Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αναμένεται σχεδόν με βεβαιότητα να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της Πέμπτης, ωστόσο οι αγορές εκτιμούν ότι η πρόεδρος Κριστίν Λαγκάρντ θα αφήσει ανοικτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης τον Σεπτέμβριο, καθώς η νέα άνοδος των τιμών της ενέργειας απειλεί να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις.
Παρότι η ΕΚΤ προχώρησε σε αύξηση των επιτοκίων τον Ιούνιο, τα στοιχεία που ακολούθησαν για τον πληθωρισμό, τις μισθολογικές αυξήσεις, την οικονομική δραστηριότητα και τις πληθωριστικές προσδοκίες ήταν πιο ήπια από τις αρχικές εκτιμήσεις. Αυτό έχει οδηγήσει αρκετούς αξιωματούχους να υποστηρίζουν ότι απαιτείται περισσότερη υπομονή πριν από οποιαδήποτε νέα παρέμβαση.
Ωστόσο, η εκ νέου άνοδος του Brent πάνω από τα 95 δολάρια το βαρέλι, λόγω της συνεχιζόμενης έντασης στη Μέση Ανατολή, μεταβάλλει εκ νέου τα δεδομένα. Η ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να μεταφερθεί στις τιμές αγαθών και υπηρεσιών, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να επανέλθει σε αυστηρότερη νομισματική πολιτική μέσα στο φθινόπωρο.
Οι αγορές έχουν ήδη προεξοφλήσει σχεδόν τρεις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων, με την πρώτη να θεωρείται πλήρως ενσωματωμένη στις τιμές έως τον Οκτώβριο και τη δεύτερη έως τον Φεβρουάριο του 2027. Ωστόσο, αρκετοί οικονομολόγοι θεωρούν ότι οι προσδοκίες αυτές αντανακλούν κυρίως την άνοδο των τιμών του πετρελαίου και όχι τα θεμελιώδη μεγέθη της οικονομίας.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Reuters, η πλειονότητα των οικονομολόγων εκτιμά ότι η Ευρωζώνη δεν θα χρειαστεί τόσο επιθετική σύσφιγξη της νομισματικής πολιτικής, καθώς ο πληθωρισμός αναμένεται να κινηθεί κοντά στο 3% τους επόμενους μήνες, παραμένοντας πάνω από τον στόχο του 2%, αλλά χωρίς να απαιτεί διαδοχικές αυξήσεις επιτοκίων.
Δεν έχουν εμφανιστεί ακόμη οι «δευτερογενείς επιδράσεις»
Κρίσιμο στοιχείο για τις αποφάσεις της ΕΚΤ αποτελεί το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εκδηλωθεί σε σημαντικό βαθμό οι λεγόμενες δευτερογενείς επιδράσεις του ενεργειακού σοκ.
Συνήθως, η αύξηση του ενεργειακού κόστους μεταφέρεται στις τιμές όλων των αγαθών και υπηρεσιών και στη συνέχεια οδηγεί τους εργαζομένους να διεκδικήσουν υψηλότερες αυξήσεις μισθών, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο μεταξύ μισθών και πληθωρισμού.
Προς το παρόν όμως τα στοιχεία δείχνουν διαφορετική εικόνα. Η αύξηση των μισθών συνεχίζει να αποκλιμακώνεται, η αγορά εργασίας εμφανίζει σημάδια επιβράδυνσης – ιδιαίτερα στη Γερμανία – ενώ και οι επιχειρήσεις που συμμετέχουν στις έρευνες της ΕΚΤ προβλέπουν ηπιότερες μισθολογικές πιέσεις τους επόμενους μήνες.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι οι δευτερογενείς πληθωριστικές επιδράσεις θα αποδειχθούν τελικά ασθενέστερες από ό,τι φοβόταν η αγορά, επισημαίνοντας ότι η αδυναμία της γερμανικής βιομηχανίας πιθανότατα θα συνεχιστεί, περιορίζοντας τις πιέσεις στους μισθούς και, κατ' επέκταση, στον δομικό πληθωρισμό.
Την ίδια στιγμή, οι καταναλωτές εμφανίζονται λιγότερο ανήσυχοι για τις μελλοντικές αυξήσεις τιμών, ενώ και ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες επιβραδύνθηκε τον προηγούμενο μήνα, ενισχύοντας την άποψη ότι δεν έχει δημιουργηθεί ακόμη ένας επίμονος πληθωριστικός κύκλος.
Νέος κίνδυνος από τα τρόφιμα
Παρά τα ενθαρρυντικά αυτά στοιχεία, οι υπεύθυνοι χάραξης νομισματικής πολιτικής θεωρούν ότι οι πληθωριστικοί κίνδυνοι δεν έχουν εξαλειφθεί.
Ένας νέος παράγοντας ανησυχίας είναι οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν στην Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι. Οι υψηλές θερμοκρασίες ενδέχεται να έχουν επηρεάσει αρνητικά τις αγροτικές καλλιέργειες, ενώ η χαμηλή στάθμη των υδάτων σε σημαντικούς ποταμούς μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα στις μεταφορές και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Η Barclays προειδοποιεί ότι, παρότι ο πληθωρισμός στα τρόφιμα είχε αποκλιμακωθεί τους τελευταίους μήνες χάρη στη μείωση των διεθνών τιμών βασικών αγροτικών προϊόντων, όπως η ζάχαρη, το κακάο και ο καφές, οι ιδιαίτερα υψηλές θερμοκρασίες στην Ευρώπη σε συνδυασμό με τις επιπτώσεις του φαινομένου El Niño θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε νέα άνοδο των τιμών των τροφίμων μέσα στους επόμενους μήνες.
Υπό αυτές τις συνθήκες, η Κριστίν Λαγκάρντ αναμένεται να επιχειρήσει μια λεπτή ισορροπία στη συνέντευξη Τύπου μετά τη συνεδρίαση της ΕΚΤ. Από τη μία πλευρά θα θελήσει να καταστήσει σαφές ότι η μάχη κατά του πληθωρισμού δεν έχει ακόμη κερδηθεί και ότι νέα αύξηση των επιτοκίων παραμένει πιθανή. Από την άλλη, θα επιδιώξει να μην ενισχύσει περαιτέρω τις ήδη αυξημένες προσδοκίες των αγορών, καθώς μεγάλο μέρος της πιθανής αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής έχει ήδη προεξοφληθεί στις αποτιμήσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών.