Ανακούφιση για τους ιδιοκτήτες που έχουν βρεθεί αντιμέτωποι με ανεξόφλητα ενοίκια φέρνει η νέα διαδικασία έκδοσης διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου, καθώς περιορίζει αισθητά τις καθυστερήσεις και διευκολύνει πιο άμεσες ενέργειες απέναντι σε κακοπληρωτές.
Από την 1η Μαΐου 2026 οι σχετικές διαταγές παύουν να εκδίδονται από δικαστές και αναλαμβάνονται από πιστοποιημένους δικηγόρους, βάσει της νέας απόφασης του υπουργείου Δικαιοσύνης, επιταχύνοντας ουσιαστικά την είσπραξη των οφειλόμενων ενοικίων και την ανάκτηση των ακινήτων.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση μεταβάλλει ριζικά το τοπίο των μισθώσεων, προσφέροντας για πρώτη φορά στους ιδιοκτήτες ένα πιο άμεσο εργαλείο αντιμετώπισης περιπτώσεων καθυστερήσεων ή πλήρους αθέτησης υποχρεώσεων από την πλευρά των ενοικιαστών.
Με το νέο πλαίσιο η διαδικασία αποκτά ξεκάθαρη δομή και συγκεκριμένα χρονικά όρια. Σε κάθε Πρωτοδικείο της χώρας θα δημιουργούνται ειδικοί κατάλογοι δικηγόρων οι οποίοι θα έχουν την αρμοδιότητα για την έκδοση διαταγών πληρωμής και απόδοσης μισθίου. Οι συγκεκριμένοι δικηγόροι θα επιλέγονται με αυστηρά κριτήρια ώστε να διασφαλίζεται η εμπειρία και η αξιοπιστία τους.
Για να ενταχθεί ένας δικηγόρος στους αντίστοιχους καταλόγους θα πρέπει να διαθέτει τουλάχιστον τετραετή επαγγελματική εμπειρία, να είναι οικονομικά ενήμερος στον οικείο Δικηγορικό Σύλλογο, να μην έχει δεχθεί σοβαρές πειθαρχικές κυρώσεις και να έχει παρακολουθήσει ειδικά εκπαιδευτικά σεμινάρια για τη συγκεκριμένη διαδικασία. Οι κατάλογοι θα καταρτίζονται από τους δικηγορικούς συλλόγους και θα αποστέλλονται στα Πρωτοδικεία. Η ανάθεση των υποθέσεων θα πραγματοποιείται με πλήρως τυποποιημένο τρόπο, βάσει αλφαβητικής σειράς, ώστε να διασφαλίζεται η διαφάνεια και να αποτρέπονται παρεμβάσεις ή επιλεκτικές αναθέσεις. Κάθε νέα υπόθεση θα ανατίθεται στον επόμενο διαθέσιμο δικηγόρο της λίστας.
Το βασικό πλεονέκτημα της νέας διαδικασίας είναι η ταχύτητα. Ο δικηγόρος που αναλαμβάνει μια υπόθεση υποχρεούται να εκδώσει τη σχετική διαταγή εντός 20 ημερών από την ανάθεση. Πρόκειται για ένα σαφές και δεσμευτικό χρονοδιάγραμμα, το οποίο διαφοροποιεί σημαντικά τα δεδομένα σε σχέση με τις μέχρι σήμερα καθυστερήσεις. Η διαδικασία καλύπτει τόσο την έκδοση διαταγής πληρωμής για τα οφειλόμενα ενοίκια όσο και τη διαταγή απόδοσης μισθίου, δηλαδή την απομάκρυνση του ενοικιαστή από το ακίνητο όταν δεν καταβάλλει μισθώματα ή όταν έχει λήξει η μίσθωση και δεν αποχωρεί. Παράλληλα, καθορίζεται και το κόστος της διαδικασίας. Η αμοιβή του δικηγόρου ορίζεται σε 400 ευρώ για τη διαταγή πληρωμής και σε 300 ευρώ για τη διαταγή απόδοσης μισθίου. Το ποσό καταβάλλεται προκαταβολικά μέσω του Δικηγορικού Συλλόγου με ηλεκτρονική διαδικασία και αποδίδεται στον δικηγόρο μετά την ολοκλήρωση της υπόθεσης.
Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών
Σημαντικό στοιχείο είναι ότι η νέα διαδικασία δεν καταργεί την προσφυγή στα δικαστήρια. Οι ιδιοκτήτες εξακολουθούν να έχουν τη δυνατότητα να ασκήσουν αγωγή, ιδίως σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν αμφισβητούμενα ζητήματα ή απαιτείται δικαστική κρίση. Ωστόσο, για τις περισσότερες περιπτώσεις απλήρωτων ενοικίων η νέα διαδικασία εκτιμάται ότι θα αποτελέσει την πρώτη επιλογή.
Μέχρι και τις 30 Απριλίου 2026 οι διαταγές θα συνεχίσουν να εκδίδονται από τους αρμόδιους δικαστές. Από την 1η Μαΐου και μετά οι νέες αιτήσεις θα εντάσσονται στο νέο σύστημα, εφόσον έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες κατάρτισης των καταλόγων και εκπαίδευσης των δικηγόρων.
Την ίδια στιγμή, η αγορά ακινήτων εισέρχεται συνολικά σε νέα φάση, καθώς δίπλα στις ταχύτερες διαδικασίες εξώσεων προστίθεται και ένα νέο «φίλτρο» πριν ακόμη από την υπογραφή ενός συμβολαίου.
Το Μητρώο Φερεγγυότητας Ενοικιαστών, που προωθείται σε πιλοτική εφαρμογή και αναμένεται να ενεργοποιηθεί πλήρως μέσα στο 2026, φιλοδοξεί να αλλάξει τον τρόπο επιλογής των ενοικιαστών, περιορίζοντας τα φαινόμενα καθυστερήσεων και αθέτησης πληρωμών.