Ο εμπορικός πόλεμος ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά απειλεί να αποκτήσει μια πολύ πιο επικίνδυνη διάσταση: την ενέργεια. Η τεράστια εξάρτηση πολλών αμερικανικών διυλιστηρίων από το καναδικό βαρύ αργό σημαίνει ότι οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή στις ενεργειακές συναλλαγές των δύο χωρών θα μπορούσε να προκαλέσει αυξήσεις στις τιμές της βενζίνης, του ντίζελ και άλλων καυσίμων.
Η νέα ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Οτάβας έχει επαναφέρει στο προσκήνιο ένα σενάριο που μέχρι πρόσφατα φαινόταν εξαιρετικά δύσκολο: να χρησιμοποιηθεί το πετρέλαιο ως μέρος της εμπορικής αντιπαράθεσης.
Και εάν αυτό συμβεί, οι συνέπειες μπορεί να είναι σημαντικές και για τις δύο πλευρές.
Γιατί οι ΗΠΑ χρειάζονται το πετρέλαιο του Καναδά
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους παραγωγούς πετρελαίου στον κόσμο, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορούν εύκολα να αντικαταστήσουν κάθε βαρέλι που εισάγουν από τον Καναδά.
Το βασικό ζήτημα είναι το είδος του πετρελαίου.
Μεγάλο μέρος της παραγωγής των ΗΠΑ αποτελείται από σχετικά ελαφρύ αργό, ενώ ο Καναδάς διαθέτει τεράστιες ποσότητες βαρύτερου πετρελαίου.
Πολλά αμερικανικά διυλιστήρια έχουν κατασκευαστεί και εξελιχθεί επί δεκαετίες ώστε να επεξεργάζονται ακριβώς αυτό το βαρύ καναδικό αργό.
Τα διυλιστήρια που εξαρτώνται από τον Καναδά
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η σχέση με τα σύνθετα διυλιστήρια της αμερικανικής Μεσοδυτικής περιοχής και της Ακτής του Κόλπου.
Οι συγκεκριμένες εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν βαρύ καναδικό πετρέλαιο και το συνδυάζουν με ελαφρύτερες εγχώριες ποιότητες.
Από αυτή τη διαδικασία παράγονται προϊόντα απαραίτητα για την αμερικανική οικονομία, όπως:
- βενζίνη,
- ντίζελ,
- αεροπορικά καύσιμα,
- καύσιμα θέρμανσης,
- άλλα προϊόντα διύλισης.
Αυτό σημαίνει ότι μια απότομη μείωση των καναδικών προμηθειών δεν θα μπορούσε απαραίτητα να αντικατασταθεί άμεσα από περισσότερο αμερικανικό shale oil.
Τι θα συνέβαινε εάν περιορίζονταν οι ροές
Ένα ακραίο σενάριο εμπορικής σύγκρουσης θα ήταν να επηρεαστούν άμεσα οι ενεργειακές εξαγωγές του Καναδά προς τις ΗΠΑ.
Σε μια τέτοια περίπτωση, ορισμένα αμερικανικά διυλιστήρια θα έπρεπε να αναζητήσουν αντίστοιχες ποιότητες βαρέος αργού από άλλες χώρες.
Αυτό θα σήμαινε μεγαλύτερες αποστάσεις μεταφοράς, υψηλότερο κόστος και πιθανό ανταγωνισμό για διαθέσιμες ποσότητες στην παγκόσμια αγορά.
Το τελικό αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι ακριβότερο πετρέλαιο για τα διυλιστήρια και ακριβότερα καύσιμα για τους καταναλωτές.
Η βενζίνη είναι το μεγάλο πολιτικό ρίσκο
Εδώ βρίσκεται και το πολιτικά ευαίσθητο σημείο για την Ουάσιγκτον.
Η τιμή της βενζίνης αποτελεί έναν από τους οικονομικούς δείκτες που οι πολίτες αντιλαμβάνονται άμεσα στην καθημερινότητά τους.
Μια αύξηση στις τιμές των καυσίμων δεν επηρεάζει μόνο τον οδηγό που γεμίζει το ρεζερβουάρ.
Αυξάνει το κόστος μεταφορών και logistics, επιβαρύνει τις αεροπορικές μετακινήσεις και μπορεί τελικά να περάσει στις τιμές πολλών προϊόντων.
Με άλλα λόγια, μια ενεργειακή σύγκρουση με τον Καναδά θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες πληθωριστικές πιέσεις μέσα στις ΗΠΑ.
