Το ελληνικό καλοκαίρι δεν σημαίνει πλέον αποκλειστικά θάλασσα και νησιά. Οι ορεινοί προορισμοί κερδίζουν συνεχώς έδαφος, με περιοχές όπως τα Ζαγοροχώρια, η Κόνιτσα, τα Τζουμέρκα, το Πήλιο και η Ορεινή Αρκαδία να προσελκύουν σημαντικό αριθμό επισκεπτών ακόμη και μέσα στον Αύγουστο. Οι υψηλές πληρότητες δείχνουν ότι ένα διαφορετικό τουριστικό μοντέλο αρχίζει να διαμορφώνεται, βασισμένο στη φύση, στις δραστηριότητες και στις αυθεντικές εμπειρίες.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη οικονομική σημασία για τον ελληνικό τουρισμό. Η χώρα επιχειρεί εδώ και χρόνια να περιορίσει την εξάρτησή της από το παραδοσιακό μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και να επεκτείνει την τουριστική δραστηριότητα σε περισσότερες περιοχές και περισσότερους μήνες του χρόνου.Η φετινή εικόνα από αρκετούς ορεινούς προορισμούς δείχνει ότι αυτή η αλλαγή αρχίζει σταδιακά να περνά και στις επιλογές των ταξιδιωτών.
Ζαγοροχώρια: Ισχυρή κίνηση και προσδοκίες για το φθινόπωρο
Στην Ήπειρο, τα Ζαγοροχώρια και γενικότερα οι ορεινές περιοχές του νομού Ιωαννίνων καταγράφουν σημαντική τουριστική κίνηση, παρά τις δυσκολίες που είχαν εμφανιστεί στην αρχή του καλοκαιριού εξαιτίας των διεθνών γεωπολιτικών αναταράξεων.
Σημαντικό χαρακτηριστικό της φετινής αγοράς είναι οι κρατήσεις της τελευταίας στιγμής. Οι ταξιδιώτες φαίνεται ότι αποφασίζουν πλέον πολύ πιο κοντά στην ημερομηνία αναχώρησης, γεγονός που κάνει δυσκολότερες τις μακροπρόθεσμες προβλέψεις για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.Οι επιχειρηματίες της περιοχής εμφανίζονται αισιόδοξοι και για τη συνέχεια, καθώς ο Σεπτέμβριος και ο Οκτώβριος μπορούν να δώσουν πρόσθετη ώθηση στις πληρότητες.
Ιδιαίτερα σημαντική θεωρείται και η επαναφορά της ισραηλινής αγοράς, η οποία παραδοσιακά έχει ισχυρή παρουσία στην Ήπειρο.
Rafting, πεζοπορία και δραστηριότητες στη φύση
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα των ορεινών προορισμών είναι ότι μπορούν να προσφέρουν κάτι διαφορετικό από τις κλασικές καλοκαιρινές διακοπές.Στα Ζαγοροχώρια και την Κόνιτσα, για παράδειγμα, οι επισκέπτες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν rafting και καγιάκ στον Βοϊδομάτη και τον Αώο, ενώ το Φαράγγι του Βίκου αποτελεί σταθερό πόλο έλξης για όσους αγαπούν την πεζοπορία.Οι διαδρομές προς τις Δρακολίμνες της Τύμφης και του Σμόλικα προσελκύουν επίσης πεζοπόρους και ορειβάτες.
Στα Βόρεια Τζουμέρκα, ο Άραχθος, οι καταρράκτες, τα φαράγγια και τα παραδοσιακά χωριά δημιουργούν ένα τουριστικό προϊόν που συνδυάζει τη φύση με την περιπέτεια, τη γαστρονομία και την τοπική παράδοση.
Πήλιο: Το πλεονέκτημα του «βουνό και θάλασσα»
Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα και στο Νότιο Πήλιο, το οποίο διαθέτει ένα σημαντικό ανταγωνιστικό πλεονέκτημα: επιτρέπει στον επισκέπτη να συνδυάσει βουνό και θάλασσα στις ίδιες διακοπές.Παρά τη μικρή κάμψη που καταγράφηκε κατά το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου, η τουριστική κίνηση επανήλθε σε υψηλά επίπεδα.Η ζήτηση είναι ισχυρή τόσο στα παραθαλάσσια όσο και στα ορεινά χωριά, με σημαντική παρουσία Ελλήνων αλλά και ξένων επισκεπτών.Μεταξύ των ξένων αγορών ξεχωρίζουν φέτος οι Γάλλοι, οι Ιταλοί, οι Γερμανοί και κυρίως οι ταξιδιώτες από τις βαλκανικές χώρες.Οι κρατήσεις έχουν ξεπεράσει σε αρκετές περιπτώσεις τις αρχικές προσδοκίες, ενώ θετική είναι και η εικόνα των πτήσεων προς το αεροδρόμιο της Νέας Αγχιάλου.
Οι Έλληνες δίνουν ώθηση στο τέλος Αυγούστου
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συμπεριφορά της ελληνικής αγοράς. Προς το τέλος του Αυγούστου καταγράφεται ενίσχυση της εγχώριας ζήτησης, γεγονός που προσφέρει πρόσθετη στήριξη στις τουριστικές επιχειρήσεις.Το αυξημένο κόστος των διακοπών σε αρκετούς δημοφιλείς νησιωτικούς προορισμούς μπορεί επίσης να λειτουργεί υπέρ των ηπειρωτικών επιλογών.Οι ορεινοί προορισμοί προσφέρουν διαφορετικού τύπου καταλύματα, περισσότερες δυνατότητες μετακίνησης με αυτοκίνητο και, σε αρκετές περιπτώσεις, μεγαλύτερη ευελιξία στον συνολικό προϋπολογισμό των διακοπών.
