Σήμα για σταδιακή κατάργηση των τεκμηρίων στους ελεύθερους επαγγελματίες έστειλε η κυβέρνηση, λίγες εβδομάδες πριν από τη ΔΕΘ, ανοίγοντας ουσιαστικά τη συζήτηση για μία από τις σημαντικότερες φορολογικές παρεμβάσεις που αφορούν αυτοαπασχολούμενους και μικρές επιχειρήσεις.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης επανέφερε τη θέση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης δεν μπορεί να αποτελεί μόνιμο καθεστώς. Μάλιστα, η χαρακτηριστική προτροπή του να «κρατήσουμε αυτή τη φράση» ενόψει των επόμενων εβδομάδων ενίσχυσε τις προσδοκίες ότι το ζήτημα θα βρεθεί στο επίκεντρο των ανακοινώσεων της Θεσσαλονίκης.
Η κατεύθυνση που περιέγραψε συνδέει άμεσα την αποκλιμάκωση των τεκμηρίων με την αποτελεσματικότητα των υπόλοιπων μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Όσο αυξάνονται τα φορολογικά έσοδα από την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τις διασταυρώσεις και τους νέους ελεγκτικούς μηχανισμούς, τόσο δημιουργούνται οι προϋποθέσεις ώστε το τεκμαρτό σύστημα να περιορίζεται σταδιακά.
Σύμφωνα με τον κυβερνητικό εκπρόσωπο, ο στόχος είναι τα τεκμήρια να αφαιρεθούν είτε συνολικά είτε σταδιακά, το ένα μετά το άλλο, εφόσον τα υπόλοιπα εργαλεία αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής αποδειχθούν αποτελεσματικά. Πρόκειται για μια τοποθέτηση που αποκτά ιδιαίτερη σημασία καθώς γίνεται λίγο πριν από τη διαμόρφωση του τελικού πακέτου της ΔΕΘ.
Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει πλέον δημοσιονομικός χώρος λίγο πάνω από 1 δισ. ευρώ, ο οποίος θα αποτελέσει τη βάση των νέων παρεμβάσεων. Η κυβέρνηση επιδιώκει τα μέτρα να έχουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη διασπορά, με αποδέκτες συνταξιούχους, δημοσίους και ιδιωτικούς υπαλλήλους, ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους.
Το δεύτερο βασικό χαρακτηριστικό του πακέτου είναι ότι οι παρεμβάσεις σχεδιάζεται να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και όχι να περιοριστούν σε έκτακτες επιδοτήσεις ή εφάπαξ ενισχύσεις. Αυτό σημαίνει ότι το βάρος μεταφέρεται σε φορολογικές ελαφρύνσεις και μέτρα που θα αυξάνουν σε σταθερή βάση το διαθέσιμο εισόδημα.
Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι πόσο γρήγορα και με ποια σειρά θα αρχίσει να υποχωρεί το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης. Η κυβέρνηση δεν έχει ακόμη παρουσιάσει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ή τις κατηγορίες που θα προηγηθούν, ωστόσο οι δηλώσεις Μαρινάκη δείχνουν ότι το θέμα βρίσκεται πλέον ψηλά στην ατζέντα ενόψει ΔΕΘ.
Οι τελικές αποφάσεις θα εξαρτηθούν από τα δημοσιονομικά δεδομένα και κυρίως από την απόδοση των μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Το μήνυμα, πάντως, που εκπέμπεται είναι ότι όσο αυτά τα εργαλεία αποδίδουν πρόσθετα έσοδα, τόσο θα ανοίγει ο δρόμος για σταδιακή υποχώρηση των τεκμηρίων, με τελικό στόχο να πάψουν να αποτελούν μόνιμο μηχανισμό φορολόγησης των επαγγελματιών.