Η ελληνική οικονομία, μετά από χρόνια αιματηρών θυσιών, κατάφερε να ισορροπήσει σε ένα περιβάλλον διεθνούς αβεβαιότητας, ανακτώντας την επενδυτική βαθμίδα και τη δημοσιονομική της αξιοπιστία.
Ωστόσο, η σταθερότητα αυτή αποδεικνύεται εξαιρετικά εύθραυστη μπροστά στον λαϊκισμό και την ακατάσχετη παροχολογία που αναβιώνει στο εγχώριο πολιτικό σκηνικό ενόψει των εκλογών της προσεχούς άνοιξης. Τα οικονομικά προγράμματα που ευαγγελίζονται ο Αλέξης Τσίπρας και ο Νίκος Ανδρουλάκης δεν αποτελούν απλώς μη ρεαλιστικές υποσχέσεις, αλλά μια ευθεία απειλή για το μέλλον της χώρας. Πρόκειται για έναν οδικό χάρτη που, αν εφαρμοστεί, θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια την Ελλάδα πίσω στις σκοτεινές μέρες των μνημονίων, των άδειων ταμείων και της διεθνούς ανυποληψίας.
Η ανευθυνότητα ξεπερνά κάθε προηγούμενο, καθώς κάποιοι υπόσχονται δισεκατομμύρια ευρώ σε παροχές, αυξήσεις μισθών, επιδόματα και κρατικοποιήσεις, αγνοώντας επιδεικτικά τους αυστηρούς ευρωπαϊκούς κανόνες και τις αντοχές της οικονομίας. Η στρατηγική τους βασίζεται στην ψευδαίσθηση ότι τα κρατικά ταμεία είναι ένας ανεξάντλητος... κουμπαράς. Στην πραγματικότητα, το κοινό τους όραμα συνθέτει ένα σκηνικό οικονομικού ολέθρου, όπου οι πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν έναν δυσβάσταχτο λογαριασμό, χωρίς καν να προλάβουν να δουν τις υποσχόμενες παροχές να υλοποιούνται.
Το σοκ που θα (μας) προκαλέσουν οι αγορές και ο αποκλεισμός από τη διεθνή ρευστότητα
Η πρώτη και πιο βίαιη αντίδραση σε μια ενδεχόμενη εφαρμογή αυτών των εφιαλτικών προγραμμάτων θα ερχόταν από τις διεθνείς αγορές.
Οι επενδυτές και οι οίκοι αξιολόγησης δεν λειτουργούν με βάση τις ιδεολογικές διακηρύξεις, αλλά με βάση τους αριθμούς και τη δημοσιονομική πειθαρχία. Τη στιγμή που η Ελλάδα δανείζεται με σταθερότητα και οι αποδόσεις των ομολόγων της βρίσκονται σε ελεγχόμενα επίπεδα, η ανακοίνωση ενός κυβερνητικού σχεδίου που τινάζει στον αέρα τις δαπάνες θα προκαλούσε άμεσο πανικό. Οι αγορές θα αντιδρούσαν με ένα βίαιο ξεπούλημα κάθε ελληνικού τίτλου. Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς ομολόγου, η οποία σήμερα κινείται σε λογικά πλαίσια, θα εκτοξευόταν μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα σε απαγορευτικά επίπεδα, ξεπερνώντας κάθε ιστορικό προηγούμενο της πρόσφατης δεκαετίας.
Φυσικό επακόλουθο των παραπάνω θα ήταν η άμεση φυγή κεφαλαίων προς άλλες... πολιτείες. Οι ξένοι επενδυτές, που τα τελευταία χρόνια εμπιστεύτηκαν την Ελλάδα τοποθετώντας κεφάλαια σε υποδομές, τουρισμό και ενέργεια, θα εγκατέλειπαν τη χώρα, φοβούμενοι μια νέα στάση πληρωμών. Η Ελλάδα θα έχανε αμέσως την επενδυτική της βαθμίδα και θα υποβαθμιζόταν. Με τον τρόπο αυτό, θα αποκλειόταν οριστικά από τις διεθνείς αγορές χρήματος, αδυνατώντας να αναχρηματοδοτήσει το δημόσιο χρέος της.
Τα δανεικά, τα οποία οι κ.κ. Τσίπρας και Ανδρουλάκης θεωρούν δεδομένα για να χρηματοδοτήσουν τις υποσχέσεις τους, θα μετατρέπονταν σε έναν απαγορευμένο... καρπό. Κανένας διεθνής οργανισμός και καμία ξένη τράπεζα δεν θα δάνειζε μια χώρα που επιλέγει συνειδητά τον δρόμο της δημοσιονομικής αυτοκτονίας. Αυτό θα σήμαινε αυτομάτως μείωση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων όλων των Ελλήνων πολιτών και ιδίως των ακινήτων.
