Μετά την άνοδο του Ευ. Αβέρωφ στην ηγεσία της ΝΔ υπήρξε μια έντονη περίοδος διεργασιών που οδήγησε στην πρώτη ουσιαστική αναθεώρηση πολιτικών επιλογών και ιδεολογικών θεωρήσεων στον εσωτερικό χώρο της λεγόμενης κεντροδεξιάς. Δεν επρόκειτο τότε απλώς για μια παρέα βουλευτών που ήθελε «ανανέωση προσώπων». Υπήρχε μέσα στη ΝΔ, ήδη στις αρχές της δεκαετίας του '80, ένας νεότερος, περισσότερο φιλελεύθερος και εκσυγχρονιστικός πυρήνας, ο οποίος συνυπήρχε με τον Στεφανόπουλο στην Ανανεωτική Ομάδα αλλά δεν ταυτιζόταν απόλυτα μαζί του.
Του Ανδρέα Ανδριανόπουλου
Και οι δύο διαδρομές τελικά χώρισαν. Ο Στεφανόπουλος έκανε την ΔΗΑΝΑ ενώ ο Μάνος με εμένα προσχωρήσαμε στην μητσοτακική ΝΔ. Στην φιλελεύθερη/νεοφιλελεύθερη πτέρυγά της.
Το γεγονός ότι κανένας από τους δύο δεν ακολούθησε τον Στεφανόπουλο στη ΔΗΑΝΑ είναι ίσως η καλύτερη ένδειξη ότι το κοινό μας σημείο στην Ανανεωτική Ομάδα ήταν περισσότερο η αντίθεση στην κατεύθυνση του Αβέρωφ και η ανάγκη ανανέωσης της ΝΔ, παρά μια απολύτως κοινή ιδεολογία. Το ενδιαφέρον σημείο είναι πως το μοναδικό κείμενο αρχών που υπέγραψαν οι τότε "ανανεωτικοί", γύρω στους 23 βουλευτές, παρέμεινε για πάντα κλεισμένο στο συρτάρι του γραφείου του Στ. Μάνου. Πάντως, στο μυαλό μου παραμένει ζωντανή μια στιγμή το 1993, σε συνεδρίαση της λεγόμενης κυβερνητικής επιτροπής της περιόδου Κων/νου Μητσοτάκη, που σημείωσα πως: "απ' όσους είμαστε τώρα εδώ, σχεδόν κανείς δεν στήριξε Μητσοτάκη για αρχηγό της ΝΔ"!
Το σημείο καμπής βέβαια υπήρξαν οι εκλογές του 1985 με την "διακήρυξη ελευθερίας" και την προσαρμογή της ΝΔ σε καθαρά φιλελεύθερες αρχές. Με τον Στέφανο επικεφαλής την προεκλογικής στρατηγικής η παράταξη υιοθέτησε ένα προχωρημένο πολιτικό λόγο με σαφείς αντικρατικιστικές αιχμές. Οι εκλογές εκείνες χάθηκαν βέβαια οριακά, αλλά ήταν φανερό πως οι φιλελεύθερες θέσεις κέρδιζαν έδαφος και στην κοινωνία. Κάτι που επιβεβαιώθηκε στις δημοτικές εκλογές του 1986. Η διακυβέρνηση Μητσοτάκη αργότερα με τον Στέφανο, εμένα και τον Παλαιοκρασά υπεύθυνους για την οικονομική έβαλε τις βάσεις για την αναμόρφωση και τον εκσυγχρονισμό της χώρας. Αν η πολιτική εκείνη είχε συνεχισθεί (απελευθερώσεις αγορών, ιδιωτικοποιήσεις, μείωση δημοσίων φορέων, πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα) δεν θα είχε προκύψει η χρεωκοπία και δεν θα είχαμε υποστεί την Τρόικα.
Ο Στέφανος Μάνος θα μείνει στην ελληνική πολιτική ιστορία σαν βασικός παράγων ανανέωσης, εκσυγχρονισμού και εξευρωπαϊσμού. Θα τον θυμόμαστε πάντα.