Έναν νέο φορολογικό χάρτη για ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις, τρίτεκνους, αγρότες και ιδιοκτήτες ακινήτων διαμορφώνουν οι παρεμβάσεις που δρομολογούνται μετά τη ΔΕΘ. Οι πρώτες αλλαγές θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις του 2027, ενώ ορισμένα μέτρα θα εφαρμοστούν σταδιακά τα επόμενα χρόνια, δημιουργώντας διαφορετικές ταχύτητες ελαφρύνσεων ανάλογα με την κατηγορία του φορολογουμένου.Το νέο πακέτο έρχεται να προστεθεί στις αλλαγές που έχουν ήδη εφαρμοστεί στη φορολογία, τα τεκμήρια και τον ΕΝΦΙΑ, διευρύνοντας τον αριθμό των δικαιούχων. Στους βασικούς κερδισμένους βρίσκονται περίπου 156.000 επαγγελματίες που επηρεάζονται από το «κούρεμα» του τεκμαρτού εισοδήματος, τρίτεκνες οικογένειες, κατά κύριο επάγγελμα αγρότες και ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας σε μικρούς οικισμούς.
Ελεύθεροι επαγγελματίες: Πώς «κουρεύεται» το τεκμαρτό εισόδημα
Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις αφορά τους ελεύθερους επαγγελματίες και τις ατομικές επιχειρήσεις. Από το φορολογικό έτος 2026 καταργούνται, για όσους πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις φορολογικής συνέπειας, δύο προσαυξήσεις που αυξάνουν σήμερα το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα: το 10% του ετήσιου κόστους μισθοδοσίας και το 5% της διαφοράς του τζίρου από τον μέσο τζίρο του αντίστοιχου ΚΑΔ.Η παρέμβαση αποτελεί νέο βήμα μετά τις προηγούμενες μειώσεις των τεκμηρίων που έχουν ήδη αλλάξει τον φορολογικό λογαριασμό για εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες. Στην περίπτωση των επαγγελματιών, όμως, το όφελος μπορεί να είναι πολύ μεγαλύτερο: περίπου 24.000 επιχειρήσεις έχουν σήμερα πρόσθετη τεκμαρτή επιβάρυνση άνω των 2.000 ευρώ, ενώ σε περίπου 3.000 περιπτώσεις η πρόσθετη προσαύξηση ξεπερνά τα 10.000 ευρώ.
Τα παραδείγματα – Κέρδος έως 2.534 ευρώ
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα ενός καφέ με πέντε εργαζομένους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ και 15 χρόνια λειτουργίας. Με το σημερινό καθεστώς το ελάχιστο φορολογητέο εισόδημα φτάνει τα 27.244 ευρώ και ο φόρος τα 4.783 ευρώ. Με την κατάργηση της προσαύξησης λόγω μισθοδοσίας, το τεκμαρτό εισόδημα περιορίζεται στα 16.744 ευρώ και ο φόρος στα 2.249 ευρώ. Το ετήσιο όφελος φτάνει τα 2.534 ευρώ.Σε κατάστημα υποδημάτων με δύο εργαζομένους και τζίρο 120.000 ευρώ, ο φόρος υποχωρεί σύμφωνα με το παράδειγμα από 2.610 σε 1.476 ευρώ, αφήνοντας όφελος 1.134 ευρώ. Για λογιστή χωρίς προσωπικό και τζίρο 90.000 ευρώ, η κατάργηση της προσαύξησης του τζίρου περιορίζει τον φόρο από 2.864 σε 2.249 ευρώ, δηλαδή κατά 615 ευρώ.
Οι τέσσερις προϋποθέσεις για το «μπόνους συνέπειας»
Η ελάφρυνση, πάντως, δεν θα παρέχεται αυτόματα. Ο επαγγελματίας θα πρέπει να έχει διαβιβάσει τα απαιτούμενα στοιχεία στο myDATA, να έχει ολοκληρώσει όπου απαιτείται τη διασύνδεση ταμειακής μηχανής και POS, να μην έχει δεχθεί πρόστιμο από τη φορολογική αρχή ή την Επιθεώρηση Εργασίας για τις τελευταίες πέντε φορολογικές χρήσεις και να έχει υποβάλει εμπρόθεσμα τις απαιτούμενες δηλώσεις ΦΠΑ και εισοδήματος της αντίστοιχης περιόδου.
