Ισχυρούς κραδασμούς στις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές προκαλεί η εκλογική ενίσχυση των Δημοκρατικών στις ΗΠΑ, με το δολάριο να καταγράφει τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση του τελευταίου μήνα, τις τεχνολογικές μετοχές να δέχονται πιέσεις και τους επενδυτές να αναζητούν καταφύγιο σε ασφαλέστερα περιουσιακά στοιχεία. Το ελβετικό φράγκο και το ιαπωνικό γεν αναδεικνύονται στους μεγάλους κερδισμένους της αναταραχής, ενώ αυξημένη ζήτηση καταγράφεται και για τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.
Η προοπτική επικράτησης των Δημοκρατικών και στα δύο σώματα του Κογκρέσου, μετά τις σημαντικές εκλογικές επιτυχίες τους σε παραδοσιακά προπύργια των Ρεπουμπλικανών, επαναφέρει στο προσκήνιο τους φόβους για πολιτικό αδιέξοδο στην Ουάσιγκτον, αυστηρότερη εποπτεία των τεχνολογικών κολοσσών και περιορισμό των δημοσίων δαπανών.
Σύμφωνα με το Bloomberg, το ελβετικό φράγκο ενισχύθηκε σχεδόν κατά 1% στις ασιατικές συναλλαγές, ενώ το γεν κατέγραψε άνοδο 0,7%, σημειώνοντας τις καλύτερες επιδόσεις μεταξύ των σημαντικότερων διεθνών νομισμάτων. Ο δείκτης δολαρίου του Bloomberg υποχώρησε έως 0,4%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση του από τις 2 Οκτωβρίου.
Πτώση του δολαρίου και πιέσεις στις τεχνολογικές μετοχές
Στην αγορά συναλλάγματος, το ευρώ ενισχύθηκε κατά 0,5%, φτάνοντας τα 1,1249 δολάρια, ενώ η στερλίνα σημείωσε άνοδο 0,37%, στα 1,3464 δολάρια. Το αμερικανικό νόμισμα υποχώρησε έναντι του γεν, με την ισοτιμία να διαμορφώνεται στα 157,55 γεν ανά δολάριο, ενώ το ελβετικό φράγκο ενισχύθηκε σχεδόν κατά 0,8%.
Η αντίδραση των επενδυτών δεν περιορίστηκε στην αγορά συναλλάγματος. Τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών χρηματιστηριακών δεικτών βρέθηκαν υπό ισχυρή πίεση, με τον Nasdaq 100 να υποχωρεί ενδοσυνεδριακά έως 2,4% και τον S&P 500 να καταγράφει απώλειες έως 1,4%.
Στην Ασία, οι μεγαλύτερες ρευστοποιήσεις επικεντρώθηκαν στις εταιρείες που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Οι μετοχές των Samsung, SK Hynix και TSMC υποχώρησαν σημαντικά, ενώ η SoftBank βρέθηκε στο επίκεντρο των πιέσεων στην Ιαπωνία. Ο ιαπωνικός δείκτης Nikkei κατέγραψε ενδοσυνεδριακά απώλειες περίπου 3%, υποχωρώντας σε χαμηλό άνω των πέντε μηνών, προτού περιορίσει την πτώση του στο 1,69%.
Η βασική ανησυχία των αγορών αφορά το ενδεχόμενο οι Δημοκρατικοί να επιδιώξουν αυστηρότερους κανόνες για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης και την κατασκευή νέων κέντρων δεδομένων.
Όπως επισημαίνει ο David Forrester, ανώτερος στρατηγικός αναλυτής της Crédit Agricole CIB στη Σιγκαπούρη, η αυξανόμενη σύνδεση της πορείας του δολαρίου με το επενδυτικό ράλι της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύεται πλέον σε παράγοντα ευπάθειας. Μια πολιτική μεταβολή που θα επιβράδυνε την κατασκευή data centers και την ανάπτυξη της AI θα μπορούσε, σύμφωνα με τον ίδιο, να ασκήσει πρόσθετες πιέσεις στο δολάριο.
Πιέσεις και στις ευρωπαϊκές μετοχές – Ανησυχία για τις επενδύσεις στην AI
Οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές επεκτείνονται και στην Ευρώπη, καθώς η επικράτηση των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ ενισχύει τους φόβους για αυστηρότερους περιορισμούς στον τεχνολογικό κλάδο και την τεχνητή νοημοσύνη.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης του Euro Stoxx 50 υποχωρούσαν κατά 0,52% νωρίτερα, έχοντας προηγουμένως καταγράψει απώλειες έως 1,5%.
Οι ευρωπαϊκές μετοχές είχαν υπεραποδώσει έναντι των αμερικανικών τον μήνα πριν από τις εκλογές, καθώς οι επενδυτές περιόρισαν την έκθεσή τους σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, στρεφόμενοι σε πιο αμυντικούς κλάδους. Ενδεικτικό της μεταστροφής είναι ότι καλάθι μετοχών της UBS, το οποίο παρακολουθεί επιχειρήσεις που επωφελούνται από την ανάπτυξη της AI, κατέγραψε πτώση 11% τον Οκτώβριο.
