Σε μία από τις κρισιμότερες εβδομάδες της σύγχρονης ιστορίας της εισέρχεται η Volkswagen, καθώς διοίκηση, εργαζόμενοι, βασικοί μέτοχοι και το κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας εξακολουθούν να βρίσκονται μακριά από συμφωνία για τη μεγάλη αναδιάρθρωση του γερμανικού ομίλου. Την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου συνεδριάζει το Εποπτικό Συμβούλιο, με τον διευθύνοντα σύμβουλο Oliver Blume να επιχειρεί για δεύτερη φορά να εξασφαλίσει στήριξη για δραστικές περικοπές κόστους, οι οποίες μπορεί να περιλαμβάνουν δεκάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας και αλλαγές στο παραγωγικό αποτύπωμα της αυτοκινητοβιομηχανίας.
Μικρές οι πιθανότητες για συμφωνία
Οι εμπλεκόμενες πλευρές βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις για ανταγωνιστικά σχέδια αναδιάρθρωσης, όμως οι πιθανότητες ουσιαστικής προόδου πριν από τη συνεδρίαση της Παρασκευής θεωρούνται περιορισμένες.
Σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες, είχε σημειωθεί κάποια πρόοδος πριν από τις πρόσφατες συνελεύσεις εργαζομένων στα εργοστάσια της Volkswagen. Στη συνέχεια, όμως, η διάθεση για συμβιβασμό μειώθηκε.
Οι προσπάθειες συνεχίζονται, χωρίς μέχρι στιγμής να έχει βρεθεί κοινός τόπος ανάμεσα στη διοίκηση, τους εκπροσώπους των εργαζομένων και τους υπόλοιπους ισχυρούς μετόχους.
Ο Oliver Blume επιστρέφει με το σχέδιο περικοπών
Ο CEO της Volkswagen, Oliver Blume, επιχειρεί για δεύτερη φορά να περάσει ένα πολύ πιο επιθετικό σχέδιο εξοικονόμησης κόστους.
Η πρώτη προσπάθεια δεν συγκέντρωσε την απαραίτητη υποστήριξη τον Ιούλιο.
Τώρα η πίεση είναι μεγαλύτερη, καθώς οι οικογένειες Porsche και Piëch, που αποτελούν βασικούς μετόχους του ομίλου, πιέζουν για βαθύτερες παρεμβάσεις προκειμένου να περιοριστεί το κόστος και να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα.
Στο τραπέζι βρίσκονται πρόσθετες περικοπές που μπορούν να ανεβάσουν τον συνολικό αριθμό των θέσεων εργασίας που θα χαθούν έως τις 50.000.
Τέσσερα εργοστάσια στο επίκεντρο
Ακόμη πιο κρίσιμο είναι το μέλλον της παραγωγικής βάσης της Volkswagen στη Γερμανία.
Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν την Τρίτη, η διοίκηση σχεδιάζει να προτείνει τον τερματισμό της παραγωγής σε τέσσερις γερμανικές μονάδες μεταξύ 2031 και 2034.
Το σχέδιο αφορά τα εργοστάσια:
- Emden, με ορίζοντα το 2031
- Zwickau, επίσης το 2031
- Hanover, το 2032
- Neckarsulm, το 2034
Το Εποπτικό Συμβούλιο αναμένεται να εξετάσει το συνολικό σχέδιο την Παρασκευή.
Στα χαρακώματα η IG Metall
Απέναντι στα σχέδια της διοίκησης βρίσκεται η IG Metall, το μεγαλύτερο συνδικάτο της Γερμανίας.
Οι εκπρόσωποι των εργαζομένων έχουν προειδοποιήσει ότι θα υπάρξει ισχυρότατη αντίδραση εάν η διοίκηση επιχειρήσει να ανατρέψει τη συμφωνία αναδιάρθρωσης που είχε επιτευχθεί πριν από λιγότερο από δύο χρόνια.
Η προηγούμενη συμφωνία είχε προκύψει έπειτα από μήνες δύσκολων διαπραγματεύσεων και προειδοποιητικών απεργιών.
Για τους εργαζομένους, η απαίτηση για νέες περικοπές τόσο σύντομα μετά την προηγούμενη συμφωνία θεωρείται ιδιαίτερα προβληματική.
Στο παιχνίδι και η Κάτω Σαξονία
Η υπόθεση περιπλέκεται ακόμη περισσότερο λόγω της ιδιαίτερης μετοχικής και διοικητικής δομής της Volkswagen.
Το γερμανικό κρατίδιο της Κάτω Σαξονίας αποτελεί τον δεύτερο μεγαλύτερο μέτοχο και διαθέτει σημαντική επιρροή στις αποφάσεις του ομίλου.
Ο πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας, Olaf Lies, έχει ζητήσει από όλες τις πλευρές να καταλήξουν σε βιώσιμη συμφωνία.
Το κρατίδιο ανησυχεί όχι μόνο για τις άμεσες θέσεις εργασίας στη Volkswagen, αλλά και για τις επιπτώσεις που θα μπορούσε να έχει μια μεγάλη συρρίκνωση στους προμηθευτές και στις τοπικές οικονομίες.
Γιατί η Volkswagen θέλει τόσο μεγάλες περικοπές
Η μεγαλύτερη αυτοκινητοβιομηχανία της Ευρώπης βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα πολύ διαφορετικό διεθνές περιβάλλον από εκείνο στο οποίο κυριάρχησε τις προηγούμενες δεκαετίες.
