Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα νέα στοιχεία για τις οφειλές προς την κοινωνική ασφάλιση, καθώς περισσότερα από 24,43 δισ. ευρώ χρέους που είχαν ενταχθεί σε ρυθμίσεις δεν κατάφεραν τελικά να αποπληρωθούν, ενώ περιορισμένη παραμένει μέχρι στιγμής η ανταπόκριση στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων. Τα στοιχεία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών (ΚΕΑΟ) δείχνουν ότι το συνολικό χρέος προς την κοινωνική ασφάλιση έχει πλέον φτάσει τα 52,42 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 639 εκατ. ευρώ μέσα σε μόλις ένα τρίμηνο.
Χάθηκαν περισσότερες από τις μισές ρυθμίσεις
Από την έναρξη λειτουργίας του ΚΕΑΟ, περισσότερα από 34 δισ. ευρώ ασφαλιστικών οφειλών έχουν ενταχθεί σε κάποια μορφή ρύθμισης. Ωστόσο, το 71,7% του συγκεκριμένου ποσού, δηλαδή 24,43 δισ. ευρώ, αντιστοιχεί σε ρυθμίσεις που χάθηκαν επειδή οι οφειλέτες δεν κατάφεραν να παραμείνουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους.
Σε επίπεδο αριθμού ρυθμίσεων, τα στοιχεία είναι επίσης χαρακτηριστικά. Συνολικά έχουν καταγραφεί 2.538.810 ρυθμίσεις, από τις οποίες οι 1.384.098, δηλαδή το 54,51%, έχουν απολεσθεί. Αντίθετα, 869.519 ρυθμίσεις ολοκληρώθηκαν, αποφέροντας στον e-ΕΦΚΑ περισσότερα από 4,45 δισ. ευρώ.
Στα τέλη Ιουνίου παρέμεναν ενεργές 285.193 ρυθμίσεις, έναντι 290.749 τρεις μήνες νωρίτερα. Εφόσον ολοκληρωθούν κανονικά, μπορούν να αποφέρουν λίγο περισσότερα από 5,2 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 10% του συνολικού χρέους που βρίσκεται πλέον στα βιβλία του ΚΕΑΟ.
Στα «ρηχά» η νέα ρύθμιση των 72 δόσεων
Περιορισμένη εμφανίζεται μέχρι στιγμής η συμμετοχή και στη νέα ρύθμιση των 72 δόσεων για ασφαλιστικές οφειλές, η οποία ενεργοποιήθηκε στις αρχές Ιουλίου. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι αιτήσεις που έχουν υποβληθεί κινούνται περίπου στις 10.000, αριθμός μικρός σε σχέση με το δυνητικό εύρος των δικαιούχων.
Η εικόνα επιβεβαιώνει τις πρώτες ενδείξεις που είχαν εμφανιστεί ήδη από τον Αύγουστο, όταν η ανταπόκριση των οφειλετών στις 72 δόσεις παρέμενε περιορισμένη, ανοίγοντας συζήτηση για πιθανές διορθωτικές παρεμβάσεις στους όρους της ρύθμισης.
Το μέγεθος της απόστασης μεταξύ των αιτήσεων και του συνολικού αριθμού οφειλετών γίνεται σαφέστερο από τα στοιχεία του ΚΕΑΟ. Συνολικά 2.117.174 μητρώα φυσικών και νομικών προσώπων εμφανίζουν οφειλές προς την κοινωνική ασφάλιση. Από αυτά, τα 1.476.505, δηλαδή περίπου το 69%, έχουν χρέος έως 15.000 ευρώ.
Πρόκειται επομένως σε μεγάλο βαθμό για μικροοφειλέτες, οι οποίοι όμως μέχρι στιγμής δεν φαίνεται να αξιοποιούν μαζικά τη δυνατότητα των 72 δόσεων.
Το πρόβλημα της πάγιας ρύθμισης των 24 δόσεων
Οι περισσότερες ενεργές ρυθμίσεις προέρχονται από την πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Συγκεκριμένα, 134.033 ενεργές περιπτώσεις, δηλαδή το 46,99% του συνόλου, προέρχονται από το συγκεκριμένο σχήμα και αφορούν ρυθμισμένο ποσό άνω των 1,29 δισ. ευρώ.
Ωστόσο, και εδώ οι απώλειες είναι μεγάλες. Από συνολικά 1.532.814 περιπτώσεις που είχαν ενταχθεί στην πάγια ρύθμιση, οι 840.428 χάθηκαν. Σε χρηματικούς όρους, από τα 17,42 δισ. ευρώ που είχαν ενταχθεί, τα 14,05 δισ. ευρώ αντιστοιχούν σε απολεσθείσες ρυθμίσεις, ενώ μέχρι σήμερα έχουν εισπραχθεί περίπου 1,89 δισ. ευρώ.
