Στις 25 Σεπτεμβρίου 2008, μόλις δέκα ημέρες μετά την κατάρρευση της Lehman Brothers, οι Ηνωμένες Πολιτείες βρέθηκαν αντιμέτωπες με ένα ακόμη ιστορικό επεισόδιο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Η Washington Mutual, γνωστή ως WaMu, έκλεισε από τις αμερικανικές εποπτικές αρχές. Με ενεργητικό περίπου 307 δισ. δολαρίων και καταθέσεις 188 δισ. δολαρίων, έγινε η μεγαλύτερη τραπεζική χρεοκοπία στην ιστορία των ΗΠΑ με βάση το ενεργητικό – ένα αρνητικό ρεκόρ που εξακολουθεί να κατέχει.
Από την ανάπτυξη στην κρίση
Η Washington Mutual δεν ήταν μια μικρή περιφερειακή τράπεζα. Είχε περισσότερα από 2.300 καταστήματα σε 15 πολιτείες και αποτελούσε έναν από τους μεγαλύτερους παίκτες της αμερικανικής λιανικής τραπεζικής.Η ανάπτυξή της είχε στηριχθεί σε μεγάλο βαθμό στη στεγαστική πίστη.
Στα χρόνια της αμερικανικής φούσκας των ακινήτων, η WaMu ακολούθησε επιθετική στρατηγική χορηγήσεων, αναλαμβάνοντας αυξημένο πιστωτικό κίνδυνο. Η FDIC έχει επισημάνει αδύναμα κριτήρια χορηγήσεων και ανεπαρκείς μηχανισμούς διαχείρισης κινδύνου.Όταν οι τιμές των κατοικιών άρχισαν να υποχωρούν και οι καθυστερήσεις στις πληρωμές στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν, το επιχειρηματικό μοντέλο άρχισε να καταρρέει.
Η Lehman και η απώλεια εμπιστοσύνης
Το τελικό χτύπημα ήρθε τον Σεπτέμβριο του 2008.Η πτώχευση της Lehman Brothers στις 15 Σεπτεμβρίου προκάλεσε πανικό στις διεθνείς αγορές. Οι καταθέτες άρχισαν να αναζητούν ασφαλέστερο καταφύγιο για τα χρήματά τους και η Washington Mutual βρέθηκε υπό ασφυκτική πίεση.Η ταχύτητα με την οποία μπορεί να εξελιχθεί μια τραπεζική κρίση αποδείχθηκε καθοριστική.Η WaMu αντιμετώπισε μαζικές αναλήψεις καταθέσεων, ενώ οι φήμες για την οικονομική της κατάσταση επιδείνωσαν την κατάσταση.Μια τράπεζα μπορεί να διαθέτει τεράστιο ενεργητικό, όμως εάν χαθεί η εμπιστοσύνη και οι καταθέτες ζητήσουν ταυτόχρονα τα χρήματά τους, η διαθέσιμη ρευστότητα μπορεί να εξαντληθεί γρήγορα.
Η ιστορική 25η Σεπτεμβρίου
Στις 25 Σεπτεμβρίου, το Office of Thrift Supervision έκλεισε τη Washington Mutual και η Federal Deposit Insurance Corporation (FDIC) ανέλαβε τον έλεγχο.Το μέγεθος ήταν πρωτοφανές.Η WaMu είχε 307 δισ. δολάρια ενεργητικό και 188 δισ. δολάρια καταθέσεις, καθιστώντας την κατάρρευσή της τη μεγαλύτερη στην ιστορία της FDIC.Οι αμερικανικές αρχές, ωστόσο, είχαν ήδη προετοιμάσει την επόμενη ημέρα.
Η JPMorgan πήρε τη WaMu για $1,9 δισ.
Οι τραπεζικές δραστηριότητες πέρασαν στην JPMorgan Chase, η οποία κατέβαλε περίπου 1,9 δισ. δολάρια και απέκτησε τα περιουσιακά στοιχεία και τις καταθέσεις της WaMu, αναλαμβάνοντας παράλληλα συγκεκριμένες υποχρεώσεις.Για τους απλούς καταθέτες, η μετάβαση σχεδιάστηκε ώστε να γίνει χωρίς διακοπή.Οι λογαριασμοί μεταφέρθηκαν στην JPMorgan και οι τραπεζικές υπηρεσίες συνέχισαν να λειτουργούν.
Το εντυπωσιακό είναι ότι η διαδικασία ολοκληρώθηκε χωρίς κόστος για το αμερικανικό Deposit Insurance Fund.Δεν είχαν όμως όλοι την ίδια τύχη. Απαιτήσεις μετόχων και συγκεκριμένων κατηγοριών ομολογιούχων δεν πέρασαν στην JPMorgan, με αποτέλεσμα σημαντικές απώλειες για επενδυτές.
Το μάθημα της Washington Mutual
Η κατάρρευση της WaMu αποτελεί μέχρι σήμερα ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα για το πόσο σημαντική είναι η εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα.Μια τράπεζα με εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια ενεργητικό, χιλιάδες καταστήματα και εκατομμύρια πελάτες μπορεί να βρεθεί σε εξαιρετικά δύσκολη θέση όταν συνδυαστούν κακής ποιότητας δάνεια, πτώση της αγοράς ακινήτων και μαζική φυγή καταθέσεων.
Η εμπειρία του 2008 απέκτησε νέα επικαιρότητα μετά τις τραπεζικές αναταράξεις του 2023, όταν η Silicon Valley Bank, η Signature Bank και η First Republic υπενθύμισαν ότι ένα bank run μπορεί πλέον, στην εποχή του mobile banking, να εξελιχθεί ακόμη ταχύτερα.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2008, πάντως, γράφτηκε ένα ρεκόρ που παραμένει μέχρι σήμερα: η Washington Mutual έγινε η μεγαλύτερη τραπεζική χρεοκοπία που έχουν γνωρίσει οι Ηνωμένες Πολιτείες.