«Οι κρίσεις ήρθαν για να μείνουν. Όποιος νομίζει ότι τα πράγματα θα είναι όπως ήταν κάποτε, μάλλον δεν έχει καταλάβει τίποτα», σημείωσε ο Βασίλης Καραμούζης, Γενικός Διευθυντής Εταιρικής και Επενδυτικής Τραπεζικής της Εθνικής Τράπεζας, μιλώντας στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, σε πάνελ με θέμα Lead through Uncertainty: Strategies for Business Resilience.
Ο κ. Καραμούζης τόνισε ότι αυτό που έχει αλλάξει είναι πως οι κρίσεις δεν είναι πλέον σειριακές, αλλά εκδηλώνονται ταυτόχρονα και με πολύ διαφορετικά αίτια.
Παρά την πίεση των διαδοχικών κρίσεων των τελευταίων ετών, ο κ. Καραμούζης υπογράμμισε ότι οι ελληνικές επιχειρήσεις έχουν διατηρήσει την ανθεκτικότητά τους, όπως, όπως είπε, αποτυπώνεται και στην πορεία της ελληνικής οικονομίας. Κοινός παρονομαστής για την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων είναι, σύμφωνα με τον ίδιο, η μακροπρόθεσμη στρατηγική, η εξωστρέφεια, η διαφοροποίηση των εσόδων, η επένδυση στο ανθρώπινο κεφάλαιο και ο ψηφιακός μετασχηματισμός.
Παράλληλα, επισήμανε ότι η κουλτούρα αντιστάθμισης κινδύνου παραμένει περιορισμένη στην Ελλάδα, προσθέτοντας ότι χρειάζεται να ενταχθεί στην καθημερινότητα των επιχειρήσεων. Ειδική αναφορά έκανε στα προϊόντα και τις λύσεις αντιστάθμισης κινδύνου που προσφέρει η Εθνική Τράπεζα, ενώ τοποθετήθηκε και για τη διαχείριση προγραμμάτων και ευρωπαϊκών κονδυλίων, υπογραμμίζοντας τη σημασία της έλευσης της Euronext στην Ελλάδα.
Αναφερόμενος στο ελληνικό χρηματιστήριο, τόνισε πως υπάρχουν κλάδοι, όπως ο τουρισμός και η ναυτιλία, που δεν εκπροσωπούνται επαρκώς. Μιλώντας για τις Άμεσες Ξένες Επενδύσεις, υπογράμμισε τη σημασία του τραπεζικού συστήματος στην προσέλκυση των συνολικά 12 δισ. ευρώ που έχουν εισρεύσει στη χώρα, σημειώνοντας πως «οι τράπεζες έχουν παίξει τον ρόλο της γέφυρας μεταξύ των σημαντικών επενδυτών του εξωτερικού, αλλά μπορούμε να κάνουμε ακόμη περισσότερα».
Ερωτώμενος για την επόμενη ημέρα μετά το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ο κ. Καραμούζης σημείωσε πως υπάρχει επαρκής ρευστότητα στο τραπεζικό σύστημα, το οποίο βρίσκεται σε ιδιαίτερα ισχυρή φάση, ενώ καταγράφεται έντονη διάθεση για χρηματοδότηση νέων έργων. Ο αυξημένος ανταγωνισμός, όπως ανέφερε, οδηγεί και σε πιο ελκυστικούς όρους για τους πελάτες. Καταλήγοντας, τόνισε ότι κάθε βιώσιμο και κατανοητό επιχειρηματικό σχέδιο μπορεί να βρει χρηματοδότηση.
«Το ενεργειακό κόστος καθιστά την ελληνική βιομηχανία, σε έναν βαθμό, λιγότερο ανταγωνιστική, ειδικά στο κομμάτι των εξαγωγών και ιδιαίτερα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης», ανέφερε ο Νίκος Λούλης, Πρόεδρος της Loulis Food Ingredients, ερωτώμενος για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει σήμερα η βιομηχανία. Στη συνέχεια, όπως είπε, ακολουθούν η έλλειψη τεχνικού προσωπικού, η γραφειοκρατία, η καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης και οι ελλείψεις σε υποδομές σε διάφορα επίπεδα.
Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε τη σημασία του διαλόγου με την Πολιτεία και την κοινωνία. Τόνισε, δε, πως πέρα από την επένδυση στον τουρισμό, ο οποίος, αν και αποτελεί, όπως είπε, «unique selling point» για τη χώρα, παραμένει ευάλωτος στις κρίσεις, η Ελλάδα πρέπει να επενδύσει περισσότερο και στη βιομηχανία.
