Ξεκίνησε η διεκδίκηση των επιδοτήσεων για την ανακαίνιση χιλιάδων κλειστών κατοικιών, με τους ιδιοκτήτες να μπαίνουν πλέον σε έναν αγώνα δρόμου για την εξασφάλιση χρηματοδότησης. Το νέο στάδιο του προγράμματος «Ανακαίνιση Κατοικίας» ενεργοποιήθηκε για περίπου 14.000 ακίνητα, με επιχορήγηση που μπορεί να φτάσει έως το 95% και ανώτατο επιλέξιμο κόστος εργασιών 36.000 ευρώ. Ωστόσο, η κατοχή Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας δεν εγγυάται την καταβολή των χρημάτων, ενώ η ημερομηνία και η ώρα υποβολής της αίτησης ενδέχεται να αποδειχθούν καθοριστικές.
Η νέα διαδικασία αφορά ιδιοκτήτες που έχουν ήδη ολοκληρώσει το πρώτο στάδιο και διαθέτουν έγκυρη Βεβαίωση Επιλεξιμότητας για ακίνητο χαρακτηρισμένο ως «Κλειστή Κατοικία».
Η πλατφόρμα anakainisi.tee.gov.gr έχει ανοίξει για την υποβολή αιτήσεων χρηματοδότησης, με είσοδο μέσω των προσωπικών κωδικών TAXISnet, ενώ η προθεσμία ολοκληρώνεται στις 11 Ιανουαρίου 2027.
Το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι, εφόσον οι διαθέσιμοι πόροι δεν επαρκέσουν για όλους τους ενδιαφερομένους, η σειρά προτεραιότητας θα καθοριστεί από την ακριβή χρονική στιγμή υποβολής της αίτησης χρηματοδότησης και όχι από την ημερομηνία έκδοσης της Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας.
Πρώτοι στη σειρά οι ιδιοκτήτες 14.000 κλειστών κατοικιών
Κατά το πρώτο στάδιο του προγράμματος εκδόθηκαν περίπου 94.000 Βεβαιώσεις Επιλεξιμότητας, από τις οποίες οι 14.000 αφορούσαν κλειστές κατοικίες και οι υπόλοιπες 80.000 ακίνητα που χρησιμοποιούνται ήδη.
Η πρόσκληση του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος αφορά αποκλειστικά την πρώτη κατηγορία.
Οι ιδιοκτήτες κατοικούμενων ακινήτων θα πρέπει να περιμένουν νέα πρόσκληση, με διαφορετικές ημερομηνίες και διαδικασία χρονικής προτεραιοποίησης που θα βασίζεται σε εισοδηματικά κριτήρια, ξεκινώντας από τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα.
Αυτό σημαίνει ότι οι 80.000 ιδιοκτήτες κατοικιών που χρησιμοποιούνται ήδη δεν μπορούν να αξιοποιήσουν το σημερινό άνοιγμα της πλατφόρμας, ακόμη και αν διαθέτουν Βεβαίωση Επιλεξιμότητας.
Ποιοι δικαιούνται την επιδότηση
Στην πρώτη φάση μπορούν να υποβάλουν αίτηση φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν πλήρη κυριότητα ή επικαρπία τουλάχιστον 20% σε κατοικία χαρακτηρισμένη ως κλειστή.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι η ύπαρξη έγκυρης Βεβαίωσης Επιλεξιμότητας για το συγκεκριμένο ακίνητο.
Αντίθετα, η ψιλή κυριότητα από μόνη της δεν επαρκεί για συμμετοχή στην κατηγορία των κλειστών κατοικιών.
Σε περιπτώσεις συνιδιοκτησίας απαιτούνται οι προβλεπόμενες συναινέσεις, ενώ κάθε νοικοκυριό μπορεί να διεκδικήσει χρηματοδότηση για περισσότερα από ένα κλειστά ακίνητα, υπό την προϋπόθεση ότι καθένα πληροί αυτοτελώς τα κριτήρια του προγράμματος.
Επιδότηση έως 95% – Πόσα χρήματα μπορούν να λάβουν οι ιδιοκτήτες
Το πρόγραμμα προβλέπει σημαντικά ποσοστά επιχορήγησης, τα οποία διαφοροποιούνται ανάλογα με την εισοδηματική κατηγορία και τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις.
