Περισσότερα από 190 εκατ. ευρώ παραμένουν «παγωμένα» στα ταμεία της φορολογικής διοίκησης, καθώς χιλιάδες δικαιούχοι δεν έχουν ολοκληρώσει τις απαραίτητες διαδικασίες για να εισπράξουν τα ποσά που τους αναλογούν. Πρόκειται για επιστροφές φόρων που έχουν ήδη εγκριθεί από την ΑΑΔΕ, ωστόσο η καταβολή τους δεν μπορεί να προχωρήσει λόγω ελλιπών στοιχείων ή εκκρεμοτήτων από την πλευρά των φορολογουμένων.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, στο τέλος Απριλίου οι ληξιπρόθεσμες εκκρεμείς επιστροφές φόρων ανήλθαν στα 737 εκατ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, περίπου 191 εκατ. ευρώ αφορούν επιστροφές που δεν μπορούν να καταβληθούν άμεσα, καθώς οι δικαιούχοι δεν έχουν δηλώσει τραπεζικό λογαριασμό IBAN, δεν έχουν επικαιροποιήσει τα στοιχεία επικοινωνίας τους ή δεν έχουν προσκομίσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά.
Η εικόνα αυτή αφορά περίπου 130.000 φυσικά και νομικά πρόσωπα, τα οποία ενώ δικαιούνται επιστροφή φόρου, παραμένουν εκτός διαδικασίας πληρωμής. Μάλιστα, τα ποσά αυτά δεν παραμένουν επ’ αόριστον διαθέσιμα, καθώς μετά την παρέλευση πενταετίας από την έκδοση του τίτλου πληρωμής επέρχεται παραγραφή, με αποτέλεσμα οι δικαιούχοι να κινδυνεύουν να χάσουν οριστικά τα χρήματά τους.
Πριν από τη λήξη της προθεσμίας, η φορολογική διοίκηση πραγματοποιεί αυτόματους ελέγχους και συμψηφισμούς. Εφόσον ο δικαιούχος έχει ληξιπρόθεσμες ή βεβαιωμένες οφειλές προς το Δημόσιο ή τα ασφαλιστικά ταμεία, τα ποσά των επιστροφών συμψηφίζονται αυτόματα και αποδίδεται μόνο το τυχόν υπόλοιπο.
Το νέο μοντέλο επιστροφών
Η ΑΑΔΕ έχει θέσει ως βασικό στόχο για το 2026 τη σημαντική μείωση των εκκρεμών επιστροφών φόρων και ειδικότερα όσων παραμένουν σε αναμονή για διάστημα άνω των 90 ημερών. Στο πλαίσιο αυτό προωθεί ένα νέο μοντέλο λειτουργίας, το οποίο θα βασίζεται σε αυτοματοποιημένες διαδικασίες, περιορίζοντας την ανθρώπινη παρέμβαση και τη γραφειοκρατία.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι τουλάχιστον το 95% των αιτημάτων επιστροφής ΦΠΑ θα ολοκληρώνεται μέσα σε χρονικό διάστημα έως 90 ημερών, ενώ η αξιολόγηση των αιτημάτων θα γίνεται μέσω εξελιγμένων συστημάτων ανάλυσης κινδύνου. Στόχος είναι να επιταχύνονται οι επιστροφές σε συνεπείς φορολογούμενους και παράλληλα να εντοπίζονται εγκαίρως περιπτώσεις που απαιτούν περαιτέρω έλεγχο.
Παράλληλα, η φορολογική διοίκηση επιδιώκει να περιορίσει στις 700.000 τις εκκρεμείς επιστροφές άνω των 90 ημερών έως το τέλος του έτους. Στον αριθμό αυτό περιλαμβάνονται ακόμη και υποθέσεις που βρίσκονται σε δικαστική διαμάχη, περιπτώσεις αμοιβαίας διοικητικής συνδρομής με άλλες χώρες, μικροποσά επιστροφών έως 5 ευρώ, καθώς και επιστροφές που καθυστερούν λόγω υπαιτιότητας των ίδιων των δικαιούχων.
Η «Χρυσή Λίστα» των συνεπών φορολογουμένων
Κεντρικό ρόλο στη νέα στρατηγική της ΑΑΔΕ διαδραματίζει η λεγόμενη «Χρυσή Λίστα», στην οποία εντάσσονται επιχειρήσεις και επαγγελματίες με αποδεδειγμένο ιστορικό φορολογικής συνέπειας.
Οι επιχειρήσεις που πληρούν συγκεκριμένα κριτήρια – όπως θετικό ιστορικό φορολογικών ελέγχων, απουσία σοβαρών φορολογικών ή τελωνειακών παραβάσεων και μη εμπλοκή σε ύποπτες ενδοκοινοτικές συναλλαγές – αποκτούν προτεραιότητα στην επεξεργασία και καταβολή των επιστροφών φόρου.
Με το νέο σύστημα, η ΑΑΔΕ φιλοδοξεί να επιταχύνει τη ροή επιστροφών προς πολίτες και επιχειρήσεις, να περιορίσει τις εκκρεμότητες που συσσωρεύονται επί χρόνια και να ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση μέσω κινήτρων για τους συνεπείς φορολογουμένους.