημαίνουν μεγαλύτερο κύκλο εργασιών, περισσότερες ημέρες εργασίας και μεγαλύτερα έσοδα για την τοπική οικονομία.
Οι τουρίστες αναζητούν πλέον και διαφορετική Ελλάδα
Η αλλαγή δεν περιορίζεται στις ημερομηνίες.Μεταβάλλεται και το είδος των διακοπών που αναζητούν οι επισκέπτες.Η Ελλάδα δεν είναι πλέον μόνο το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα».
Γαστρονομικός τουρισμός, οινοτουρισμός, πεζοπορία, πολιτιστικές διαδρομές, city breaks και ορεινοί προορισμοί μπορούν να προσελκύσουν ταξιδιώτες σε περιόδους κατά τις οποίες η παραδοσιακή παραθαλάσσια τουριστική δραστηριότητα υποχωρεί.
Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες και για περιοχές που μέχρι σήμερα βρίσκονταν εκτός των μεγάλων τουριστικών ροών.
Αθήνα και Θεσσαλονίκη μπορούν να λειτουργούν 12 μήνες
Ιδιαίτερο ρόλο στην επιμήκυνση της περιόδου έχουν οι δύο μεγαλύτερες πόλεις.Η Αθήνα έχει εξελιχθεί σε αυτόνομο διεθνή τουριστικό προορισμό και όχι απλώς σε ενδιάμεσο σταθμό για τα ελληνικά νησιά.
Η ανάπτυξη των city breaks, η κρουαζιέρα, η γαστρονομία και η πολιτιστική δραστηριότητα μπορούν να υποστηρίζουν τουριστική κίνηση σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο.Αντίστοιχες δυνατότητες υπάρχουν στη Θεσσαλονίκη, ιδιαίτερα σε συνδυασμό με τον συνεδριακό, γαστρονομικό και πολιτιστικό τουρισμό.
Και η κλιματική αλλαγή αλλάζει τον χάρτη
Υπάρχει όμως και μια νέα παράμετρος.Οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες του Ιουλίου και του Αυγούστου μπορεί σταδιακά να επηρεάσουν τις ταξιδιωτικές επιλογές ορισμένων επισκεπτών.Τα θερμότερα καλοκαίρια μπορούν να ενισχύσουν την προτίμηση για ταξίδια την άνοιξη και το φθινόπωρο.Για την Ελλάδα αυτό δημιουργεί ταυτόχρονα πρόκληση και ευκαιρία.Το ζητούμενο είναι η τουριστική περίοδος να γίνει μεγαλύτερη και όχι απλώς να μετακινηθεί χρονικά.
Το μεγάλο οικονομικό όφελος
Ένας ισχυρός Σεπτέμβριος έχει πολλαπλασιαστική επίδραση στην οικονομία.Δεν κερδίζουν μόνο τα ξενοδοχεία.Κερδίζουν εστιατόρια, καταστήματα, ακτοπλοϊκές και αεροπορικές εταιρείες, ταξί, εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων, οργανωτές εκδρομών και προμηθευτές.Παράλληλα, αυξάνονται τα δημόσια έσοδα από ΦΠΑ και φόρους και παρατείνεται η απασχόληση χιλιάδων εποχικών εργαζομένων.
Από τον Σεπτέμβριο στον τουρισμό 365 ημερών
Ο Σεπτέμβριος είναι επομένως κάτι περισσότερο από έναν καλό μήνα στο τέλος του καλοκαιριού.Είναι το πρώτο μεγάλο τεστ για το εάν η Ελλάδα μπορεί να πετύχει έναν στρατηγικό στόχο δεκαετιών: να περιορίσει την εποχικότητα του τουρισμού της.Το επόμενο βήμα είναι ακόμη δυσκολότερο.Να αποκτήσουν μεγαλύτερη δυναμική ο Οκτώβριος και ο Νοέμβριος και ταυτόχρονα να ξεκινά η σεζόν νωρίτερα την άνοιξη.Εάν αυτό επιτευχθεί, η Ελλάδα θα μπορεί να αυξάνει τα τουριστικά της έσοδα χωρίς να εξαρτάται αποκλειστικά από δύο υπερφορτωμένους μήνες.Και τότε ο Σεπτέμβριος δεν θα θεωρείται πλέον το τέλος του ελληνικού καλοκαιριού.
Θα είναι απλώς η αρχή της δεύτερης τουριστικής σεζόν της χώρας.