Η Βενεζουέλα εξελίσσεται σε σημαντικό πεδίο δοκιμής για τις ηγεμονικές φιλοδοξίες του Ντόναλντ Τραμπ στο δυτικό ημισφαίριο, αναδεικνυόμενη παράλληλα σε μία ακόμη πιθανή πηγή αντιπαράθεσης με την Κίνα, σημειώνει σε δημοσίευμά του το Bloomberg.
Αφού ανακοίνωσε σχέδια για την ανάληψη του ελέγχου περισσότερων από 65 δισεκατομμυρίων βαρελιών αποθεμάτων αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας, η κυβέρνηση Τραμπ κατέστησε σαφές ότι αυτό ήταν μόνο η αρχή. Ακολουθεί μια εκστρατεία για τον περιορισμό της επιρροής της Κίνας και δυνάμεων όπως η Ρωσία, τις οποίες ο Λευκός Οίκος έχει χαρακτηρίσει «κακόβουλους ξένους παράγοντες», στο πλαίσιο μιας προσπάθειας να διασφαλιστεί ότι «η αμερικανική κυριαρχία στο ημισφαίριό μας δεν θα αμφισβητηθεί ποτέ ξανά».
Επόμενο στην ατζέντα της Ουάσινγκτον είναι μια προσπάθεια αναδιάρθρωσης του χρέους της Βενεζουέλας, το οποίο περιλαμβάνει δισεκατομμύρια δολάρια οφειλές προς την Κίνα. Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε την Τετάρτη ότι το Πεκίνο δεν θα έχει καμία αξίωση επί των εσόδων από την παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας, διακόπτοντας έτσι τον βασικό δίαυλο μέσω του οποίου το Καράκας πραγματοποιούσε τις αποπληρωμές του.
Οι ΗΠΑ παρουσιάζουν την εκστρατεία τους ως το τελευταίο κεφάλαιο του λεγόμενου Δόγματος Ντονρόε, το οποίο έχει ενσωματωθεί στη Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Λευκού Οίκου και υποστηρίζει ένα μονομερές δικαίωμα των ΗΠΑ να εμποδίζουν ανταγωνιστικές δυνάμεις να αποκτούν ή να ελέγχουν «στρατηγικά ζωτικής σημασίας περιουσιακά στοιχεία». Υπό αυτό το πρίσμα, η αφαίρεση των πετρελαϊκών κοιτασμάτων της Βενεζουέλας από κινεζικές εταιρείες αποτελεί μια γεωπολιτική ευκαιρία για την ευθυγράμμισή τους με τα συμφέροντα της Ουάσινγκτον.
Η Κίνα έχει μειώσει τα τελευταία χρόνια την έκθεσή της στη Βενεζουέλα και ο Τραμπ πιθανότατα θα δυσκολευόταν να επαναλάβει αλλού την κλίμακα των ενεργειών του στη Βενεζουέλα. Αυτό σημαίνει ότι, για το Πεκίνο, οι επιπτώσεις είναι περισσότερο πολιτικές παρά οικονομικές.
Μια πιο παρεμβατική στάση των ΗΠΑ κινδυνεύει να έρθει σε σύγκρουση με τα ευρύτερα συμφέροντα της Κίνας στη Νότια Αμερική, δήλωσε ο Christian Reyes, αναλυτής πολιτικού κινδύνου με έδρα το Πεκίνο και καταγωγή από τον Ισημερινό. «Η Βενεζουέλα δεν αποτελεί κατ’ ανάγκη προηγούμενο για άμεση απαλλοτρίωση, αλλά μπορεί να αποτελέσει προηγούμενο για εξαναγκαστικό αποκλεισμό», δήλωσε. «Οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι ολοένα και πιο πρόθυμες να χαρακτηρίζουν τμήματα της οικονομικής σχέσης της περιοχής με την Κίνα ως ζήτημα ασφάλειας και να αξιοποιούν τη σημαντική επιρροή τους για να επιβάλλουν αυτές τις “κόκκινες γραμμές”» συμπλήρωσε ο ίδιος.