Επιπρόσθετα, σημείωσε πως «είμαστε πολύ περήφανοι, καθώς σε λίγα χρόνια θα γιορτάσουμε τα 250 έτη ως μηλωνάδες», τονίζοντας ότι κρίσιμα στοιχεία για την ανθεκτικότητα μιας επιχείρησης είναι η ταχύτητα στη λήψη και υλοποίηση αποφάσεων, η προσαρμοστικότητα και η καινοτομία. Όπως είπε, η εταιρεία έχει επενδύσει στην αναβάθμιση του τομέα διακυβέρνησης και στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων, ακολουθώντας τις καταναλωτικές τάσεις. «Ο όμιλος έχει μετασχηματιστεί από μία αλευροβιομηχανία σε μία βιομηχανία πρώτων υλών για την αρτοποιία και τη ζαχαροπλαστική», πρόσθεσε.
«Η Τεχνητή Νοημοσύνη είναι σαν τον ηλεκτρισμό. Πρόκειται για τεχνολογία γενικής χρήσης, δεν αφορά μόνο έναν τομέα», σημείωσε ο Μάρκος Βερέμης, Partner στην Big Pi Ventures, υπογραμμίζοντας ότι μελέτες δείχνουν σαφή σύνδεση μεταξύ της ανάπτυξης μιας χώρας και του ποσοστού του ΑΕΠ που προέρχεται από εταιρείες τεχνολογίας.
Όπως είπε, στις οικονομίες που καταγράφουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, το ποσοστό αυτό ξεπερνά το 8%-9% του ΑΕΠ, ενώ στην Ελλάδα παραμένει περίπου στο 1%, παρά την πρόοδο των τελευταίων ετών. Την ίδια στιγμή, επεσήμανε ότι η χώρα κατατάσσεται πολύ υψηλά διεθνώς ως προς τους αποφοίτους STEM ανά κάτοικο, ενώ ιδιαίτερα ισχυρή είναι και η ελληνική διασπορά, με εταιρείες που έχουν ιδρυθεί από Έλληνες του εξωτερικού να ξεπερνούν συνολικά σε αξία τα 300 δισ. ευρώ, έναντι περίπου 10 δισ. ευρώ του εγχώριου οικοσυστήματος.
Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι η ανάπτυξη ενός ισχυρού τεχνολογικού τομέα μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για το σύνολο της οικονομίας, μεταφέροντας τεχνογνωσία και δεξιότητες και στους υπόλοιπους κλάδους. Όπως είπε, θα πρέπει να αποτελέσει βασικό εθνικό στόχο η αύξηση της συμβολής του τομέα τεχνολογίας στο ΑΕΠ, ώστε μέσα στα επόμενα χρόνια να προσεγγίσει τουλάχιστον τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, στο 8%, και μακροπρόθεσμα τα επίπεδα των πιο επιτυχημένων οικονομιών, όπου ξεπερνά το 12%-13%.
Ειδική αναφορά έκανε και στη συμβολή που μπορεί να έχει η Τεχνητή Νοημοσύνη στην αύξηση της παραγωγικότητας της χώρας, η οποία βρίσκεται περίπου στο 50% του ευρωπαϊκού μέσου όρου. Στο πλαίσιο αυτό, ανέφερε ότι έχουν αναληφθεί πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της τεχνολογικής εξοικείωσης των επιχειρήσεων, όπως η ένταξη περισσότερων εταιρειών τεχνολογίας σε επιχειρηματικούς φορείς και η διοργάνωση εκπαιδευτικών προγραμμάτων για στελέχη.
Τέλος, αναφερόμενος συνολικά στην Ευρώπη, τόνισε πως δεν έχει καταφέρει να προσελκύσει το ίδιο επίπεδο τεχνολογικών επενδύσεων με τις ΗΠΑ, οι οποίες απορροφούν περίπου το 80% των παγκόσμιων επενδύσεων στον τομέα. Όπως σημείωσε, οι ευκαιρίες για την Ευρώπη εντοπίζονται στην αξιοποίηση της υπάρχουσας τεχνολογίας σε δύο κρίσιμους τομείς: αφενός στη βιομηχανία και στο «physical AI», με αιχμή τη ρομποτική και την αυτοματοποίηση της παραγωγής, και αφετέρου στον τομέα της υγείας, όπου η Ευρώπη παραμένει ισχυρή σε ερευνητικό και πανεπιστημιακό επίπεδο.