Σημαντική ανατροπή καταγράφεται στο ηλεκτρονικό εμπόριο, καθώς η κυβέρνηση αποφάσισε να μην προχωρήσει στην απαγόρευση πληρωμών με μετρητά κατά την παράδοση παραγγελιών από εταιρείες ταχυμεταφορών. Η διάταξη που είχε συμπεριληφθεί στο αρχικό σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών αφαιρέθηκε από το πολυνομοσχέδιο που κατατέθηκε στη Βουλή, ύστερα από τις αντιδράσεις της αγοράς. Η εξέλιξη διατηρεί το υφιστάμενο καθεστώς και αποτρέπει, τουλάχιστον προς το παρόν, μια σημαντική αλλαγή στις συναλλαγές εκατομμυρίων καταναλωτών.
Η απόφαση έχει ιδιαίτερη οικονομική σημασία για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, τα ηλεκτρονικά καταστήματα και τον κλάδο των ταχυμεταφορών. Η αντικαταβολή εξακολουθεί να αποτελεί δημοφιλή τρόπο πληρωμής στην ελληνική αγορά, ενώ για αρκετούς καταναλωτές συνδέεται με την εμπιστοσύνη προς το κατάστημα και την επιθυμία εξόφλησης μόνο κατά την παραλαβή του προϊόντος.
Τι αλλάζει τελικά στις αντικαταβολές
Μετά την απόσυρση της προτεινόμενης ρύθμισης, οι καταναλωτές μπορούν να συνεχίσουν να εξοφλούν τις παραγγελίες τους με μετρητά όταν παραλαμβάνουν το δέμα από τον courier.Η αρχική πρόταση προέβλεπε ότι οι παραδόσεις εμπορευμάτων μέσω εταιρειών ταχυμεταφορών θα εξοφλούνται αποκλειστικά με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής, ανεξάρτητα από το ύψος της συναλλαγής.Αυτό θα σήμαινε ότι ακόμη και μια παραγγελία αξίας 10 ή 20 ευρώ δεν θα μπορούσε να πληρωθεί με μετρητά κατά την παράδοση.Με τη μη ένταξη της διάταξης στο κατατεθέν νομοσχέδιο, δεν θεσπίζεται η συγκεκριμένη απαγόρευση.
Το όριο των 500 ευρώ παραμένει
Για τις συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και ιδιωτών εξακολουθεί να ισχύει ο γενικός περιορισμός στη χρήση μετρητών.Συγκεκριμένα, αγορές συνολικής αξίας μικρότερης των 500 ευρώ μπορούν να εξοφλούνται με μετρητά, ενώ από τα 500 ευρώ και πάνω απαιτείται πληρωμή με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο.Επομένως, ένας καταναλωτής μπορεί να παραλάβει παραγγελία αξίας 80, 150 ή 450 ευρώ και να πληρώσει τον διανομέα με μετρητά, εφόσον προσφέρεται η συγκεκριμένη επιλογή από το κατάστημα.Αντίθετα, για αγορά αξίας 500 ευρώ ή μεγαλύτερης, η εξόφληση πρέπει να πραγματοποιηθεί ηλεκτρονικά.Το όριο αφορά τη συνολική αξία της συναλλαγής και όχι μεμονωμένα προϊόντα της ίδιας παραγγελίας.
Οι αντιδράσεις που οδήγησαν στην απόσυρση
Η προτεινόμενη απαγόρευση προκάλεσε επιφυλάξεις στον εμπορικό κόσμο και στις επιχειρήσεις ταχυμεταφορών.Βασικό επιχείρημα ήταν ότι θα δημιουργούσε διαφορετική μεταχείριση μεταξύ φυσικών και ηλεκτρονικών καταστημάτων.Ένας καταναλωτής θα μπορούσε να αγοράσει ένα προϊόν αξίας 100 ευρώ από ένα φυσικό κατάστημα και να το πληρώσει με μετρητά, αλλά δεν θα είχε την ίδια δυνατότητα εάν παρήγγελλε το προϊόν μέσω διαδικτύου και το παραλάμβανε στο σπίτι.Παράλληλα, τέθηκαν ζητήματα πρακτικής εφαρμογής, κόστους εξοπλισμού και εξυπηρέτησης καταναλωτών που δεν επιθυμούν ή δεν μπορούν εύκολα να χρησιμοποιήσουν ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής.