Η απώλεια μιας ρύθμισης μπορεί να προκύψει όταν δεν καταβάλλονται εμπρόθεσμα δύο διαδοχικές δόσεις ή όταν ο οφειλέτης δεν εξυπηρετεί παράλληλα τις τρέχουσες ασφαλιστικές του υποχρεώσεις.
Παραμένουν ενεργές σχεδόν 75.000 ρυθμίσεις των 120 δόσεων
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι εξακολουθούν να βρίσκονται σε ισχύ 74.695 περιπτώσεις της παλαιότερης ρύθμισης των 120 δόσεων. Από αυτές απομένει να εισπραχθεί περίπου 1,05 δισ. ευρώ, ενώ έως τώρα η συγκεκριμένη ρύθμιση έχει αποφέρει στον e-ΕΦΚΑ περίπου 1,06 δισ. ευρώ.
Άλλες 218.101 περιπτώσεις έχουν ολοκληρωθεί, ενώ 318.173 ρυθμίσεις χάθηκαν, αφήνοντας εκτός διαδικασίας οφειλές ύψους περίπου 3,53 δισ. ευρώ.
Τα συγκεκριμένα στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και οι ρυθμίσεις με μεγάλο αριθμό δόσεων δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους υψηλά ποσοστά αποπληρωμής. Η δυνατότητα των οφειλετών να εξυπηρετούν ταυτόχρονα την παλαιά οφειλή και τις νέες ασφαλιστικές υποχρεώσεις παραμένει κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία οποιασδήποτε ρύθμισης.
Ανεβάζει ταχύτητα ο εξωδικαστικός μηχανισμός
Πιο θετική είναι η εικόνα που παρουσιάζει ο εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών, αν και και σε αυτή την περίπτωση υπάρχουν σημαντικές απώλειες.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΑΟ, 60.389 ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού είναι ενεργές και αφορούν οφειλές ύψους περίπου 2,43 δισ. ευρώ. Αντίθετα, μόλις 3.629 έχουν μέχρι στιγμής ολοκληρωθεί, αποφέροντας περίπου 107 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, 33.596 ρυθμίσεις μέσω του εξωδικαστικού έχουν χαθεί, με το αντίστοιχο ποσό οφειλών να ξεπερνά τα 1,44 δισ. ευρώ.
Η σημασία του συγκεκριμένου μηχανισμού αναμένεται πάντως να αυξηθεί, καθώς οι αλλαγές που τέθηκαν σε εφαρμογή το καλοκαίρι διεύρυναν τις δυνατότητες ένταξης οφειλετών και δημιούργησαν ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για τη συνολική αντιμετώπιση χρεών προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία και χρηματοδοτικούς φορείς.
Στα 52,42 δισ. ευρώ το συνολικό χρέος
Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι, παρά τις ρυθμίσεις και τις εισπρακτικές ενέργειες, το συνολικό χρέος προς την κοινωνική ασφάλιση συνεχίζει να αυξάνεται. Στα τέλη Ιουνίου είχε φτάσει τα 52,42 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 639 εκατ. ευρώ μέσα σε ένα τρίμηνο.
Από την αύξηση αυτή, περίπου 401 εκατ. ευρώ προήλθαν από πρόσθετα τέλη, στοιχείο που δείχνει πόσο γρήγορα μπορεί να διογκωθεί μια ληξιπρόθεσμη ασφαλιστική οφειλή όταν παραμένει ανεξόφλητη.
Σε ετήσια βάση το συνολικό χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 2,1 δισ. ευρώ, παρά τις προσπάθειες είσπραξης και τις νέες δυνατότητες ρύθμισης.
Πάνω από 81.000 ειδοποιήσεις μέσα σε ένα τρίμηνο
Το ΚΕΑΟ συνεχίζει παράλληλα τις ενέργειες για την είσπραξη των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών. Μόνο κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους εστάλησαν 81.269 ατομικές ειδοποιήσεις σε οφειλέτες.
Ωστόσο, η αύξηση του συνολικού χρέους και το υψηλό ποσοστό απώλειας των ρυθμίσεων δείχνουν ότι η αντιμετώπιση του προβλήματος δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό των διαθέσιμων δόσεων. Καθοριστική είναι η πραγματική δυνατότητα των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων να καταβάλλουν τόσο τις δόσεις των παλαιών χρεών όσο και τις τρέχουσες ασφαλιστικές εισφορές.
Η περιορισμένη μέχρι στιγμής ανταπόκριση στις 72 δόσεις αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Παρότι η νέα ρύθμιση παρουσιάστηκε ως πρόσθετη δυνατότητα για χιλιάδες οφειλέτες, οι περίπου 10.000 αιτήσεις δείχνουν ότι η απόσταση μεταξύ των διαθέσιμων εργαλείων και της πραγματικής δυνατότητας αποπληρωμής παραμένει μεγάλη.