Νέο πακέτο χρηματοδοτήσεων που πλησιάζει το μισό δισ. ευρώ ετοιμάζεται για τις ελληνικές επιχειρήσεις, με το πρόγραμμα «Ανταγωνιστικότητα» του ΕΣΠΑ 2021-2027 να περνά σε νέο κύκλο προσκλήσεων έως το τέλος του 2026.
Συνολικά προγραμματίζονται 10 νέες προσκλήσεις προϋπολογισμού 495,9 εκατ. ευρώ, με σημαντικό μέρος των χρημάτων να κατευθύνεται σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις, στρατηγικές τεχνολογίες, άμυνα και ασφάλεια, αλλά και σε δράσεις κατάρτισης εργαζομένων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει ότι περίπου 200 εκατ. ευρώ συνδέονται με την ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας, ανοίγοντας έναν νέο δρόμο χρηματοδότησης ακόμη και για επιχειρήσεις που μέχρι σήμερα είχαν περιορισμένη πρόσβαση στα κλασικά προγράμματα του ΕΣΠΑ.
Δέκα νέες προσκλήσεις έως το τέλος του 2026
Ο σχεδιασμός του προγράμματος «Ανταγωνιστικότητα» προβλέπει την ενεργοποίηση δέκα προσκλήσεων συνολικού ύψους 495,9 εκατ. ευρώ μέχρι το τέλος της χρονιάς.
Δεν πρόκειται για μία ενιαία δράση.
Τα κονδύλια κατανέμονται σε διαφορετικά εργαλεία, ώστε να χρηματοδοτηθούν επενδύσεις επιχειρήσεων, νέες τεχνολογίες, παραγωγικές δραστηριότητες και κατάρτιση ανθρώπινου δυναμικού.
Για τις επιχειρήσεις, επομένως, το κρίσιμο είναι να εντοπίσουν ποια από τις νέες δράσεις ταιριάζει στο μέγεθος, στον κλάδο και στο επενδυτικό σχέδιό τους.
€200 εκατ. για STEP και Άμυνα
Το μεγαλύτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι τρεις δράσεις που συνδέονται με τις Στρατηγικές Τεχνολογίες για την Ευρώπη (STEP) και τους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.
Ο συνολικός προϋπολογισμός τους προσεγγίζει τα 200 εκατ. ευρώ.
Οι δράσεις έχουν ήδη προδημοσιευθεί και το επόμενο βήμα είναι η έκδοση των αναλυτικών προσκλήσεων, όπου θα καθοριστούν οι τελικές προϋποθέσεις, οι επιλέξιμες δαπάνες και οι ημερομηνίες υποβολής αιτήσεων.
Η ευρωπαϊκή πλατφόρμα STEP επικεντρώνεται σε τεχνολογίες κρίσιμης σημασίας και στη δημιουργία ή ενίσχυση ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας.
Έως €200.000 για μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Μία από τις σημαντικότερες σχεδιαζόμενες δράσεις αφορά ειδικά τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Ο προϋπολογισμός της ανέρχεται σε 80 εκατ. ευρώ και κατανέμεται σε τέσσερις κατηγορίες.
Προβλέπονται 20 εκατ. ευρώ για υφιστάμενες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε STEP, άλλα 20 εκατ. για υφιστάμενες επιχειρήσεις στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας και αντίστοιχα ποσά για νέες ή υπό σύσταση επιχειρήσεις στις δύο κατηγορίες.
Με βάση την προδημοσίευση, η δημόσια χρηματοδότηση μπορεί να φτάσει στο 50% για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις και στο 67% για τις υπό σύσταση, με ανώτατη ενίσχυση 200.000 ευρώ ανά επιχείρηση.
Παράδειγμα επένδυσης €300.000
Πρακτικά, μία υφιστάμενη μικρομεσαία επιχείρηση που σχεδιάζει επιλέξιμη επένδυση 300.000 ευρώ και εντάσσεται σε ποσοστό ενίσχυσης 50% θα μπορούσε, εφόσον πληροί όλους τους τελικούς όρους της πρόσκλησης, να λάβει δημόσια χρηματοδότηση 150.000 ευρώ.
Για τις νέες επιχειρήσεις το ποσοστό μπορεί να είναι υψηλότερο.