Τραπεζικό σοκ μεγατόνων θα γονάτιζε την οικονομία
Μια ψύχραιμη οικονομική ανάλυση των προτάσεων της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης και του ΠΑΣΟΚ, αποκαλύπτει σημαντικές αποκλίσεις ανάμεσα στις πολιτικές υποσχέσεις και τη δημοσιονομική πραγματικότητα, με ιδιαίτερες προεκτάσεις για την εγχώρια τραπεζική ευστάθεια.
Τα προγράμματα των δύο κομμάτων περιλαμβάνουν μέτρα με υψηλό μόνιμο κόστος, τα οποία, σύμφωνα με τους κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θεωρούνται υψηλού ρίσκου για μια οικονομία με το δικό μας δημόσιο χρέος. Όταν το κόστος των εξαγγελιών σε ετήσια βάση ανέρχεται σε τουλάχιστον 7 δισ. ευρώ, αυτό συνεπάγεται μηδενισμό του πρωτογενούς πλεονάσματος και επιστροφή στην αβεβαιότητα. Το σοκ για το τραπεζικό σύστημα και τους μηχανισμούς διοχέτευσης ρευστότητας στην οικονομία θα ήταν άμεσο, συντριπτικό και σοκαριστικό.
Οποιαδήποτε εξαγγελία αγγίζει τον συσσωρευμένο πλούτο ή εισάγει αυθαίρετα φορολογικά κριτήρια στις τράπεζες επηρεάζει άμεσα το χρηματοπιστωτικό σύστημα. Παρά το γεγονός ότι οι ελληνικοί τραπεζικοί όμιλοι καταγράφουν ισχυρή κερδοφορία, η αρχιτεκτονική τους παραμένει ευαίσθητη σε εξωτερικούς κραδασμούς και οι ισολογισμοί τους, πάρα πολύ εύκολα θα ξαναγίνονταν "κόκκινοι".
Η ρητορική περί στοχευμένης φορολόγησης μεγάλων τραπεζικών λογαριασμών λειτουργεί ως σήμα κινδύνου για τους καταθέτες και κυρίως αυτούς που έχουν τα "φουσκωμένα πορτοφόλια". Στο σύγχρονο, ψηφιακό τραπεζικό περιβάλλον, η μεταφορά κεφαλαίων σε τράπεζες του εξωτερικού ή σε εναλλακτικά χρηματοοικονομικά προϊόντα (π.χ. κρατικά έντοκα γραμμάτια, ξένα αμοιβαία κεφάλαια) μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσα σε λίγα... δευτερόλεπτα! Μια ξαφνική απομείωση των καταθέσεων θα περιόριζε τη ρευστότητα των ελληνικών τραπεζών, αναγκάζοντας τις να αυξήσουν τα επιτόκια καταθέσεων για να συγκρατήσουν τα κεφάλαια, γεγονός που θα πίεζε τα περιθώρια κέρδους τους.
Οι τράπεζες χρησιμοποιούν τις καταθέσεις ως βάση για τη χορήγηση δανείων στην πραγματική οικονομία. Αν η ρευστότητα μειωθεί λόγω φυγής κεφαλαίων ή αν το γενικότερο οικονομικό περιβάλλον χαρακτηριστεί από πολιτικό ρίσκο, τότε οι τράπεζες θα γίνουν εξαιρετικά συντηρητικές στα κριτήρια χρηματοδότησης. Αυτό θα σήμαινε λιγότερα δάνεια προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις και νοικοκυριά, αυξάνοντας το κόστος δανεισμού και φρενάροντας τους ρυθμούς ανάπτυξης του ΑΕΠ. Και πάνω απ΄ όλα δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα μετοχολόγια των ελληνικών τραπεζών περιλαμβάνουν κυρίως ξένους θεσμικούς επενδυτές...