Ο Καναδάς διαθέτει ένα ισχυρό «χαρτί»
Για τον Καναδά, οι ενεργειακές εξαγωγές αποτελούν έναν από τους ισχυρότερους οικονομικούς δεσμούς με τις ΗΠΑ.
Αυτό θεωρητικά προσφέρει στην Οτάβα έναν σημαντικό μοχλό πίεσης.
Ωστόσο, η χρήση του δεν είναι εύκολη.
Η καναδική πετρελαϊκή βιομηχανία έχει αναπτύξει επί δεκαετίες τεράστια εμπορική σχέση με την αμερικανική αγορά και οποιαδήποτε σοβαρή διαταραχή των εξαγωγών θα προκαλούσε οικονομικό κόστος και στον ίδιο τον Καναδά.
Γι' αυτό το πετρέλαιο μπορεί να αποτελεί ένα ισχυρό «όπλο», αλλά ταυτόχρονα είναι όπλο που μπορεί να τραυματίσει και τις δύο πλευρές.
Οι δασμοί ανεβάζουν ήδη την ένταση
Η συζήτηση δεν γίνεται σε θεωρητικό επίπεδο.
Οι εμπορικές συνομιλίες μεταξύ των δύο χωρών κατέρρευσαν και οι ΗΠΑ προχώρησαν στην επιβολή νέων δασμών 50% σε καναδικά προϊόντα αξίας περίπου 20 δισ. δολαρίων.
Ο Καναδάς απάντησε ανακοινώνοντας αντίμετρα σε αμερικανικές εισαγωγές αντίστοιχης αξίας.
Η εμπορική σύγκρουση, επομένως, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη.
Το μεγάλο ερώτημα είναι μέχρι πού μπορεί να φτάσει.
Το πετρέλαιο μένει προς το παρόν εκτός της μεγάλης σύγκρουσης
Μέχρι στιγμής, πάντως, ο Καναδάς εμφανίζεται προσεκτικός στο ενεργειακό μέτωπο.
Τα νέα καναδικά αντίμετρα επηρεάζουν, μεταξύ άλλων, προϊόντα χάλυβα που χρησιμοποιούνται σε αγωγούς, αλλά δεν στρέφονται ευθέως κατά των εξαγωγών πετρελαίου και φυσικού αερίου προς τις ΗΠΑ.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Οτάβα γνωρίζει ότι μια κίνηση που θα επηρέαζε τις ενεργειακές ροές θα μπορούσε να μετατρέψει μια εμπορική διαμάχη σε πολύ σοβαρότερη οικονομική σύγκρουση.
Γιατί το αμερικανικό shale δεν λύνει αυτομάτως το πρόβλημα
Ένα εύλογο ερώτημα είναι γιατί οι ΗΠΑ δεν μπορούν απλώς να αυξήσουν τη δική τους παραγωγή.
Η απάντηση βρίσκεται ξανά στις διαφορετικές ποιότητες πετρελαίου.
Δεν είναι όλα τα βαρέλια ίδια και δεν μπορούν όλα τα διυλιστήρια να επεξεργαστούν κάθε τύπο αργού με την ίδια αποτελεσματικότητα.
Η αλλαγή της τροφοδοσίας ενός μεγάλου διυλιστηρίου δεν είναι τόσο απλή όσο η αντικατάσταση ενός προμηθευτή με κάποιον άλλο.
Απαιτεί κατάλληλες ποιότητες αργού, μεταφορικές υποδομές και οικονομικά βιώσιμες τιμές.
Ένας πόλεμος χωρίς νικητές
Η ενεργειακή σχέση ΗΠΑ και Καναδά αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του πόσο αλληλένδετες είναι οι δύο οικονομίες.
Ο Καναδάς χρειάζεται την τεράστια αμερικανική αγορά.
Οι ΗΠΑ χρειάζονται το καναδικό βαρύ πετρέλαιο για σημαντικό μέρος του συστήματος διύλισής τους.
Γι' αυτό μια πλήρης εμπορική σύγκρουση που θα επεκτεινόταν στην ενέργεια δύσκολα θα είχε πραγματικό νικητή.
Το πιθανότερο θα ήταν να δημιουργήσει ακριβότερη ενέργεια, υψηλότερο κόστος για τις επιχειρήσεις και μεγαλύτερες πιέσεις στους καταναλωτές και στις δύο πλευρές των συνόρων.
Και αυτό εξηγεί γιατί το πετρέλαιο μπορεί τελικά να αποτελέσει το ισχυρότερο κίνητρο ώστε Ουάσιγκτον και Οτάβα να κρατήσουν ανοιχτή την πόρτα μιας νέας συμφωνίας.