Αντιμέτωποι με νέες σημαντικές αυξήσεις στα ασφάλιστρα υγείας βρίσκονται χιλιάδες ασφαλισμένοι, παρά την εφαρμογή του νέου δείκτη αναπροσαρμογής της ΕΛΣΤΑΤ, ο οποίος δημιουργήθηκε με στόχο να καταστήσει περισσότερο διαφανή και προβλέψιμη την τιμολόγηση των μακροχρόνιων ασφαλιστηρίων.
Οι αναπροσαρμογές που εφαρμόζονται φέτος στην αγορά κινούνται κατά μέσο όρο κοντά στο 8%, επιβαρύνοντας κυρίως όσους διατηρούν παλαιά ισόβια προγράμματα υγείας.
Πρόκειται για ασφαλισμένους που κατέβαλλαν επί δεκαετίες τα ασφάλιστρά τους, θεωρώντας ότι θα διαθέτουν εξασφαλισμένη ιδιωτική κάλυψη όταν μεγαλώσουν και θα τη χρειάζονται περισσότερο. Σήμερα, όμως, πολλοί διαπιστώνουν ότι το κόστος αυξάνεται ακριβώς τη στιγμή που η δυνατότητα αλλαγής συμβολαίου ή εταιρείας είναι περιορισμένη.
Στο 7,23% ο νέος δείκτης αναπροσαρμογής
Ο πρώτος Ετήσιος Δείκτης Αναπροσαρμογής της ΕΛΣΤΑΤ για τα μακροχρόνια ασφαλιστήρια υγείας διαμορφώθηκε στο 7,23%.
Το κρίσιμο στοιχείο, ωστόσο, είναι ότι όταν από τον υπολογισμό αφαιρεθεί η επίδραση της γήρανσης των ασφαλισμένων, ο δείκτης υποχωρεί στο 1,76%.
Η μεγάλη αυτή διαφορά δείχνει ότι η αύξηση των ασφαλίστρων δεν οφείλεται αποκλειστικά στην άνοδο του κόστους των νοσηλειών και των υπηρεσιών υγείας. Ο βασικός παράγοντας είναι η διαρκής γήρανση του χαρτοφυλακίου των παλαιών ισόβιων συμβολαίων.
Πώς δημιουργήθηκε το πρόβλημα
Τα ισόβια προγράμματα υγείας διατέθηκαν μαζικά από τις ασφαλιστικές εταιρείες τις προηγούμενες δεκαετίες και απευθύνονταν κυρίως σε νεότερους ασφαλισμένους.
Οι πελάτες κατέβαλλαν ασφάλιστρα για πολλά χρόνια, ενώ στις μικρότερες ηλικίες χρησιμοποιούσαν περιορισμένα τις παροχές των συμβολαίων τους. Με την πάροδο του χρόνου, όμως, οι ασφαλισμένοι μεγάλωσαν, με αποτέλεσμα να αυξηθούν η συχνότητα των νοσηλειών και το κόστος των αποζημιώσεων.
Οι περισσότερες εταιρείες σταμάτησαν σταδιακά να πωλούν ισόβια προγράμματα και στράφηκαν στα ετησίως ανανεούμενα συμβόλαια, στα οποία μπορούν να μεταβάλλουν ευκολότερα τις τιμές, τους όρους και τις καλύψεις.
Τα παλαιά ισόβια συμβόλαια παρέμειναν ενεργά, αλλά χωρίς την είσοδο αρκετών νέων και νεότερων ασφαλισμένων που θα μπορούσαν να εξισορροπήσουν το χαρτοφυλάκιο.
Λιγότεροι και μεγαλύτεροι σε ηλικία ασφαλισμένοι
Η συρρίκνωση του αριθμού των κατόχων ισόβιων συμβολαίων είναι εντυπωσιακή.
Από περισσότερους από 711.000 ασφαλισμένους το 2011, ο αριθμός μειώθηκε σε περίπου 424.000 το 2017, σε 272.659 το 2022 και σε μόλις 240.840 στο τέλος του 2024.
Έτσι, το συγκεκριμένο χαρτοφυλάκιο γίνεται ταυτόχρονα:
- μικρότερο σε αριθμό ασφαλισμένων,
- μεγαλύτερο σε μέση ηλικία,
- ακριβότερο ως προς τις αποζημιώσεις,
- δυσκολότερο να διατηρηθεί οικονομικά.
Το αυξημένο κόστος μεταφέρεται τελικά στους ίδιους τους ασφαλισμένους μέσα από τις ετήσιες αναπροσαρμογές.
Σχεδόν 1 δισ. ευρώ οι αποζημιώσεις υγείας
Οι ασφαλιστικές εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις δεν αποτελούν αυθαίρετη εμπορική επιλογή, αλλά συνδέονται με τη σημαντική άνοδο του πραγματικού κόστους των αποζημιώσεων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ασφαλιστικής αγοράς, μόνο το 2024 οι αποζημιώσεις υγείας αυξήθηκαν κατά περίπου 150 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 21% σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος.
Σε βάθος τετραετίας, η μέση ετήσια αύξηση των αποζημιώσεων υπολογίζεται στο 10,8%, ενώ οι συνολικές καταβολές των εταιρειών πλησιάζουν πλέον το 1 δισ. ευρώ ετησίως.