Η Γορτυνία κερδίζει το στοίχημα των αυθεντικών εμπειριών
Στην Πελοπόννησο, η Ορεινή Αρκαδία αποτελεί ακόμη ένα παράδειγμα της νέας τάσης.Η Γορτυνία διαθέτει ισχυρά πλεονεκτήματα για ταξιδιώτες που αναζητούν παραδοσιακούς οικισμούς, φυσικό περιβάλλον, πεζοπορικές διαδρομές και τοπική γαστρονομία.Η τουριστική κίνηση μέχρι σήμερα χαρακτηρίζεται ικανοποιητική, με τη μεγαλύτερη ζήτηση να καταγράφεται φυσικά στις περιόδους αιχμής.
Για τον Σεπτέμβριο επικρατεί συγκρατημένη αισιοδοξία, καθώς η τάση των κρατήσεων της τελευταίας στιγμής καθιστά δυσκολότερη την ασφαλή πρόβλεψη της ζήτησης αρκετές εβδομάδες νωρίτερα.
Η μεγάλη ευκαιρία για τουρισμό 12 μήνες τον χρόνο
Η οικονομική σημασία αυτής της τάσης είναι μεγαλύτερη από τις καλές πληρότητες ορισμένων ξενοδοχείων.Η Ελλάδα έχει μπροστά της την ευκαιρία να δημιουργήσει ένα τουριστικό προϊόν που δεν θα εξαρτάται αποκλειστικά από τον Ιούλιο και τον Αύγουστο.
Οι ορεινοί προορισμοί μπορούν να λειτουργήσουν σχεδόν ολόκληρο τον χρόνο. Το καλοκαίρι μπορούν να προσελκύσουν επισκέπτες για πεζοπορία, ποτάμια και δραστηριότητες στη φύση, το φθινόπωρο για φυσιολατρικό και γαστρονομικό τουρισμό και τον χειμώνα για χιονοδρομικά κέντρα και χειμερινές αποδράσεις.Την άνοιξη, από την άλλη πλευρά, οι ίδιες περιοχές μπορούν να αξιοποιήσουν τον πεζοπορικό, ποδηλατικό και φυσιολατρικό τουρισμό.
Τα έσοδα μετακινούνται εκτός καλοκαιριού
Η τάση αυτή αρχίζει να αποτυπώνεται και στα συνολικά οικονομικά στοιχεία του ελληνικού τουρισμού.Σχεδόν 47% των ετήσιων τουριστικών εσόδων παράγεται πλέον εκτός του παραδοσιακού τρίτου τριμήνου, δηλαδή εκτός της περιόδου Ιουλίου-Σεπτεμβρίου.Πριν από την πανδημία το αντίστοιχο ποσοστό βρισκόταν περίπου στο 41%.
Η μετατόπιση κατά περίπου έξι ποσοστιαίες μονάδες αποτελεί σημαντική αλλαγή για μια χώρα της οποίας το τουριστικό προϊόν ήταν επί δεκαετίες έντονα εποχικό.
Τι σημαίνει για τις τοπικές οικονομίες
Η επέκταση της τουριστικής περιόδου έχει ιδιαίτερα μεγάλη σημασία για τις μικρότερες τοπικές οικονομίες.Ένα ξενοδοχείο που λειτουργεί περισσότερους μήνες δημιουργεί περισσότερες θέσεις εργασίας. Το ίδιο ισχύει για εστιατόρια, καφέ, επιχειρήσεις δραστηριοτήτων, τοπικά καταστήματα και παραγωγούς.
Παράλληλα, η αυξημένη επισκεψιμότητα μπορεί να δημιουργήσει κίνητρα για νέες επενδύσεις σε καταλύματα και υπηρεσίες.Για περιοχές που αντιμετωπίζουν δημογραφική συρρίκνωση, η ανάπτυξη ενός βιώσιμου τουριστικού μοντέλου μπορεί να λειτουργήσει και ως εργαλείο συγκράτησης οικονομικής δραστηριότητας στην περιφέρεια.
Η επόμενη μεγάλη αγορά του ελληνικού τουρισμού;
Τα βουνά δύσκολα θα αντικαταστήσουν τα ελληνικά νησιά ως βασικό «brand» της χώρας. Δεν χρειάζεται, όμως, να το κάνουν.Το ζητούμενο είναι να λειτουργήσουν συμπληρωματικά.
Η Ήπειρος, το Πήλιο, η Ορεινή Αρκαδία και δεκάδες ακόμη περιοχές διαθέτουν φυσικό πλούτο, παραδοσιακούς οικισμούς, γαστρονομία και δραστηριότητες που μπορούν να απευθυνθούν σε μια διαφορετική κατηγορία ταξιδιωτών.
Και αυτή ακριβώς μπορεί να είναι μία από τις σημαντικότερες ευκαιρίες για την επόμενη ημέρα του ελληνικού τουρισμού: περισσότεροι προορισμοί, μεγαλύτερη σεζόν και τουριστικά έσοδα που θα διαχέονται σε πολύ μεγαλύτερο μέρος της χώρας.