Πέρα από την άμεση αντίδραση των χρηματιστηρίων, οι επενδυτές επιχειρούν να αποτιμήσουν τις συνέπειες που θα έχει η νέα πολιτική ισορροπία στην Ουάσιγκτον για την αμερικανική οικονομία και τις διεθνείς αγορές. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι προοπτικές της δημοσιονομικής πολιτικής, οι πιθανές αλλαγές στη φορολογία και τα περιθώρια υλοποίησης της οικονομικής ατζέντας του Ντόναλντ Τραμπ.
Παράλληλα, η αποδοχή της εκλογικής ήττας των Ρεπουμπλικανών από τον Αμερικανό πρόεδρο απομακρύνει, σύμφωνα με τον Wolf von Rotberg της Bank J. Safra Sarasin, ένα σημαντικό ενδεχόμενο πολιτικής αστάθειας. Όπως εκτιμά, η εξέλιξη αυτή προσφέρει ανακούφιση στις αγορές, καθώς περιορίζει τον κίνδυνο παρατεταμένης αμφισβήτησης του εκλογικού αποτελέσματος.
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στις επόμενες κινήσεις της Ουάσιγκτον, με τις εξελίξεις στον πόλεμο του Ιράν και τις επιπτώσεις τους στις τιμές της ενέργειας να παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για την πορεία των ευρωπαϊκών χρηματιστηρίων.
Στροφή στα ομόλογα – Πού διαμορφώνονται οι αποδόσεις
Την ώρα που οι μετοχές υποχωρούν, οι επενδυτές στρέφονται στα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, αναζητώντας ασφάλεια απέναντι στην αυξανόμενη πολιτική και οικονομική αβεβαιότητα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία, η απόδοση του αμερικανικού δεκαετούς ομολόγου διαμορφώνεται στο 4,937%, καταγράφοντας πτώση κατά 1,3 μονάδας βάσης. Η απόδοση του διετούς υποχωρεί στο 4,602%, με μείωση 1,2 μονάδας βάσης, ενώ εκείνη του τριακονταετούς βρίσκεται στο 5,32%, μειωμένη κατά 0,4 μονάδας βάσης.
Η ενίσχυση των τιμών των ομολόγων αντανακλά τις εκτιμήσεις ότι η αλλαγή των πολιτικών ισορροπιών στην Ουάσιγκτον θα μπορούσε να περιορίσει τις νέες φορολογικές ελαφρύνσεις και να επιβραδύνει την αύξηση των κρατικών δαπανών.
Ο Prashant Newnaha, ανώτερος αναλυτής της TD Securities, εκτιμά ότι τα ομόλογα αναδεικνύονται στους βασικούς ωφελημένους, καθώς οι αγορές επαναξιολογούν τις προοπτικές της τεχνητής νοημοσύνης και το ενδεχόμενο δημοσιονομικής συγκράτησης.
Παράλληλα, η πιθανή επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας θα μπορούσε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις, μειώνοντας την ανάγκη για περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ.
Γιατί το δολάριο μπορεί να ανακάμψει – Ο ρόλος Τραμπ και Ιράν
Παρά τις ισχυρές πιέσεις που δέχεται το αμερικανικό νόμισμα, οι αναλυτές δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο η πτώση του να αποτελέσει μια πρόσκαιρη αντίδραση των αγορών στο εκλογικό αποτέλεσμα. Και αυτό γιατί, ακόμη και αν οι Δημοκρατικοί εξασφαλίσουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου, ο Ντόναλντ Τραμπ εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά θεσμικά εργαλεία για να προστατεύσει την πολιτική του ατζέντα.
Καθοριστικό ρόλο θα μπορούσε να διαδραματίσει η δυνατότητα του Αμερικανού προέδρου να ασκεί βέτο σε νομοθετικές πρωτοβουλίες, περιορίζοντας τα περιθώρια των Δημοκρατικών να επιβάλουν αυστηρότερους κανόνες στις μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες. Όπως επισημαίνει ο Rinto Maruyama της SMBC Nikko Securities, ακόμη και μια πλήρης επικράτηση των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο δεν συνεπάγεται αυτομάτως περιορισμούς στην ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Άλλωστε, ο εντεινόμενος τεχνολογικός ανταγωνισμός με την Κίνα καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την υιοθέτηση μέτρων που θα μπορούσαν να επιβραδύνουν τις αμερικανικές επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα.
Την ίδια στιγμή, ένας ακόμη παράγοντας που μπορεί να ανατρέψει τις ισορροπίες στην αγορά συναλλάγματος βρίσκεται εκτός αμερικανικών συνόρων. Η έκβαση των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης παραμένει κρίσιμη για την πορεία των τιμών της ενέργειας. Ενδεχόμενη αποτυχία των συνομιλιών και νέα κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν ένα νέο ανοδικό κύμα στις τιμές του πετρελαίου, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για τον πληθωρισμό.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, οι αγορές θα μπορούσαν να επαναφέρουν στο προσκήνιο την προοπτική νέων αυξήσεων επιτοκίων από τη Fed, εξέλιξη που θα ενίσχυε την ελκυστικότητα του δολαρίου και θα μπορούσε να αντιστρέψει μέρος των σημερινών απωλειών του.
Το επόμενο διάστημα, επομένως, η πορεία των διεθνών αγορών θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τις νέες πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσιγκτον, αλλά και από το κατά πόσο αυτές θα επηρεάσουν την επενδυτική έκρηξη στην τεχνητή νοημοσύνη, τη δημοσιονομική πολιτική των ΗΠΑ και τις γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.