Για πολλούς εκπροσώπους της Gen Z, το παραδοσιακό δώρο της ενηλικίωσης, ένα πορτοφόλι, μοιάζει πλέον εντελώς περιττό. Η νέα γενιά απομακρύνεται σταθερά από τα μετρητά, αντιμετωπίζοντάς τα σχεδόν ως «ψεύτικο χρήμα».
Σύμφωνα με τη Juniper Research, 4,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι, σχεδόν ο μισός πλανήτης, χρησιμοποιούν πλέον ψηφιακά πορτοφόλια, με την τάση να αναμένεται ότι θα αυξηθεί κατά 35% έως το 2030. Οι ενήλικες έως 24 ετών είναι οι πιο ένθερμοι χρήστες χρησιμοποιούν το κινητό τους στο 45% των αγορών τους, σύμφωνα με την έκθεση της Federal Reserve για το 2025. Το αντίστοιχο ποσοστό, στο γενικό πληθυσμό ανέρχεται σε 23%.
Αντίθετα, τα μετρητά αντιστοιχούν σήμερα, μόλις στο 14% των συναλλαγών, κυρίως από άτομα άνω των 55 ετών ή νοικοκυριά με εισόδημα κάτω των 25.000 δολαρίων. Το 2024, έρευνα της McKinsey έδειξε ότι ένας στους πέντε χρήστες ψηφιακών πορτοφολιών στις ΗΠΑ και την Ευρώπη κυκλοφορεί συχνά χωρίς καθόλου φυσικό πορτοφόλι.
Σύμφωνα με το BusinessInsider, στο Ηνωμένο Βασίλειο, μόλις το 38% των ατόμων ηλικίας 18-24 θεωρούν πορτοφόλι ή τσάντα «απαραίτητα». Ταυτόχρονα, το 30% των Αμερικανών δηλώνουν πως δεν έχουν κάνει ανάληψη από ATM τον τελευταίο μήνα, ενώ το 17% λέει ότι έχει περάσει πάνω από έξι μήνες.
«Αν έχω μετρητά, είναι σαν να μην υπάρχουν»
Για τους μεγαλύτερους, τα μετρητά είναι απτά. Για την Gen Z, μοιάζουν με… Monopoly money. Η 26χρονη Χέιλι Μουρ από το Λος Άντζελες δηλώνει πως δεν έχει πορτοφόλι εδώ και δέκα χρόνια και σπάνια παίρνει μαζί της μετρητά. Αν λάβει, για παράδειγμα, κάποια χαρτονομίσματα σε μια κάρτα γενεθλίων, τα βλέπει ως «διασκέδαση». «Αν έχω μετρητά πάνω μου, είναι χρήματα που δεν υπάρχουν», αναφέρει. «Θα τα χρησιμοποιήσω για ένα μικρό treat». Για τη γενιά της, τα μετρητά έχουν χάσει κάθε κύρος.
Οι πληρωμές με κινητό και η πανδημία που άλλαξε τα πάντα
Παρότι το Apple Pay έκανε την εμφάνισή του πριν από 11 χρόνια, η υιοθέτηση ήταν αργή, μέχρι την πανδημία. Οι ανέπαφες πληρωμές έγιναν προτιμητέες, ενώ η χρήση του Apple Pay σε ψηφιακές συναλλαγές εκτοξεύθηκε. Σήμερα, οι ψηφιακές πληρωμές και οι κάρτες έχουν προτεραιότητα. Τα κέρματα μάλιστα μειώνονται, τα νομίσματα, που κοστίζουν σχεδόν διπλά για να παραχθούν, σταμάτησαν να κυκλοφορούν τον Νοέμβριο.
Ψηφιακές ταυτότητες γίνονται αποδεκτές σε περισσότερα από 250 αμερικανικά αεροδρόμια. Σύμφωνα με τον Άνταμ Γκρέι, chief transformation officer της Stax Payments, «οι άνθρωποι εμπιστεύονται περισσότερο το ψηφιακό πορτοφόλι από τα μετρητά». Είναι πιο ασφαλές από μια τσέπη γεμάτη χαρτονομίσματα και κάρτες.
Τα μετρητά «φεύγουν» πιο γρήγορα
Παραδοσιακά, οι άνθρωποι ξοδεύουν περισσότερα με κάρτες παρά με μετρητά. Όμως για την Gen Z φαίνεται να ισχύει το αντίθετο, έρευνα της Cash App έδειξε πως το 54% της Gen Z ξοδεύει μετρητά πιο απερίσκεπτα. Έρευνες δείχνουν διαφορετικές συμπεριφορές, μετρητά για «ένοχες αγορές», κάρτες για instant dopamine, ενώ μελέτες του MIT δείχνουν ότι η χρήση πιστωτικών ενεργοποιεί κέντρα ανταμοιβής στον εγκέφαλο.
Η άνοδος του «Buy Now, Pay Later»
Οι Gen Zers στρέφονται μαζικά σε BNPL υπηρεσίες όπως Klarna και Affirm. Πέρσι, η Gen Z χρησιμοποίησε BNPL περισσότερο από πιστωτικές, σύμφωνα με J.D. Power. Η 29χρονη Φράνσις Μπόιλ, από το Σιάτλ το εξηγεί εύστοχα: «Δεν μπορώ να ξοδέψω 100 δολάρια τώρα, αλλά 20 δολάρια το μήνα; Δεν ακούγεται τόσο άσχημο».
Για τους λιανοπωλητές, το BNPL είναι χρυσορυχείο, τα στοιχεία της PayPal δείχνουν ότι ο μέσος πελάτης ξοδεύει έως και 91% περισσότερο σε μεγάλες επιχειρήσεις όταν υπάρχει η επιλογή. Όμως το ψηφιακό πορτοφόλι δεν καλύπτει τα πάντα. Η 28χρονη Τόρι Κουτόρνα από την Πράγα δεν έχει πορτοφόλι· χρησιμοποιεί ψηφιακό wallet και app για την ταυτότητά της. Όμως παραδέχεται ότι η απόλυτη ψηφιοποίηση έχει παγίδες.
Στην Ουκρανία, όταν διακοπή ρεύματος έριξε το σύστημα καρτών, έπρεπε να ζητήσει μετρητά από μία άγνωστη κυρία και να της τα μεταφέρει μετά. Στην Ιταλία, δεν μπορούσε να αγοράσει εισιτήριο λεωφορείου λόγω χαλασμένου POS και τελικά της έκοψαν πρόστιμο, το οποίο πλήρωσε… με Apple Pay. «Μερικές φορές νιώθω εκτός πραγματικότητας χωρίς μετρητά», αναφέρει.