Μια σημαντική φορολογική αλλαγή για τον πρωτογενή τομέα ενεργοποιείται από το φορολογικό έτος 2026, με τον φόρο εισοδήματος να μηδενίζεται για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ για συγκεκριμένη κατηγορία κατά κύριο επάγγελμα αγροτών. Η ελάφρυνση θα αποτυπωθεί για πρώτη φορά στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις το ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 2.900 ευρώ.Το μέτρο αποτελεί μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις του νέου φορολογικού πακέτου για την περιφέρεια και τον πρωτογενή τομέα. Δεν αφορά, όμως, οποιονδήποτε δηλώνει αγροτικό εισόδημα. Βασική προϋπόθεση είναι ο φορολογούμενος να χαρακτηρίζεται κατά κύριο επάγγελμα αγρότης, να είναι φυσικό πρόσωπο και περισσότερο από το 50% του εισοδήματός του να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.
Ποιοι αγρότες μηδενίζουν τον φόρο
Σήμερα στην κατηγορία των κατά κύριο επάγγελμα αγροτών που πληρούν τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά βρίσκονται 245.907 φυσικά πρόσωπα. Τα αγροτικά εισοδήματά τους φορολογούνται αυτοτελώς με την κλίμακα των μισθωτών, ωστόσο το νέο καθεστώς αλλάζει σημαντικά τον τελικό λογαριασμό.Από το σύνολο των 245.907 αγροτών, άμεση φορολογική μείωση αναμένεται να δουν 47.091 παραγωγοί, οι οποίοι βρίσκονται σήμερα πάνω από το ισχύον αφορολόγητο όριο. Πρόκειται μάλιστα για μια σχετικά μικρή ομάδα που δηλώνει δυσανάλογα μεγάλο μέρος του συνολικού αγροτικού εισοδήματος: περίπου 850 εκατ. ευρώ από συνολικά 1,5 δισ. ευρώ, δηλαδή περίπου το 56%.Η αλλαγή έρχεται να ενισχύσει περαιτέρω τις φορολογικές ελαφρύνσεις που έχουν ήδη αρχίσει να εφαρμόζονται, καθώς από το 2026 έχουν υπάρξει αλλαγές στους συντελεστές για μισθωτούς, επαγγελματίες και αγρότες, όπως έχει παρουσιάσει το MoneyPress στον νέο φορολογικό χάρτη για εισοδήματα και οικογένειες.
Από τα 8.633 στα 22.204 ευρώ το αφορολόγητο
Η πραγματική έκταση της αλλαγής γίνεται περισσότερο αντιληπτή από το νέο αφορολόγητο. Για έναν κατά κύριο επάγγελμα αγρότη χωρίς παιδιά, το όριο ουσιαστικά ανεβαίνει από τα σημερινά 8.633 ευρώ στα 22.204 ευρώ.Αυτό συμβαίνει επειδή μηδενίζεται ο φορολογικός συντελεστής για το εισόδημα έως τις 20.000 ευρώ, ενώ λαμβάνεται υπόψη και η έκπτωση φόρου που ισχύει για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες.Η διαφοροποίηση είναι σημαντική σε σχέση με το παλαιότερο φορολογικό καθεστώς. Το MoneyPress έχει παρουσιάσει στο παρελθόν αναλυτικά τον τρόπο με τον οποίο υπολογίζεται ο φόρος στα εισοδήματα από αγροτική δραστηριότητα, με την έκπτωση φόρου να αποτελεί κρίσιμο στοιχείο για τον τελικό λογαριασμό.
Τα τρία παραδείγματα – Πόσο μειώνεται ο φόρος
Τα παραδείγματα της εξειδίκευσης του οικονομικού επιτελείου δείχνουν καθαρά το μέγεθος της ελάφρυνσης.
Αγρότης χωρίς παιδιά με ετήσιο εισόδημα 15.000 ευρώ πλήρωνε μέχρι σήμερα φόρο 1.183 ευρώ. Με το νέο καθεστώς ο φόρος μηδενίζεται, άρα το ετήσιο όφελος είναι 1.183 ευρώ.
Αγρότης με δύο παιδιά και εισόδημα 20.000 ευρώ πλήρωνε φόρο 1.540 ευρώ. Με τις νέες ρυθμίσεις ο φόρος επίσης μηδενίζεται, αφήνοντας ολόκληρο το ποσό των 1.540 ευρώ στο διαθέσιμο εισόδημα της οικογένειας.