Ουσιαστικά δημιουργείται μια άμεση σύνδεση ανάμεσα στη φορολογική συνέπεια και στο ύψος του τεκμαρτού εισοδήματος. Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 170 εκατ. ευρώ κατά τον πρώτο χρόνο και σε 108 εκατ. ευρώ ετησίως από το 2028.
Ταξί και μικροί οικισμοί: Νέες διορθώσεις στα τεκμήρια
Αλλαγές έρχονται και για τους ιδιοκτήτες ταξί. Το τεκμήριο θα υπολογίζεται πλέον ανάλογα με το ποσοστό ιδιοκτησίας του οχήματος. Έτσι, κάποιος που κατέχει το 50% ενός ταξί θα επιβαρύνεται με το 50% του αντίστοιχου τεκμηρίου.Παράλληλα, η έκπτωση κατά 50% στο τεκμήριο επεκτείνεται σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους, από 1.500 σήμερα, με εξαίρεση την Αττική πλην της Περιφερειακής Ενότητας Νήσων. Στη Δυτική Μακεδονία το όριο ανεβαίνει από τους 1.700 στους 2.200 κατοίκους, με 131 επιπλέον οικισμούς να εντάσσονται στη ρύθμιση. Οι αλλαγές έρχονται να διευρύνουν τις παρεμβάσεις στα τεκμήρια κατοικιών, αυτοκινήτων και άλλων περιουσιακών στοιχείων.
Προκαταβολή φόρου: Στο 50% για τους επαγγελματίες
Μία ακόμη σημαντική αλλαγή θα φανεί στις δηλώσεις του 2028. Η προκαταβολή φόρου των ελεύθερων επαγγελματιών προβλέπεται να μειωθεί από 55% σε 50%, με δημοσιονομικό κόστος περίπου 82 εκατ. ευρώ.Η μείωση έχει ιδιαίτερη σημασία για τη ρευστότητα των επαγγελματιών, καθώς περιορίζει το ποσό που προκαταβάλλεται για την επόμενη χρήση. Για τις επιχειρήσεις προβλέπεται διαφορετική, σταδιακή πορεία μείωσης της προκαταβολής φόρου, η οποία θα ξεκινήσει από το φορολογικό έτος 2028.
Τρίτεκνοι: Μηδενικός φόρος και όφελος έως 1.800 ευρώ
Μεγάλη αλλαγή προβλέπεται για τις οικογένειες με τρία εξαρτώμενα παιδιά. Από το φορολογικό έτος 2027 προβλέπεται μηδενικός φόρος για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, ενώ το μέγιστο ετήσιο όφελος μπορεί να φτάσει τα 1.800 ευρώ.
Οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν την ελάφρυνση στις καθαρές αποδοχές τους από τον Ιανουάριο του 2027 μέσω μικρότερης παρακράτησης. Οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα τη διαπιστώσουν στις δηλώσεις του 2028. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, μειωμένο φόρο θα πληρώσουν 86.927 τρίτεκνοι που σήμερα βρίσκονται πάνω από το αφορολόγητο όριο, από τους οποίους 33.894 είναι ελεύθεροι επαγγελματίες.
Αγρότες: Μηδενικός φόρος έως 20.000 ευρώ
Ακόμη μεγαλύτερο μπορεί να είναι το όφελος για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες. Για εισόδημα έως 20.000 ευρώ προβλέπεται μηδενισμός του φόρου, με το μέγιστο ετήσιο όφελος να φτάνει τα 2.900 ευρώ. Το μέτρο αφορά φυσικά πρόσωπα που αντλούν περισσότερο από το 50% του εισοδήματός τους από αγροτική δραστηριότητα και θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2026, άρα θα φανεί στις δηλώσεις του 2027.Σήμερα στην κατηγορία αυτή εντάσσονται 245.907 αγρότες, ενώ άμεση μείωση φόρου υπολογίζεται ότι θα δουν 47.091. Για αγρότη χωρίς παιδιά, το αφορολόγητο αυξάνεται από 8.633 σε 22.204 ευρώ. Παράλληλα, από τον Νοέμβριο του 2026 προβλέπεται επιστροφή του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο στην αντλία, με συνολικό όφελος 50,8 λεπτά ανά λίτρο, συνυπολογιζόμενου του ΦΠΑ που αντιστοιχεί στον ΕΦΚ.
