Η Αυστραλία έγινε η πρώτη χώρα στον κόσμο που επέβαλε απαγόρευση πρόσβασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για παιδιά κάτω των 16 ετών. Ωστόσο, τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι η εφαρμογή του μέτρου συναντά σημαντικές δυσκολίες, καθώς πολλά παιδιά εξακολουθούν να χρησιμοποιούν πλατφόρμες όπως το Instagram και το TikTok.
Μάλιστα, νεότερα δεδομένα που δημοσιοποιήθηκαν στην Αυστραλία δείχνουν ότι σε ορισμένες περιπτώσεις η χρήση συγκεκριμένων εφαρμογών από ανηλίκους αυξήθηκε αντί να περιοριστεί, παρά το νέο αυστηρό πλαίσιο.
Η απαγόρευση που έκανε την Αυστραλία παγκόσμιο «πείραμα»
Το αυστραλιανό μέτρο τέθηκε σε εφαρμογή τον Δεκέμβριο του 2025, απαγορεύοντας στους κάτω των 16 ετών την πρόσβαση σε σειρά μεγάλων κοινωνικών δικτύων.
Στη σχετική λίστα περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων TikTok, YouTube, Instagram και Facebook, με την ευθύνη εφαρμογής των ηλικιακών περιορισμών να βαραίνει τις ίδιες τις πλατφόρμες.
Πάνω από 8 στους 10 συνεχίζουν να χρησιμοποιούν social media
Τα πρώτα ευρήματα της αυστραλιανής ρυθμιστικής αρχής eSafety είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα.
Περισσότερα από 8 στα 10 παιδιά και εφήβους κάτω των 16 ετών εξακολουθούσαν να χρησιμοποιούν μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά την εφαρμογή της απαγόρευσης.
Σύμφωνα με στοιχεία από την πρώτη αξιολόγηση του μέτρου, το ποσοστό των ανηλίκων που χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μία από τις πλατφόρμες με ηλικιακό περιορισμό διαμορφώθηκε στο 81,5%, έναντι 85,9% πριν από την εφαρμογή του μέτρου.
Η καθημερινή χρήση παρουσίασε ακόμη μικρότερη μεταβολή.
Instagram και TikTok παραμένουν στο παιχνίδι
Παράλληλα, δεδομένα εταιρείας λογισμικού γονικού ελέγχου δείχνουν αύξηση στη χρήση εφαρμογών όπως Instagram και TikTok από παιδιά, γεγονός που ενισχύει τη συζήτηση για το κατά πόσο οι απαγορεύσεις μπορούν πράγματι να εμποδίσουν τους ανηλίκους να βρίσκουν εναλλακτικούς τρόπους πρόσβασης.
Το πρόβλημα δεν είναι καινούργιο. Έρευνα της eSafety πριν από την εφαρμογή του νέου νόμου είχε δείξει ότι 84% των παιδιών ηλικίας 8 έως 12 ετών είχαν χρησιμοποιήσει τουλάχιστον μία υπηρεσία social media ή messaging μέσα στο 2024.
Το αυστραλιανό μοντέλο εξετάζουν και άλλες χώρες
Παρά τις δυσκολίες εφαρμογής, η Αυστραλία έχει ανοίξει μια διεθνή συζήτηση για το πώς πρέπει να προστατεύονται τα παιδιά στο διαδίκτυο.
Ήδη αρκετές χώρες εξετάζουν αντίστοιχους περιορισμούς. Η Νέα Ζηλανδία, για παράδειγμα, ανακοίνωσε στις 24 Αυγούστου σχέδιο νόμου για απαγόρευση των social media στους κάτω των 16 ετών, με σημαντικά πρόστιμα για τις πλατφόρμες που δεν εφαρμόζουν αποτελεσματική επαλήθευση ηλικίας.
Η εμπειρία της Αυστραλίας, όμως, δείχνει ότι η ψήφιση μιας απαγόρευσης είναι μόνο το πρώτο βήμα. Το δύσκολο μέρος είναι η εφαρμογή της στην πράξη, σε ένα ψηφιακό περιβάλλον όπου οι ανήλικοι μπορούν να αναζητούν συνεχώς νέους τρόπους πρόσβασης.