Το κόστος παραγωγής στη Γερμανία παραμένει υψηλό, ενώ η ζήτηση σε ορισμένες ευρωπαϊκές αγορές δεν έχει επιστρέψει στα επίπεδα του παρελθόντος.
Ταυτόχρονα, οι κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν εξελιχθεί σε έναν από τους μεγαλύτερους ανταγωνιστές των ευρωπαϊκών ομίλων, ιδιαίτερα στα ηλεκτρικά και υβριδικά αυτοκίνητα.
Εταιρείες όπως η BYD και άλλοι κινεζικοί κατασκευαστές αυξάνουν με γρήγορους ρυθμούς την παρουσία τους στην Ευρώπη, πιέζοντας τους παραδοσιακούς κατασκευαστές σε επίπεδο τιμών και τεχνολογίας.
Η Κίνα από μεγάλη ευκαιρία έγινε μεγάλο πρόβλημα
Για τη Volkswagen, η Κίνα έχει ιδιαίτερη σημασία.
Για πολλά χρόνια αποτέλεσε μία από τις σημαντικότερες πηγές ανάπτυξης και κερδοφορίας του γερμανικού ομίλου.
Η κατάσταση έχει αλλάξει καθώς οι εγχώριες κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες έχουν ενισχυθεί θεαματικά, ιδιαίτερα στην ηλεκτροκίνηση.
Ο ανταγωνισμός από εταιρείες με χαμηλότερο κόστος παραγωγής και ταχύτερους κύκλους ανάπτυξης νέων μοντέλων ασκεί σημαντικές πιέσεις στους γερμανικούς ομίλους.
Το πρόβλημα του κόστους
Η διοίκηση θεωρεί ότι η σημερινή παραγωγική δομή της Volkswagen δημιουργεί υπερβάλλουσα δυναμικότητα και υψηλό σταθερό κόστος.
Ο οικονομικός διευθυντής του ομίλου, Arno Antlitz, έχει επισημάνει ότι η διατήρηση της παραγωγής χωρίς ουσιαστικές αλλαγές σε συγκεκριμένα εργοστάσια θα μπορούσε να δημιουργεί ετήσιο μειονέκτημα κόστους περίπου 1,5 δισ. ευρώ.
Για τη διοίκηση, επομένως, η αναδιάρθρωση παρουσιάζεται ως αναγκαία προϋπόθεση για να παραμείνει ο όμιλος ανταγωνιστικός απέναντι στους νέους παγκόσμιους αντιπάλους του.
Το «πυρηνικό» σενάριο της έκτακτης γενικής συνέλευσης
Εάν το σχέδιο του Blume απορριφθεί ξανά την Παρασκευή, η διοίκηση διαθέτει μία πολύ πιο επιθετική επιλογή.
Θα μπορούσε να συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, πιθανότατα ακόμη και μέσα στον Οκτώβριο, και να επιχειρήσει να περάσει το σχέδιο απευθείας μέσω των επενδυτών.
Μια τέτοια κίνηση θα ήταν εξαιρετικά ασυνήθιστη για τη γερμανική επιχειρηματική κουλτούρα, η οποία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στη συναίνεση μεταξύ διοίκησης, εργαζομένων και μετόχων.
Θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε μακρά νομική και εταιρική σύγκρουση.
Γιατί η συνεδρίαση της Παρασκευής είναι κρίσιμη
Η συνεδρίαση της 4ης Σεπτεμβρίου μπορεί να αποτελέσει σημείο καμπής για τον μεγαλύτερο ευρωπαϊκό κατασκευαστή αυτοκινήτων.
Δεν κρίνεται μόνο το μέλλον δεκάδων χιλιάδων εργαζομένων ή τεσσάρων γερμανικών εργοστασίων.
Κρίνεται σε μεγάλο βαθμό το μοντέλο με το οποίο η Volkswagen θα επιχειρήσει να ανταγωνιστεί την κινεζική αυτοκινητοβιομηχανία και να προσαρμοστεί στη νέα εποχή της ηλεκτροκίνησης.
Εάν δεν βρεθεί συμβιβασμός, η αντιπαράθεση μπορεί να μετατραπεί σε ανοιχτή μάχη εξουσίας μεταξύ διοίκησης, εργαζομένων, κρατιδίου της Κάτω Σαξονίας και βασικών μετόχων.
Ένα τεστ για ολόκληρη τη γερμανική βιομηχανία
Η κρίση της Volkswagen ξεπερνά τα όρια μιας μεμονωμένης εταιρείας.
Η γερμανική αυτοκινητοβιομηχανία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα υψηλό ενεργειακό και εργασιακό κόστος, ισχυρότερο ανταγωνισμό από την Ασία, γεωπολιτικούς κινδύνους και τη δαπανηρή μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση.
Οι μεγάλες περικοπές που συζητούνται στη Volkswagen αποτελούν επομένως ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα της πίεσης που δέχεται το παραδοσιακό ευρωπαϊκό βιομηχανικό μοντέλο.
Η Παρασκευή δεν είναι βέβαιο ότι θα δώσει την τελική λύση. Θα δείξει όμως εάν υπάρχει ακόμη περιθώριο συμβιβασμού ή εάν η Volkswagen οδεύει προς μια πολύ μεγαλύτερη εταιρική και εργασιακή σύγκρουση.