Μια νέα πρόταση με ελληνική πρωτοβουλία έρχεται να ανοίξει τη συζήτηση για έναν διαφορετικό τρόπο χρηματοδότησης των ευρωπαϊκών επενδύσεων στην τεχνολογία. Σύμφωνα με έγγραφο που παρουσιάστηκε στους υπουργούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης την Τρίτη, τα κράτη-μέλη θα μπορούσαν να δημιουργήσουν μια «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» (European Spectrum Union), αξιοποιώντας μέρος των εσόδων από μελλοντικές εθνικές δημοπρασίες φάσματος για τα δίκτυα κινητής τηλεφωνίας 6G.
Την πρόταση επεξεργάστηκε ο πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, με στόχο τη δημιουργία ενός νέου χρηματοδοτικού μηχανισμού που θα μπορούσε να στηρίξει επενδύσεις σε τεχνολογίες αιχμής, περιορίζοντας παράλληλα την πίεση στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Σύμφωνα με το Reuters, το δυνητικό αρχικό οικονομικό μέγεθος του μηχανισμού υπολογίζεται σε περίπου 12 έως 15 δισ. ευρώ. Το ποσό, ωστόσο, αποτελεί σε αυτή τη φάση υπόθεση σχεδιασμού και όχι επίσημη αποτίμηση ή πρόβλεψη, ενώ δεν περιλαμβάνει ενδεχόμενες μελλοντικές εισφορές από δικαιώματα που συνδέονται με το 5G.
Στο επίκεντρο ο προϋπολογισμός της ΕΕ
Εφόσον η πρόταση υιοθετηθεί από τα 27 κράτη-μέλη, τα κεφάλαια θα μπορούσαν να συμβάλουν στην αντιμετώπιση μιας από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων ετών: τη χρηματοδότηση του νέου πολυετούς προϋπολογισμού της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, ο οποίος έχει προταθεί να ανέλθει σε περίπου 2 τρισ. ευρώ.
Οι διαπραγματεύσεις για τη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού αναμένονται δύσκολες, καθώς η ΕΕ καλείται να καλύψει αυξημένες ανάγκες σε τομείς όπως η άμυνα, η τεχνολογία και η ανταγωνιστικότητα, διατηρώντας ταυτόχρονα τις παραδοσιακές δαπάνες για την αγροτική πολιτική και την πολιτική συνοχής.
Στο πλαίσιο αυτό, τα κράτη-μέλη εξετάζουν μια σειρά από νέες πηγές εσόδων. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η αξιοποίηση μέρους των εσόδων από την πώληση δικαιωμάτων εκπομπών CO₂, καθώς και μέρος του φόρου που επιβάλλεται σε εισαγόμενα προϊόντα από χώρες με χαμηλότερα περιβαλλοντικά πρότυπα σε σχέση με την ΕΕ.
Στο τραπέζι και νέοι φόροι
Παράλληλα, έχουν κατατεθεί και άλλες προτάσεις για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών εσόδων, όπως εισφορά στα μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste), μέρος των ειδικών φόρων κατανάλωσης στα προϊόντα καπνού, αλλά και μια ετήσια κατ’ αποκοπή εισφορά από μεγάλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται και πραγματοποιούν πωλήσεις στην ευρωπαϊκή αγορά.
Στις προτάσεις περιλαμβάνονται επίσης εισφορές στον ακραίο πλούτο, τις ψηφιακές υπηρεσίες, το διαδικτυακό τζόγο και τα κεφαλαιακά κέρδη από crypto assets.
Η επόμενη φάση θα είναι κρίσιμη, καθώς θα πρέπει να διαπιστωθεί ποιες από αυτές τις επιλογές —ή ποιος συνδυασμός τους— μπορούν να εξασφαλίσουν την ομόφωνη στήριξη και των 27 κρατών-μελών. Στόχος είναι να υπάρξει συμφωνία έως την επόμενη Σύνοδο Κορυφής της ΕΕ, η οποία έχει προγραμματιστεί για τον Οκτώβριο.
Η ελληνική πρόταση για την «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» προσθέτει έτσι έναν ακόμη μηχανισμό στη συζήτηση για το πώς η Ευρώπη θα χρηματοδοτήσει τις τεχνολογικές της φιλοδοξίες, χωρίς να επιβαρύνει αποκλειστικά τον κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.