Νέους περιορισμούς στις εισαγωγές κινεζικών προϊόντων, που ενδέχεται να τεθούν σε εφαρμογή μέσα στο 2027, σχεδιάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση, επιδιώκοντας να προστατεύσει την ευρωπαϊκή βιομηχανία από τον εντεινόμενο ανταγωνισμό της Κίνας και να περιορίσει το τεράστιο εμπορικό έλλειμμα μεταξύ των δύο οικονομιών.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Bloomberg, οι Βρυξέλλες εξετάζουν τη λήψη μέτρων εμπορικής προστασίας που θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν ανώτατα όρια εισαγωγών ή πρόσθετους δασμούς σε προϊόντα από συγκεκριμένους κλάδους, όπως τα χημικά, τα έπιπλα και τα μηχανήματα.
Οι σχετικές προτάσεις ενδέχεται να παρουσιαστούν ήδη από το πρώτο τρίμηνο του 2027, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συζητήσεις και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στην ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και στον κίνδυνο αντιποίνων από το Πεκίνο, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε έναν ευρύτερο εμπορικό πόλεμο.
Εμπορικό έλλειμμα 360 δισ. ευρώ με την Κίνα
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια της ΕΕ να περιορίσει τις μεγάλες εμπορικές ανισορροπίες με την Κίνα, με το έλλειμμα να έχει φθάσει περίπου τα 360 δισ. ευρώ το 2025, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Bloomberg.
Οι εξαγωγές κινεζικών προϊόντων προς την Ευρώπη έχουν αυξηθεί σημαντικά, με τα μηχανήματα, τα ηλεκτρονικά είδη και τα παιχνίδια να συγκαταλέγονται στις μεγαλύτερες κατηγορίες εισαγόμενων αγαθών.
Η διείσδυση φθηνών κινεζικών προϊόντων, ορισμένα από τα οποία επωφελούνται από κρατικές επιδοτήσεις, εντείνει τις πιέσεις στις ευρωπαϊκές βιομηχανίες, απειλώντας την παραγωγή και τις θέσεις εργασίας.
Την ίδια στιγμή, η υποτονική ζήτηση στην κινεζική αγορά και οι περιορισμοί που αντιμετωπίζουν πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στην προσπάθειά τους να αποκτήσουν πρόσβαση σε αυτήν διευρύνουν τις ανισορροπίες.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα υπερβαίνει πλέον το 1 δισ. δολάρια ημερησίως, ενώ υπάρχουν εκτιμήσεις ότι θα μπορούσε να καταγράψει νέο ρεκόρ το 2026.
Το μοντέλο των υβριδικών αυτοκινήτων
Σύμφωνα με το Bloomberg, η Κομισιόν επιδιώκει να αξιοποιήσει ως πρότυπο τη συμφωνία που επιτεύχθηκε πρόσφατα με το Πεκίνο για τον περιορισμό των εισαγωγών υβριδικών αυτοκινήτων.
Η συμφωνία προβλέπει ανώτατο όριο 350.000 κινεζικών υβριδικών οχημάτων ετησίως, επίπεδο που κρίθηκε αρκετά υψηλό ώστε να μειωθεί ο κίνδυνος εμπορικών αντιποίνων.
Οι Βρυξέλλες σκοπεύουν να παρουσιάσουν τις επόμενες εβδομάδες τις προτάσεις εφαρμογής του μέτρου, με στόχο να τεθεί σε ισχύ τον Δεκέμβριο.
Οι περιορισμοί αναμένεται να έχουν τετραετή διάρκεια, ενώ μετά το πρώτο έτος προβλέπεται ετήσια αύξηση της κινεζικής ποσόστωσης κατά 6%. Αντίστοιχη λογική θα ακολουθηθεί για οχήματα από άλλες χώρες, όπως η Ιαπωνία και η Νότια Κορέα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει τώρα την επέκταση αυτού του μηχανισμού και σε άλλους βιομηχανικούς κλάδους.
Τα λεγόμενα μέτρα διασφάλισης επιτρέπουν στην ΕΕ να περιορίζει τις εισαγωγές συγκεκριμένων προϊόντων όταν διαπιστώνεται απότομη αύξησή τους που προκαλεί ή απειλεί να προκαλέσει σοβαρή ζημία στην εγχώρια παραγωγή.
Οι περιορισμοί μπορούν να εφαρμοστούν είτε με ποσοστώσεις εισαγωγών είτε με δασμολογικές ποσοστώσεις, στις οποίες επιβάλλονται πρόσθετες επιβαρύνσεις όταν οι εισαγωγές υπερβαίνουν ένα προκαθορισμένο όριο.
Η ΕΕ έχει ήδη ξεκινήσει την εξέταση εμπορικών δεδομένων, προκειμένου να εντοπίσει τους κλάδους στους οποίους πληρούνται οι προϋποθέσεις παρέμβασης.