Ακόμη μεγαλύτερο είναι το όφελος για όσους ξεπερνούν τα 20.000 ευρώ. Αγρότης χωρίς παιδιά με εισόδημα 30.000 ευρώ πλήρωνε φόρο 5.083 ευρώ. Με το νέο σύστημα θα καταβάλλει 2.183 ευρώ, δηλαδή 2.900 ευρώ λιγότερα.
Δεν αφορά όλους όσοι έχουν αγροτικό εισόδημα
Εδώ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή, καθώς ο τίτλος «μηδενικός φόρος για τους αγρότες» μπορεί εύκολα να δημιουργήσει λανθασμένη εικόνα.Η ρύθμιση δεν αφορά τους ετεροεπαγγελματίες που απλώς αποκτούν κάποιο εισόδημα από χωράφια ή άλλη αγροτική δραστηριότητα. Για να εφαρμοστεί ο μηδενικός συντελεστής απαιτείται ο δικαιούχος να είναι κατά κύριο επάγγελμα αγρότης και πάνω από το 50% του συνολικού εισοδήματός του να προέρχεται από αγροτική δραστηριότητα.Αυτή η διάκριση είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς η φορολογική αντιμετώπιση των αγροτικών εισοδημάτων έχει αλλάξει αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια. Παλαιότερα, για παράδειγμα, το MoneyPress είχε αναλύσει τι πληρώνουν οι φορολογούμενοι για εισοδήματα που προέρχονται από χωράφια, όπου η ιδιότητα του κατά κύριο επάγγελμα αγρότη έχει καθοριστική σημασία.
Γιατί γίνεται η αλλαγή
Το οικονομικό επιτελείο δεν παρουσιάζει το μέτρο αποκλειστικά ως φορολογική ελάφρυνση. Σύμφωνα με την εξειδίκευση του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, επιδιώκεται αφενός η ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των παραγωγών και αφετέρου η δημιουργία κινήτρων ώστε οι σημερινοί αγρότες να παραμείνουν στον πρωτογενή τομέα.Παράλληλος στόχος είναι να γίνει περισσότερο ελκυστική η είσοδος νέων παραγωγών, ώστε σε βάθος χρόνου να αυξηθεί η εγχώρια αγροτική παραγωγή.Η οικονομική λογική της παρέμβασης είναι επομένως διπλή: περισσότερα χρήματα να παραμένουν στους παραγωγούς, αλλά ταυτόχρονα η φορολογία να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο αντιμετώπισης της συρρίκνωσης του ενεργού αγροτικού πληθυσμού.
Πόσο κοστίζει το μέτρο στον προϋπολογισμό
Η νέα φοροαπαλλαγή έχει σημαντικό αλλά συγκεκριμένο δημοσιονομικό κόστος. Για το πρώτο έτος εφαρμογής υπολογίζεται σε 87 εκατ. ευρώ, ενώ από το 2028 και μετά το ετήσιο κόστος εκτιμάται στα 56 εκατ. ευρώ.Το ποσό αυτό μετατρέπεται ουσιαστικά σε πρόσθετο διαθέσιμο εισόδημα για τους δικαιούχους παραγωγούς. Η κυβέρνηση προσδοκά ότι μέρος του θα επιστρέψει στην πραγματική οικονομία μέσω κατανάλωσης και επενδύσεων στις αγροτικές εκμεταλλεύσεις.
Η πρώτη μεγάλη αλλαγή στις δηλώσεις του 2027
Το σημαντικό για τους αγρότες είναι ότι η αλλαγή δεν αφορά τις δηλώσεις που έχουν ήδη υποβληθεί. Η εφαρμογή ξεκινά από το φορολογικό έτος 2026, επομένως το νέο καθεστώς θα εμφανιστεί στα εκκαθαριστικά των φορολογικών δηλώσεων του 2027.Για τους 47.091 αγρότες που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, η διαφορά μπορεί να είναι ιδιαίτερα αισθητή. Σε εισοδήματα έως 20.000 ευρώ ο φόρος μπορεί να μηδενιστεί, ενώ σε υψηλότερα εισοδήματα το όφελος μπορεί να φτάσει έως τα 2.900 ευρώ τον χρόνο.
Η παρέμβαση αποτελεί έτσι μια από τις μεγαλύτερες στοχευμένες φορολογικές ελαφρύνσεις για τον πρωτογενή τομέα των τελευταίων ετών. Το πραγματικό στοίχημα, ωστόσο, είναι εάν η φορολογική ελάφρυνση, μαζί με τις υπόλοιπες παρεμβάσεις για το κόστος παραγωγής και τη χρηματοδότηση, θα καταφέρει να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε περισσότερες αγροτικές εκμεταλλεύσεις να παραμείνουν οικονομικά βιώσιμες.