Ωστόσο, τα ακριβή ποσά που θα δικαιούται κάθε επενδυτικό σχέδιο θα εξαρτηθούν από τους τελικούς όρους των προσκλήσεων. Οι προδημοσιεύσεις αποτελούν το πλαίσιο προετοιμασίας και όχι ακόμη την έναρξη υποβολής αιτήσεων.
Χρήματα και για μεγαλύτερες επιχειρήσεις
Η δεύτερη σημαντική αλλαγή είναι ότι το συγκεκριμένο πακέτο δεν περιορίζεται αποκλειστικά στις ΜμΕ.
Προβλέπεται δράση για μεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις που πραγματοποιούν επενδύσεις σε στρατηγικές τεχνολογίες STEP και σε τεχνολογίες Άμυνας και Ασφάλειας.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι μεγάλες επιχειρήσεις συνήθως δεν αποτελούν τον βασικό στόχο των κλασικών δράσεων κρατικών ενισχύσεων του ΕΣΠΑ.
Στόχος είναι η ενίσχυση παραγωγικών επενδύσεων σε κρίσιμες τεχνολογίες, η ανάπτυξη ευρωπαϊκών αλυσίδων αξίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.
Κατάρτιση εργαζομένων σε νέες τεχνολογίες
Ξεχωριστό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά το ανθρώπινο δυναμικό.
Έχει ήδη προδημοσιευθεί δράση για ενδοεπιχειρησιακή κατάρτιση εργαζομένων σε αντικείμενα STEP και στους τομείς Άμυνας και Ασφάλειας.
Η χρηματοδότηση στοχεύει στην ανάπτυξη δεξιοτήτων που απαιτούνται για τις νέες τεχνολογίες και τις παραγωγικές δραστηριότητες που επιχειρεί να αναπτύξει η Ευρώπη.
Για τις επιχειρήσεις, αυτό σημαίνει ότι η χρηματοδότηση δεν αφορά μόνο αγορά εξοπλισμού ή δημιουργία εγκαταστάσεων αλλά και την εκπαίδευση του προσωπικού που θα χρησιμοποιήσει τις νέες τεχνολογίες.
Το ΕΣΠΑ έχει ήδη πατήσει γκάζι
Το νέο πακέτο έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία το ΕΣΠΑ 2021-2027 βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο ενεργοποίησης.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, έχουν ήδη εκδοθεί προσκλήσεις που αντιστοιχούν στο 100% του συνολικού προϋπολογισμού των 26,2 δισ. ευρώ, ενώ οι εντάξεις έργων έχουν φτάσει στο 90,4%.
Παράλληλα συνεχίζονται οι εγκρίσεις σε υφιστάμενες δράσεις. Χαρακτηριστικό είναι το «Ερευνώ – Καινοτομώ 2021-2027», όπου εγκρίθηκαν πρόσφατα 199 αιτήσεις στη δράση συμπράξεων επιχειρήσεων με ερευνητικούς οργανισμούς, με συνολικό επιχορηγούμενο προϋπολογισμό άνω των 303 εκατ. ευρώ.
Τι πρέπει να κάνουν από τώρα οι επιχειρήσεις
Για μια επιχείρηση που εξετάζει επένδυση το επόμενο διάστημα, η προετοιμασία πριν ανοίξει μια πρόσκληση μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Το πρώτο βήμα είναι να ελεγχθεί αν ο ΚΑΔ και η δραστηριότητα μπορούν να ενταχθούν στη συγκεκριμένη δράση. Ακολουθούν το επενδυτικό σχέδιο, η εξασφάλιση της απαιτούμενης ιδιωτικής συμμετοχής και η συγκέντρωση των οικονομικών και εταιρικών δικαιολογητικών.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στις νέες δράσεις STEP και Άμυνας, καθώς απευθύνονται σε περισσότερο εξειδικευμένες δραστηριότητες και δεν σημαίνει ότι κάθε εταιρεία τεχνολογίας ή μεταποίησης είναι αυτομάτως επιλέξιμη.
Το σημαντικότερο είναι ότι τα 495,9 εκατ. ευρώ δεν έχουν ακόμη ανοίξει όλα προς υποβολή αιτήσεων. Οι προσκλήσεις αναμένονται σταδιακά μέχρι το τέλος του έτους.
Για όσους όμως σχεδιάζουν επένδυση, το επόμενο τρίμηνο δημιουργεί ένα νέο παράθυρο χρηματοδότησης που αξίζει να παρακολουθούν στενά.