Η οικονομική σημασία της αντικαταβολής
Σύμφωνα με εκτιμήσεις της αγοράς που δημοσιοποιήθηκαν στο πλαίσιο της συζήτησης, η αντικαταβολή αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 40% των ηλεκτρονικών αγορών, με την ετήσια αξία των σχετικών συναλλαγών να εκτιμάται μεταξύ 3 και 5 δισ. ευρώ.Από αυτές, ποσοστό περίπου 70% έως 75% φέρεται να εξοφλείται με μετρητά.Τα συγκεκριμένα μεγέθη αποτελούν εκτιμήσεις της αγοράς και όχι επιβεβαιωμένη επίσημη στατιστική καταγραφή. Δείχνουν, ωστόσο, γιατί η αλλαγή προκάλεσε τόσο έντονο ενδιαφέρον.Ακόμη και μια μικρή μεταβολή στη συμπεριφορά των καταναλωτών θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικό όγκο συναλλαγών.
Γιατί ανακουφίζονται τα μικρά ηλεκτρονικά καταστήματα
Οι μικρότερες επιχειρήσεις ηλεκτρονικού εμπορίου συχνά χρησιμοποιούν την αντικαταβολή ως μέσο προσέλκυσης πελατών που δεν είναι εξοικειωμένοι με τις διαδικτυακές πληρωμές.Η δυνατότητα εξόφλησης κατά την παραλαβή λειτουργεί ως πρόσθετη διασφάλιση για τον αγοραστή, ιδιαίτερα όταν πραγματοποιεί την πρώτη του παραγγελία από ένα κατάστημα.Η υποχρεωτική μετάβαση σε ηλεκτρονικές πληρωμές θα απαιτούσε προσαρμογές στα συστήματα των επιχειρήσεων και στις συνεργασίες τους με τις εταιρείες courier.Με την απόσυρση της διάταξης, οι επιχειρήσεις αποφεύγουν προς το παρόν αυτή την υποχρεωτική αλλαγή, διατηρώντας τις διαθέσιμες επιλογές εξόφλησης.
Τι σημαίνει η απόφαση για τις εταιρείες courier
Για τις εταιρείες ταχυμεταφορών, η είσπραξη αντικαταβολών αποτελεί οργανωμένο μέρος της καθημερινής λειτουργίας τους.Η αποκλειστική χρήση ηλεκτρονικών πληρωμών θα απαιτούσε κατάλληλο εξοπλισμό, τεχνική υποστήριξη και διαδικασίες για περιπτώσεις αδυναμίας σύνδεσης ή αποτυχίας μιας συναλλαγής.Η διατήρηση των μετρητών αποτρέπει μια άμεση και γενικευμένη προσαρμογή του τρόπου είσπραξης.Αυτό δεν σημαίνει ότι σταματά η επέκταση των ψηφιακών πληρωμών. Οι εταιρείες μπορούν να συνεχίσουν να προσφέρουν πληρωμή με κάρτα κατά την παράδοση, όπου υπάρχει η αντίστοιχη δυνατότητα.
Οι καταναλωτές διατηρούν την επιλογή τους
Η απόσυρση της ρύθμισης έχει πρακτικό αποτέλεσμα για όσους προτιμούν να πληρώνουν όταν παραλαμβάνουν την παραγγελία τους.Οι καταναλωτές μπορούν να επιλέγουν μεταξύ προπληρωμής και αντικαταβολής, ανάλογα με τις δυνατότητες που προσφέρει κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα.Πρέπει, πάντως, να ελέγχουν εάν η αντικαταβολή συνοδεύεται από πρόσθετη χρέωση, καθώς το κόστος της υπηρεσίας καθορίζεται από την εμπορική πολιτική της επιχείρησης.Η διατήρηση της δυνατότητας πληρωμής με μετρητά δεν σημαίνει ότι όλα τα καταστήματα υποχρεούνται να προσφέρουν αντικαταβολή.
Θα επανέλθει η απαγόρευση στο μέλλον;
Η μη συμπερίληψη της διάταξης στο πολυνομοσχέδιο κλείνει τη συγκεκριμένη νομοθετική προσπάθεια, χωρίς να αποκλείει μελλοντική επανεξέταση του ζητήματος.Η ενίσχυση των ηλεκτρονικών πληρωμών και η καταπολέμηση της φοροδιαφυγής παραμένουν βασικές προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής.Ωστόσο, η εμπειρία από τη δημόσια διαβούλευση αναδεικνύει την ανάγκη οι νέες παρεμβάσεις να λαμβάνουν υπόψη την πραγματική λειτουργία της αγοράς και τις δυνατότητες των καταναλωτών.
Για την ώρα, το μήνυμα είναι σαφές: τα μετρητά παραμένουν στις αντικαταβολές μέσω courier για συναλλαγές κάτω των 500 ευρώ. Η εξέλιξη προσφέρει συνέχεια στη λειτουργία των ηλεκτρονικών καταστημάτων και αποτρέπει μια απότομη αλλαγή στις καταναλωτικές συνήθειες ενόψει της εμπορικής περιόδου του Νοεμβρίου.