Φον ντερ Λάιεν: Έχουμε ακούσει τις ευρωπαϊκές βιομηχανίες
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, είχε προαναγγείλει την προετοιμασία πρόσθετων περιοριστικών μέτρων νωρίτερα μέσα στον Οκτώβριο.
Όπως δήλωσε μετά τη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, οι ευρωπαϊκές βιομηχανίες έχουν ζητήσει τη λήψη μέτρων προστασίας και η Επιτροπή προτίθεται να ανταποκριθεί, μεταξύ άλλων με πρόσθετα μέτρα διασφάλισης.
Οι Ευρωπαίοι ηγέτες εμφανίστηκαν ενωμένοι ως προς την ανάγκη ταχύτερης αντιμετώπισης των εμπορικών ανισορροπιών, ζητώντας από την Κομισιόν να προχωρήσει σε πρωτοβουλίες που θα προστατεύουν περισσότερους κλάδους της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ωστόσο, οι προτάσεις παραμένουν υπό διαμόρφωση και τόσο οι κατηγορίες προϊόντων όσο και η τελική μορφή των περιορισμών ενδέχεται να αλλάξουν μετά τις διαβουλεύσεις με τα κράτη-μέλη και την κινεζική πλευρά.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, τα νέα μέτρα θα πρέπει να είναι συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου και να εφαρμόζονται και σε άλλες χώρες εκτός του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου, όχι αποκλειστικά στην Κίνα.
Η προειδοποίηση του Πεκίνου και ο φόβος εμπορικού πολέμου
Η κινεζική κυβέρνηση έχει ήδη προειδοποιήσει ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί αδιαμαρτύρητα νέους περιορισμούς στις εξαγωγές της.
Το υπουργείο Εμπορίου της Κίνας ανέφερε σε ανακοίνωσή του νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι η ΕΕ δεν πρέπει να θεωρεί πως μπορεί να αποκομίσει οφέλη ασκώντας πίεση, ούτε να υποτιμά την αποφασιστικότητα και την ικανότητα του Πεκίνου να προστατεύσει τα συμφέροντά του.
Παρά τις προειδοποιήσεις, οι Βρυξέλλες διατηρούν το δικαίωμα να επιβάλουν μονομερώς μέτρα διασφάλισης, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη συμφωνία με την Κίνα, εφόσον πληρούνται οι σχετικές προϋποθέσεις.
Η στρατηγική της ΕΕ αποσκοπεί στην προστασία της εγχώριας παραγωγής χωρίς να προκληθεί ανεξέλεγκτη κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων, η οποία θα μπορούσε να πλήξει και τις ευρωπαϊκές εξαγωγές προς την κινεζική αγορά.
Νέα εμπορικά εργαλεία έως τον Δεκέμβριο
Παράλληλα με τους σχεδιαζόμενους περιορισμούς, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέα εργαλεία για την αντιμετώπιση της οικονομικής εξάρτησης από τρίτες χώρες.
Σύμφωνα με το Bloomberg, πριν από τα μέσα Δεκεμβρίου αναμένεται να παρουσιαστούν προτάσεις για τη διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού, αλλά και για έναν νέο μηχανισμό ταχείας αντίδρασης σε επιθετικές εμπορικές πρακτικές.
Ο τελευταίος θα μπορούσε να επιτρέψει στην ΕΕ να περιορίζει ευκολότερα την πρόσβαση συγκεκριμένων προϊόντων και υπηρεσιών στην ενιαία αγορά, με μεγαλύτερη ευελιξία σε σχέση με τα σημερινά διαθέσιμα εργαλεία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιδιώκει επίσης τη βελτίωση της πρόσβασης ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην κινεζική αγορά και την απλοποίηση των διαδικασιών εξαγωγής κρίσιμων πρώτων υλών και μόνιμων μαγνητών.
Στο πλαίσιο των μέχρι τώρα διαπραγματεύσεων, έχουν επιτευχθεί συμφωνίες που προβλέπουν μείωση κινεζικών δασμών σε ορισμένα ανταλλακτικά αυτοκινήτων, στο ελαιόλαδο και στο παγωτό.
Το επόμενο κρίσιμο βήμα αναμένεται στις αρχές του 2027, όταν ο Ευρωπαίος επίτροπος Εμπορίου Μάρος Σέφκοβιτς θα συζητήσει με τους Κινέζους ομολόγους του την πρόοδο των διαπραγματεύσεων και τις επόμενες κινήσεις.
Το βασικό ερώτημα είναι εάν το Πεκίνο θα αποδεχθεί πρόσθετους περιορισμούς στις εξαγωγές του, πέραν όσων έχουν ήδη συμφωνηθεί για τα υβριδικά αυτοκίνητα, ή εάν η νέα ευρωπαϊκή πρωτοβουλία θα οδηγήσει σε περαιτέρω εμπορική αντιπαράθεση μεταξύ των δύο πλευρών.