Στο τραπέζι του κυβερνητικού σχεδιασμού βρίσκεται η παράταση της επιδότησης στο diesel κίνησης και μετά τις 31 Αυγούστου, καθώς η νέα άνοδος των διεθνών τιμών του πετρελαίου αυξάνει τον κίνδυνο για νέο κύμα ανατιμήσεων στα καύσιμα και, μέσω του μεταφορικού κόστους, στην ευρύτερη οικονομία.
Με το Brent πάνω από τα 93 δολάρια το βαρέλι και τη μέση τιμή του diesel στην Ελλάδα να έχει ήδη σπάσει το φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο, η διατήρηση του μέτρου συγκεντρώνει αυξημένες πιθανότητες. Οι τελικές αποφάσεις αναμένονται την επόμενη εβδομάδα, καθώς το οικονομικό επιτελείο καλείται να αποφασίσει εάν θα παρατείνει την κρατική στήριξη πριν εκπνεύσει η υφιστάμενη ρύθμιση.
Σήμερα η επιδότηση ανέρχεται σε 10 λεπτά ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, και λήγει στις 31 Αυγούστου. Χωρίς παράταση, η τιμή του diesel θα επιβαρυνθεί αυτομάτως από την 1η Σεπτεμβρίου, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς ενεργειακές τιμές παραμένουν ιδιαίτερα ευμετάβλητες.
Ήδη, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, η μέση πανελλαδική τιμή του diesel κίνησης έχει φθάσει στα 2,012 ευρώ το λίτρο, έχοντας αυξηθεί κατά 1,6 λεπτά μέσα σε μία ημέρα και κατά 2,3 λεπτά σε σύγκριση με τις 17 Αυγούστου.
Πρόσθετη αβεβαιότητα δημιουργεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή και κυρίως οι ανησυχίες γύρω από τις ενεργειακές ροές μέσω των Στενών του Ορμούζ. Εφόσον το Brent παραμείνει στα σημερινά υψηλά επίπεδα ή κινηθεί ακόμη υψηλότερα, οι πιέσεις αναμένεται να περάσουν σταδιακά και στις ελληνικές αντλίες.
Στις 31 Αυγούστου εκπνέει παράλληλα και η συμφωνία της κυβέρνησης με Helleniq Energy και Motor Oil, βάσει της οποίας παρέχεται πρόσθετη έκπτωση 5 λεπτών στο diesel, η οποία φθάνει περίπου στα 6,2 λεπτά στην αντλία με τον ΦΠΑ, καθώς και έκπτωση 10 λεπτών στην αμόλυβδη.
Σε συνδυασμό με την κρατική επιδότηση, η συνολική ελάφρυνση στο diesel ξεπερνά σήμερα τα 15 λεπτά ανά λίτρο. Επομένως, ενδεχόμενη ταυτόχρονη λήξη τόσο της κρατικής παρέμβασης όσο και της έκπτωσης των διυλιστηρίων θα μπορούσε να προκαλέσει αισθητή αύξηση της τελικής τιμής μέσα σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα.
Ανοιχτό παραμένει εάν Motor Oil και Helleniq Energy θα παρατείνουν τη δική τους συνεισφορά. Το θέμα αναμένεται να τεθεί στις επαφές με την κυβέρνηση πριν από τη λήξη της υφιστάμενης συμφωνίας.
Το πρόβλημα, πάντως, δεν περιορίζεται στους οδηγούς. Το diesel αποτελεί κρίσιμο κόστος για μεταφορές, logistics, φορτηγά, επαγγελματικά οχήματα και αγροτική παραγωγή. Μια παρατεταμένη άνοδος των τιμών μπορεί να περάσει σταδιακά στο κόστος των επιχειρήσεων και τελικά στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών, δημιουργώντας έναν ακόμη πληθωριστικό πονοκέφαλο.
Η κυβέρνηση διαθέτει έναν πρόσθετο δημοσιονομικό «κουμπαρά» για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης. Το διαθέσιμο περιθώριο είχε υπολογιστεί τον Ιούλιο περίπου στα 220-230 εκατ. ευρώ, με την επιδότηση του diesel να βρίσκεται μεταξύ των παρεμβάσεων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν.
Στην ίδια ενεργειακή εξίσωση βρίσκεται και το φυσικό αέριο. Παρότι οι τιμές του ευρωπαϊκού TTF έχουν υποχωρήσει από τα πρόσφατα υψηλά, η αγορά εξακολουθεί να αντιδρά έντονα στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και στις πιθανές διαταραχές των ροών LNG.
Μια νέα παρατεταμένη άνοδος του φυσικού αερίου θα μπορούσε να αυξήσει το κόστος των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής και να μεταφέρει τις πιέσεις στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, το οικονομικό επιτελείο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα ευρύτερο ενεργειακό μέτωπο, με καύσιμα και ηλεκτρικό ρεύμα να αποτελούν τους δύο βασικούς κινδύνους για το κόστος νοικοκυριών και επιχειρήσεων το φθινόπωρο.