Η βασική επιδότηση διαμορφώνεται σε 80% για την πρώτη εισοδηματική κατηγορία και 70% για τη δεύτερη.
Με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, τα ποσοστά μπορούν να φτάσουν έως 95% και 85%, αντίστοιχα.
Το ανώτατο επιλέξιμο κόστος εργασιών ανέρχεται σε 36.000 ευρώ, ενώ προβλέπεται πρόσθετη κάλυψη υποστηρικτικών υπηρεσιών έως 2.500 ευρώ.
Ενδεικτικά, για επιλέξιμες εργασίες ύψους 36.000 ευρώ, η χρηματοδότηση διαμορφώνεται ως εξής:
| Ποσοστό επιδότησης | Επιχορήγηση | Συμμετοχή ιδιοκτήτη |
|---|---|---|
| 70% | 25.200 € | 10.800 € |
| 80% | 28.800 € | 7.200 € |
| 85% | 30.600 € | 5.400 € |
| 95% | 34.200 € | 1.800 € |
Τα ποσά είναι ενδεικτικά και αφορούν αποκλειστικά τις επιλέξιμες εργασίες, χωρίς να συνυπολογίζεται η ξεχωριστή κάλυψη υποστηρικτικών υπηρεσιών.
Οι προϋποθέσεις για τα ακίνητα
Για να ενταχθεί μια κατοικία στο πρόγραμμα πρέπει να πληροί συγκεκριμένα πολεοδομικά, ενεργειακά και λειτουργικά κριτήρια.
Η κατοικία πρέπει να διαθέτει οικοδομική άδεια έως τις 31 Δεκεμβρίου 1990 ή αντίστοιχο στοιχείο νομιμότητας και να έχει επιφάνεια κύριων χώρων έως 120 τετραγωνικά μέτρα.
Για τρίτεκνους και πολύτεκνους που θα χρησιμοποιήσουν το ακίνητο για ιδιοκατοίκηση, το όριο αυξάνεται στα 150 τετραγωνικά μέτρα.
Επιπλέον, απαιτείται ενεργειακή κατάταξη Γ ή χαμηλότερη, ενώ για τον χαρακτηρισμό ενός ακινήτου ως κλειστού εξετάζεται η μη χρήση του κατά τα έτη 2024 και 2025.
Ο έλεγχος πραγματοποιείται μέσω διασταύρωσης των στοιχείων του εντύπου Ε2 και των δεδομένων ηλεκτροδότησης.
Οι εργασίες που μπορούν να χρηματοδοτηθούν
Βασική προϋπόθεση του προγράμματος είναι ο συνδυασμός εργασιών ανακαίνισης με ενεργειακή αναβάθμιση της κατοικίας.
Οι παρεμβάσεις πρέπει να εξασφαλίζουν βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία.
Παράλληλα, από το συνολικό επιλέξιμο κόστος παρεμβάσεων, ποσοστό 20% έως 40% πρέπει να αφορά ενεργειακές εργασίες.
Η κατανομή αυτή απαιτεί προσεκτικό σχεδιασμό, καθώς ο ιδιοκτήτης δεν μπορεί να κατευθύνει το σύνολο της χρηματοδότησης αποκλειστικά σε εργασίες αισθητικής ή λειτουργικής ανακαίνισης.
Η μεγάλη παγίδα με τον προϋπολογισμό
Ένα από τα σημαντικότερα σημεία που πρέπει να προσέξουν οι ενδιαφερόμενοι αφορά την αρχική κοστολόγηση των εργασιών.
Στην αίτηση χρηματοδότησης πρέπει να περιλαμβάνεται Σχέδιο Παρεμβάσεων, στο οποίο περιγράφονται οι εργασίες και ο προϋπολογισμός τους.
Το κρίσιμο είναι ότι δεν επιτρέπεται μεταγενέστερη αύξηση του συνολικού κόστους παρεμβάσεων που δηλώθηκε στην αρχική αίτηση.
Επομένως, ένας πρόχειρος ή υπερβολικά χαμηλός προϋπολογισμός μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα κατά την υλοποίηση της ανακαίνισης.
Η συνεργασία με τεχνικό σύμβουλο δεν είναι υποχρεωτική για την υποβολή της αίτησης, ωστόσο συνιστάται από τα αρμόδια υπουργεία, προκειμένου να γίνει σωστή εκτίμηση του κόστους και επιλογή των κατάλληλων παρεμβάσεων.