Επιπλέον, ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα που θα προέκυπταν, θα ήταν αυτό του "Αναβαλλόμενου Φόρου". Ο κόσμος, λόγω οικονομικού αναλφαβητισμού, δεν γνωρίζει ότι η κεφαλαιακή επάρκεια των ελληνικών τραπεζών βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε αυτόν τον φόρο. Τι σημαίνει αυτό; Οι τράπεζες έχουν εγγεγραμμένες απαιτήσεις έναντι του ελληνικού δημοσίου περίπου 13 δισ. ευρώ. Εάν οι δημοσιονομικές... ανοησίες των προγραμμάτων της αντιπολίτευσης οδηγούσαν σε υποβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας (κλονίζοντας την αξιοπιστία των κρατικών εγγυήσεων), τότε η ποιότητα των κεφαλαίων των τραπεζών θα υποβαθμιζόταν αυτόματα. Αυτό θα ανάγκαζε τα ιδρύματα σε νέες αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου για να καλύψουν τις τρύπες, παγώνοντας κάθε επενδυτική δραστηριότητα.
Γιατί δεν πλειοδοτεί ο Μητσοτάκης ώστε να πάρει αυτοδυναμία με... 50%;
Για να καταλάβει ο μέσος πολίτης το μέγεθος του λαϊκισμού αυτών των προγραμμάτων, αρκεί να σκεφτεί με απλή λογική.
Το ερώτημα είναι ένα και μοναδικό: αν αυτά τα μέτρα ήταν εφαρμόσιμα χωρίς να καταστραφεί η χώρα, γιατί δεν τα υλοποιεί ήδη ο Κυριάκος Μητσοτάκης; Κάθε πολιτικός ηγέτης επιδιώκει τη μέγιστη δυνατή δημοτικότητα και την πολιτική κυριαρχία. Αν η κυβέρνηση είχε τη δυνατότητα να μοιράσει δισεκατομμύρια, να μηδενίσει τους φόρους στα καύσιμα, να διπλασιάσει τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων και να χαρίσει χρέη χωρίς συνέπειες, ο Πρωθυπουργός θα το είχε πράξει πρώτος και στις προσεχείς εκλογές, τα υπόλοιπα κόμματα, δεν θα έπρεπε καν να κατέβουν! Ο Μητσοτάκης θα εμφανιζόταν ως ο απόλυτος πολιτικός θριαμβευτής και θα έβγαινε από τις κάλπες σαν... καβαλάρης πάνω στο άλογο, εδραιώνοντας την εξουσία του για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο λόγος που η σημερινή κυβέρνηση δεν ακολουθεί αυτόν τον δρόμο, σχετίζεται ξεκάθαρα με τη σκληρή πραγματικότητα. Η τήρηση των δημοσιονομικών κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η διατήρηση της αξιοπιστίας της χώρας απέναντι στις διεθνείς αγορές αποτελούν το μοναδικό ανάχωμα που εμποδίζει την Ελλάδα από το να κυλήσει ξανά στο γκρεμό.
Το σοκ των πολιτών από τον... λογαριασμό
Όταν οι ψευδαισθήσεις τελειώσουν και οι αγορές κλείσουν την κάνουλα της χρηματοδότησης, η σκληρή πραγματικότητα θα χτυπήσει την πόρτα της ελληνικής κοινωνίας.
Το κενό που θα δημιουργηθεί στα δημόσια οικονομικά από μια ανεύθυνη πολιτική των αντιπάλων του Μητσοτάκη, θα πρέπει να καλυφθεί άμεσα. Και επειδή τα δανεικά θα είναι πλέον ανύπαρκτα, ο λογαριασμός θα σταλεί απευθείας σε ολόκληρο τον λαό. Οι πολίτες θα κληθούν να πληρώσουν το βαρύ τίμημα της παροχολογίας μέσα από "καταιγίδα" νέων έμμεσων και άμεσων φόρων, αύξηση των συντελεστών ΦΠΑ ακόμη και στα βασικά αγαθά, προκειμένου να εισρεύσει άμεσα χρήμα στα κρατικά ταμεία, ενώ θα επανέρχονταν επαχθή φορολογικά μέτρα για τις επιχειρήσεις και την ελεύθερη αγορά, εκμηδενίζοντας κάθε κίνητρο για επιχειρηματικότητα. Επίσης, θα γίνονταν δραματικές περικοπές σε υφιστάμενες κοινωνικές δαπάνες, καθώς η ανάγκη για τη συγκράτηση των ελλειμμάτων θα οδηγούσε σε οριζόντιο "μαχαίρι" σε συντάξεις και μισθούς.