Επιχειρήσεις: Τέλος επιτηδεύματος και προκαταβολή φόρου
Σημαντικό μέρος του νέου πακέτου αφορά και τις επιχειρήσεις. Το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα μπαίνει σε πορεία κατάργησης από το 2027, αρχικά στην Περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης μηδενισμός το 2029.
Παράλληλα, από το φορολογικό έτος 2028 ξεκινά σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου κατά 5 ποσοστιαίες μονάδες ετησίως, ώστε από 80% σήμερα να φτάσει τελικά στο 50% το 2033. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 αλλάζει και η περίοδος απόσβεσης για μηχανήματα και εξοπλισμό, η οποία περιορίζεται σε έξι χρόνια αντί δέκα, με εξαίρεση ηλεκτρονικούς υπολογιστές και λογισμικό.Στην ίδια κατεύθυνση προβλέπονται δύο νέα χρηματοδοτικά προγράμματα για μικρομεσαίες επιχειρήσεις μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας, αξιοποιώντας 1,5 δισ. ευρώ από τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης, με στόχο τη μόχλευση συνολικών πόρων περίπου 5 δισ. ευρώ.
ΕΝΦΙΑ: Διευρύνεται η απαλλαγή στην περιφέρεια
Στο μέτωπο της ακίνητης περιουσίας επεκτείνεται η ελάφρυνση στον ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε μικρούς οικισμούς. Πρόκειται για διεύρυνση μιας πολιτικής που ήδη είχε οδηγήσει σε μείωση κατά 50% του φόρου για συγκεκριμένες περιοχές, όπως είχε παρουσιάσει το MoneyPress στον νέο φορολογικό χάρτη για ΕΝΦΙΑ και τεκμήρια.Με το νέο πακέτο, περίπου 62.000 επιπλέον ιδιοκτήτες κύριας κατοικίας στην περιφέρεια αναμένεται να βγουν από τον ΕΝΦΙΑ. Παράλληλα, παρατείνεται έως το 2030 η τριετής απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος για ιδιοκτήτες που θα βγάλουν κλειστές κατοικίες στη μακροχρόνια μίσθωση ή θα μετατρέψουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση.
Πότε θα φανούν οι μειώσεις στην τσέπη
Το νέο φορολογικό πακέτο δεν ενεργοποιείται ολόκληρο ταυτόχρονα. Το 2027 αποτελεί το πρώτο μεγάλο ορόσημο, καθώς τότε θα εμφανιστούν στις δηλώσεις οι αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα των επαγγελματιών και οι ελαφρύνσεις των αγροτών, ενώ οι τρίτεκνοι μισθωτοί θα αρχίσουν να βλέπουν το όφελος από τη μειωμένη παρακράτηση.Το 2028 ακολουθεί η μείωση της προκαταβολής φόρου για τους ελεύθερους επαγγελματίες, οι τρίτεκνοι επαγγελματίες θα δουν το δικό τους όφελος στις δηλώσεις, ενώ θα έχει ξεκινήσει και η σταδιακή αποκλιμάκωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων. Για το τέλος επιτηδεύματος των νομικών προσώπων στην Αττική, η πλήρης κατάργηση τοποθετείται στο 2029.
Η ουσία είναι ότι διαμορφώνεται ένας πολυετής κύκλος φορολογικών μειώσεων με ιδιαίτερη στόχευση σε επαγγελματίες, οικογένειες, αγρότες και επιχειρήσεις. Για αρκετές κατηγορίες το όφελος μετριέται πλέον σε χιλιάδες ευρώ ετησίως, αλλά ειδικά για τους επαγγελματίες η φορολογική συνέπεια γίνεται βασική προϋπόθεση για να ανοίξει η πόρτα των μεγαλύτερων ελαφρύνσεων.