Ποια δικαιολογητικά χρειάζονται και ποια υποβάλλονται αργότερα
Η αίτηση πρέπει να περιλαμβάνει συμπληρωμένα όλα τα υποχρεωτικά πεδία, το Σχέδιο Παρεμβάσεων και τις προβλεπόμενες υπεύθυνες δηλώσεις.
Ανάλογα με την περίπτωση, μπορεί να απαιτούνται πρόσθετα δικαιολογητικά για ειδικές ιδιότητες ή μεταβολές της οικογενειακής κατάστασης.
Για κατοικίες που προορίζονται για εκμίσθωση απαιτείται επίσης δήλωση προηγούμενων κρατικών ενισχύσεων, στο πλαίσιο του καθεστώτος de minimis.
Δύο σημαντικά τεχνικά έγγραφα μπορούν να προσκομιστούν σε μεταγενέστερο στάδιο: το πρώτο Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης (ΠΕΑ) και η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου ή Διηρημένης Ιδιοκτησίας.
Ο ενδιαφερόμενος δεσμεύεται με υπεύθυνη δήλωση ότι θα τα καταθέσει εντός τριών μηνών από τον χαρακτηρισμό της αίτησης ως αρχικά επιλέξιμης.
Η δυνατότητα αυτή διευκολύνει την έγκαιρη υποβολή, αλλά δεν εξασφαλίζει την τελική έγκριση.
Εάν τα απαιτούμενα έγγραφα δεν προσκομιστούν εμπρόθεσμα ή προκύψει ότι το ακίνητο δεν πληροί τις προϋποθέσεις, η αίτηση απορρίπτεται.
Υποχρεωτική χρήση για πέντε χρόνια – Απαγορεύεται το Airbnb
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στις δεσμεύσεις που αναλαμβάνουν οι ιδιοκτήτες για τη χρήση του ακινήτου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών.
Η ανακαινισμένη κατοικία πρέπει να χρησιμοποιηθεί είτε για ιδιοκατοίκηση είτε να διατεθεί προς εκμίσθωση αποκλειστικά ως κύρια κατοικία.
Στην περίπτωση εκμίσθωσης, το ακίνητο πρέπει να διατηρήσει αυτή τη χρήση για τουλάχιστον πέντε χρόνια.
Επιπλέον, για τα πρώτα τρία χρόνια το μίσθωμα πρέπει να παραμείνει σταθερό ή να μειωθεί.
Η διάθεση του ακινήτου για βραχυχρόνια μίσθωση, όπως μέσω Airbnb, απαγορεύεται.
Η μη τήρηση των συγκεκριμένων υποχρεώσεων μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε επιστροφή της επιχορήγησης, γεγονός που καθιστά απαραίτητο τον προσεκτικό σχεδιασμό της μελλοντικής αξιοποίησης της κατοικίας.
Τι πρέπει να προσέξουν όσοι υποβάλουν αίτηση
Η έναρξη του δεύτερου σταδίου δημιουργεί σημαντική ευκαιρία για τους ιδιοκτήτες κλειστών ακινήτων, αλλά συνοδεύεται από συγκεκριμένες υποχρεώσεις και αυστηρούς όρους.
Η έγκαιρη υποβολή μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική εάν εξαντληθεί ο προϋπολογισμός του προγράμματος. Ωστόσο, εξίσου σημαντική είναι η πληρότητα του φακέλου, η ορθή εκτίμηση των εργασιών και η επιβεβαίωση ότι το ακίνητο πληροί όλες τις προϋποθέσεις.
Η Βεβαίωση Επιλεξιμότητας δεν αποτελεί απόφαση χρηματοδότησης, αλλά το πρώτο βήμα για τη διεκδίκηση της ενίσχυσης.
Η τελική υπαγωγή θα προκύψει μετά τον έλεγχο της αίτησης και των απαραίτητων δικαιολογητικών.
Για πληροφορίες και διευκρινίσεις σχετικά με τη διαδικασία, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να απευθύνονται στην υπηρεσία υποστήριξης στο 2182182918.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται ηλεκτρονικά στη διεύθυνση anakainisi.tee.gov.gr, με καταληκτική ημερομηνία την 11η Ιανουαρίου 2027.