Οι Έλληνες πολίτες θα μπορούσαν να βρεθούν εγκλωβισμένοι σε ένα ιδιότυπο, εγχώριο μνημόνιο, χωρίς μάλιστα τη στήριξη κάποιου διεθνούς προγράμματος διάσωσης στην αρχή. Θα υποχρεώνονταν να πληρώσουν με το υστέρημα τους φόρους για παροχές που ποτέ δεν είδαν στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς, βιώνοντας μία ακόμη πολιτική εξαπάτηση. Γι αυτό, προσέχουμε για να έχουμε...
Εθνική... ανευθυνότητα
Η στάση του Αλέξη Τσίπρα και του Νίκου Ανδρουλάκη αναδεικνύει μια βαθιά έλλειψη εθνικής υπευθυνότητας και συνείδησης των διεθνών συσχετισμών και του τρόπου λειτουργίας του οικονομικού συστήματος.
Σε μια περίοδο που η παγκόσμια οικονομία κλυδωνίζεται από γεωπολιτικές κρίσεις, ενεργειακές αναταράξεις και υψηλά επιτόκια, η επιλογή τους να επενδύσουν στο λαϊκισμό του παρελθόντος είναι τουλάχιστον εγκληματική. Αντί να θωρακίσουν τη χώρα, προτείνουν την αποδόμηση των δημοσιονομικών αναχωμάτων που χτίστηκαν με κόπο. Η συμπόρευση τους στην ακατάσχετη παροχολογία δείχνει ότι κανένας από τους δύο δεν διδάχθηκε από τα παθήματα της περασμένης δεκαετίας. Προτάσσουν το μικροκομματικό όφελος και την ψηφοθηρία, αδιαφορώντας αν το τίμημα της πολιτικής τους θα είναι η πρόκληση πολλαπλών πληγμάτων στην οικονομία, άρα και στους πολίτες.
Το σύνθημα "λεφτά υπάρχουν" και "τα νταούλια που θα βαράμε στην Ευρώπη" έχουν ήδη επιστρέψει στον δημόσιο διάλογο, με νέο περιτύλιγμα, αλλά με το ίδιο ακριβώς καταστροφικό αποτέλεσμα. Η ιστορία έχει αποδείξει ότι ο λαϊκισμός πληρώνεται πάντα σε "σκληρό" νόμισμα! Τα οικονομικά προγράμματα της αντιπολίτευσης δεν είναι απλώς εσφαλμένες συνταγές, αλλά μια "ωρολογιακή βόμβα" στα θεμέλια της χώρας. Αν οι πολίτες παρασυρθούν από τις σειρήνες των εύκολων υποσχέσεων, το ξύπνημα θα είναι εφιαλτικό, και αυτή τη φορά η Ελλάδα ίσως να μην έχει δεύτερη ευκαιρία να ξεφύγει από τον γκρεμό...
"Προσγείωση" στον ρεαλισμό και απόρριψη του λαϊκισμού
Η οικονομική επιστήμη δεν λειτουργεί με βάση τις πολιτικές προθέσεις, αλλά με βάση τα κίνητρα.
Οι εκθέσεις των διεθνών θεσμών, των οίκων αξιολόγησης και της Τραπέζης Ελλάδος υπενθυμίζουν σταθερά ότι η δημοσιονομική σταθερότητα και η εμπιστοσύνη των καταθετών στο τραπεζικό σύστημα είναι τα πιο πολύτιμα και ταυτόχρονα τα πιο εύθραυστα αγαθά μιας οικονομίας. Η ψευδαίσθηση ότι υπάρχουν εύκολες λύσεις και "λεφτόδεντρα" έχει πληρωθεί πολύ ακριβά από την ελληνική κοινωνία.
Τα "ξεχειλωμένα" προγράμματα Τσίπρα και Ανδρουλάκη, δεν αποτελούν εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης, αλλά ένα "εισιτήριο" για τη χρεοκοπία και μάλιστα χωρίς επιστροφή. Οι πολίτες πρέπει να καταλάβουν ότι πίσω από κάθε υπόσχεση για "δωρεάν" παροχές κρύβεται ένας μελλοντικός φόρος, μια νέα περικοπή σύνταξης και η υποθήκευση του μέλλοντος των παιδιών του.
Η δημοσιονομική σοβαρότητα δεν είναι ιδεολογία, αλλά είναι η μοναδική εγγύηση για να παραμείνει η χώρα όρθια. Οι ανεφάρμοστες εισπρακτικά εξαγγελίες και οι οριζόντιες παροχές χωρίς κοστολόγηση θα δημιουργήσουν αξεπέραστα προβλήματα από όσα υπόσχονται να λύσουν με τις εξαγγελίες τους, οι κύριοι της αντιπολίτευσης...