Παράλληλα, το μέσο κόστος ανά ασφαλιστική ζημία αυξήθηκε από 4.376 ευρώ το 2022 σε 4.938 ευρώ το 2024. Το καθαρό κόστος κάλυψης ανά ασφαλισμένο αυξήθηκε την ίδια περίοδο από 779,82 ευρώ σε 950,88 ευρώ.
Οι ασφαλιστικές δείχνουν τις ιδιωτικές κλινικές
Η ασφαλιστική αγορά αποδίδει μεγάλο μέρος της αύξησης στο κόστος των ιδιωτικών νοσοκομείων, υποστηρίζοντας ότι οι εταιρείες καλούνται να καλύψουν τις συνεχώς υψηλότερες χρεώσεις των νοσηλειών.
Οι εκπρόσωποι των ασφαλιστικών ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια στην τιμολόγηση των ιατρικών πράξεων και πλήρη εφαρμογή του συστήματος των Ομοιογενών Διαγνωστικών Ομάδων (DRGs), ώστε να υπάρχει κοινός και συγκρίσιμος τρόπος υπολογισμού του κόστους κάθε περιστατικού.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι ένας μόνιμος διοικητικός περιορισμός στις αυξήσεις των ασφαλίστρων, κάτω από το πραγματικό κόστος των αποζημιώσεων, θα μπορούσε να δημιουργήσει σημαντικές πρόσθετες κεφαλαιακές απαιτήσεις για τον κλάδο.
Τι απαντούν οι ιδιωτικές κλινικές
Οι μεγάλοι όμιλοι ιδιωτικής υγείας παρουσιάζουν διαφορετική εικόνα. Υποστηρίζουν ότι οι αυξήσεις στις συμφωνίες τους με τις ασφαλιστικές εταιρείες ήταν περιορισμένες και δεν επαρκούν για να εξηγήσουν το ύψος των αναπροσαρμογών στα συμβόλαια.
Οι κλινικές επικαλούνται την άνοδο:
- των μισθολογικών δαπανών,
- του κόστους ενέργειας,
- των ιατρικών αναλώσιμων,
- του σύγχρονου ιατροτεχνολογικού εξοπλισμού,
- των επενδύσεων σε νέες υποδομές και θεραπείες.
Η αντιπαράθεση, επομένως, επικεντρώνεται στο ποιος ευθύνεται πραγματικά για την αύξηση του τελικού λογαριασμού που καλείται να πληρώσει ο ασφαλισμένος.
Υψηλές τιμές στις νοσηλείες
Το ζήτημα δεν περιορίζεται στις ετήσιες αναπροσαρμογές των ασφαλίστρων. Αφορά και το συνολικό επίπεδο των χρεώσεων στην ιδιωτική υγεία.
Διεθνείς συγκρίσεις κατατάσσουν τις τιμές ορισμένων επεμβάσεων στα ελληνικά ιδιωτικά νοσοκομεία μεταξύ των υψηλότερων στην Ευρώπη.
Οι ιδιωτικές κλινικές αντιτείνουν ότι οι συγκρίσεις δεν λαμβάνουν πάντοτε υπόψη το σύνολο των παρεχόμενων υπηρεσιών, την τεχνολογία που χρησιμοποιείται, τις ημέρες νοσηλείας και τη σοβαρότητα κάθε περιστατικού.
Το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη ενημέρωσης
Η Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή διαπίστωσε ότι πέρα από το ύψος των αυξήσεων, το σημαντικότερο πρόβλημα είναι η αδυναμία του ασφαλισμένου να καταλάβει γιατί ακριβώς αυξήθηκε το δικό του ασφάλιστρο.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η καθιέρωση ενιαίου τρόπου ενημέρωσης, ώστε κάθε ασφαλισμένος να γνωρίζει:
- το παλαιό και το νέο ετήσιο ασφάλιστρο,
- τη διαφορά σε ευρώ,
- το ποσοστό της αύξησης,
- την επίδραση της ηλικίας,
- την επίδραση του κόστους των νοσηλειών,
- τους υπόλοιπους παράγοντες αναπροσαρμογής.
Ο ασφαλισμένος πληρώνει χωρίς να γνωρίζει ποιος ευθύνεται
Οι ασφαλιστικές εταιρείες επιρρίπτουν την ευθύνη στις αυξήσεις των ιδιωτικών νοσοκομείων. Οι κλινικές απαντούν ότι οι δικές τους ανατιμήσεις δεν δικαιολογούν το ύψος των ασφαλίστρων. Οι εποπτικές αρχές προειδοποιούν για κινδύνους στη φερεγγυότητα των εταιρειών, ενώ οι καταναλωτές καλούνται να καλύψουν τον τελικό λογαριασμό.
Το πραγματικό ζητούμενο είναι να υπάρξει πλήρης διαφάνεια σε ολόκληρη την αλυσίδα κόστους της ιδιωτικής υγείας, ώστε ο ασφαλισμένος να γνωρίζει όχι μόνο πόσο αυξήθηκε το συμβόλαιό του, αλλά και ποιος και για ποιον λόγο προκάλεσε την αύξηση.