Κίνα: Η συνεργασία μας με τη Βενεζουέλα προστατεύεται, δεν αφορά κανέναν τρίτο
Όπως μεταδίδει το Bloomberg, η αντίδραση της Κίνας μέχρι στιγμής είναι σχετικά συγκρατημένη. Ο εκπρόσωπος του κινεζικού υπουργείου Εξωτερικών, Guo Jiakun, δήλωσε σε τακτική ενημέρωση στο Πεκίνο την Πέμπτη ότι τα νόμιμα δικαιώματα και συμφέροντα της Κίνας στη Βενεζουέλα «πρέπει να προστατευθούν». «Η συνεργασία μεταξύ Κίνας και Βενεζουέλας προστατεύεται από το διεθνές δίκαιο. Δεν αφορά κανένα τρίτο μέρος», πρόσθεσε.
Ενόψει της πρώτης κρατικής επίσκεψης του προέδρου Σι Τζινπίνγκ στις ΗΠΑ εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία, η οποία θα πραγματοποιηθεί αυτόν τον μήνα, αξιωματούχοι των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου επιδιώκουν να αποφύγουν σοβαρές συγκρούσεις, ακόμη και καθώς διαφωνούν σε ζητήματα που κυμαίνονται από τις εμπορικές ανισορροπίες έως την οικονομική στήριξη του Πεκίνου προς την Τεχεράνη.
Για το Πεκίνο, η Βενεζουέλα έχει καταστεί τα τελευταία χρόνια λιγότερο σημαντική ως πηγή ενέργειας. Το αργό πετρέλαιο από τη χώρα αντιστοιχούσε μόλις στο 4% των συνολικών εισαγωγών πετρελαίου της Κίνας το 2025. Δεν έχει καταγραφεί άφιξη φορτίων από τη Βενεζουέλα στην Κίνα από τότε που η κυβέρνηση Τραμπ ανέλαβε τον έλεγχο των περιουσιακών στοιχείων, μετά τη σύλληψη, νωρίτερα φέτος, του τότε προέδρου Nicolás Maduro.
Το μεγαλύτερο πλήγμα ενδέχεται να αφορά τα δισεκατομμύρια δολάρια χρέους προς κινεζικές τράπεζες, το οποίο συνδέεται με βαρέλια πετρελαίου που δεν παραδόθηκαν. Αν και το Καράκας σταμάτησε να δημοσιεύει λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με αυτές τις υποχρεώσεις μετά την κρατική χρεοκοπία του 2017, εκτιμάται ότι το συνολικό χρέος προς την Κίνα ανερχόταν σε τουλάχιστον 10 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025.
Το ποσό αυτό έχει ήδη μειωθεί σημαντικά από την κορύφωσή του. Η Κίνα άρχισε να χρηματοδοτεί για πρώτη φορά έργα υποδομών και ενέργειας στη Βενεζουέλα το 2007, επί προεδρίας του πρώην προέδρου Ούγκο Τσάβες. Τα διαθέσιμα δημόσια στοιχεία δείχνουν ότι οι κινεζικές κρατικές τράπεζες είχαν χορηγήσει στη χώρα, έως το 2015, περισσότερα από 60 δισεκατομμύρια δολάρια σε δάνεια με εξασφάλιση πετρέλαιο.
Καθώς οι αμερικανικές κυρώσεις κατά του Καράκας εντάθηκαν τα επόμενα χρόνια, η Κίνα αναδείχθηκε στον μεγαλύτερο αγοραστή αργού πετρελαίου της Βενεζουέλας και στον σημαντικότερο ξένο πιστωτή της. Κρατικές εταιρείες, μεταξύ των οποίων η China National Petroleum, μητρική της PetroChina, και η China National Offshore Oil, ανέπτυξαν έργα πετρελαίου και φυσικού αερίου στη ζώνη βαρέος πετρελαίου του Ορινόκο και σε άλλες περιοχές.