Την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Ένωση να μετατρέψει τις στρατηγικές της για τη βιομηχανία, την ενέργεια και τις κρίσιμες πρώτες ύλες σε πραγματικές επενδύσεις επισημαίνει ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, Executive Chairman της METLEN Energy & Metals, σχολιάζοντας την πρόσφατη ομιλία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν για την Κατάσταση της Ένωσης.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος σημειώνει ότι το βιομηχανικό μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν θα καθοριστεί μόνο από το επίπεδο των φιλοδοξιών της, αλλά κυρίως από την ικανότητά της να μετατρέψει τη στρατηγική σε επενδύσεις.
Αναφέρεται ειδικότερα στην πρόταση της προέδρου της Κομισιόν για τη δημιουργία μιας European Corporation on Critical Raw Materials, πρωτοβουλία που θα μπορούσε, όπως αναφέρει, να εξελιχθεί σε ένα χρήσιμο εργαλείο ευρωπαϊκής βιομηχανικής πολιτικής.
Η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε σημαντικό βαθμό από τρίτες χώρες για πολλές από τις πρώτες ύλες που είναι απαραίτητες για την ενεργειακή μετάβαση, τις ψηφιακές τεχνολογίες, την αμυντική βιομηχανία και την προηγμένη μεταποίηση.
Η Κομισιόν έχει εντάξει τη δημιουργία της νέας ευρωπαϊκής εταιρείας κρίσιμων πρώτων υλών στις βασικές πρωτοβουλίες που παρουσίασε για το 2026, με στόχο την εξασφάλιση και αποθεματοποίηση υλικών απαραίτητων για ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ημιαγωγούς, μπαταρίες, καθαρές τεχνολογίες και αμυντικές εφαρμογές.
Για τον επικεφαλής της METLEN, το επόμενο βήμα είναι η μετάβαση από τον εντοπισμό των στρατηγικών αδυναμιών της Ευρώπης στη δημιουργία πραγματικής παραγωγικής δυναμικότητας.
Αυτό, όπως εξηγεί, προϋποθέτει στήριξη ώριμων ευρωπαϊκών επενδύσεων στην εξόρυξη, τη διύλιση, την επεξεργασία και την ανακύκλωση, παράλληλα με τη δημιουργία διαφοροποιημένων συνεργασιών με αξιόπιστους προμηθευτές εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, απαιτούνται συνθήκες ικανές να προσελκύσουν μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας.
Στο επίκεντρο η ανταγωνιστικότητα
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην αναγνώριση από την Κομισιόν του ευρύτερου προβλήματος ανταγωνιστικότητας που αντιμετωπίζει η ευρωπαϊκή οικονομία.
Η στρατηγική αυτονομία, οι κρίσιμες πρώτες ύλες, οι μπαταρίες, η τεχνητή νοημοσύνη, οι αμυντικές τεχνολογίες και η απανθρακοποίηση της βιομηχανίας απαιτούν πολύ υψηλά επίπεδα κεφαλαιουχικών επενδύσεων.
Οι επενδυτικές αποφάσεις, ωστόσο, όπως επισημαίνει, λαμβάνονται με βάση τα οικονομικά δεδομένα και μία από τις σημαντικότερες παραμέτρους είναι το κόστος της ενέργειας.
Ο μακροπρόθεσμος ευρωπαϊκός στόχος για περιορισμό της εξάρτησης από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα, αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες και πυρηνικές πηγές και ενίσχυση των ενεργειακών υποδομών κινείται, σύμφωνα με τον ίδιο, προς τη σωστή κατεύθυνση.
Υπογραμμίζει, ωστόσο, ότι το τελικό ενεργειακό μοντέλο και η περίοδος μετάβασης προς αυτό αποτελούν δύο διαφορετικά ζητήματα.
Πετρέλαιο και φυσικό αέριο παραμένουν στην εξίσωση
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο επικεφαλής της METLEN, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί σήμερα να καταναλώνει περίπου 450 εκατ. τόνους πετρελαίου και περίπου 340 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου ετησίως.
Ακόμη και με βάση τις βασικές προβλέψεις για το 2030 και το 2035, οι ποσότητες αυτές αναμένεται να παραμείνουν σημαντικές.
Κατά συνέπεια, για αρκετά ακόμη χρόνια οι υδρογονάνθρακες θα συνεχίσουν να επηρεάζουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, τις χονδρεμπορικές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και τους ενεργειακούς λογαριασμούς επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος παραπέμπει παράλληλα στην έκθεση του Μάριο Ντράγκι για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, σύμφωνα με την οποία τα πλήρη οφέλη της καθαρής ενεργειακής μετάβασης μπορούν να γίνουν αισθητά όταν πραγματοποιηθούν και ενσωματωθούν στο σύστημα επαρκείς επενδύσεις σε καθαρή παραγωγή ενέργειας, δίκτυα, αποθήκευση και ευελιξία.
«Στρατηγική για την ίδια τη μετάβαση»
Με βάση αυτά τα δεδομένα, ο επικεφαλής της METLEN τονίζει ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να περιμένει την ολοκλήρωση του μελλοντικού ενεργειακού συστήματος προκειμένου να αντιμετωπίσει το σημερινό πρόβλημα ανταγωνιστικότητας.
Όπως αναφέρει, απαιτείται στρατηγική για την ίδια τη μεταβατική περίοδο.
Στο πλαίσιο αυτό ζητά μια πραγματικά ευρωπαϊκή απάντηση στην ενεργειακή πρόκληση και όχι ένα σύνολο διαφορετικών εθνικών παρεμβάσεων, η έκταση των οποίων εξαρτάται από τις δημοσιονομικές δυνατότητες κάθε κράτους-μέλους.
Η πρόταση που διατυπώνει αφορά κοινές ευρωπαϊκές λύσεις, υποστηριζόμενες από ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, με στόχο τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της βιομηχανίας όσο εξελίσσεται η ενεργειακή μετάβαση.
Η συγκεκριμένη θέση εντάσσεται στις επανειλημμένες παρεμβάσεις του Ευάγγελου Μυτιληναίου για το ενεργειακό κόστος και τη βιομηχανική πολιτική της Ευρώπης. Σε προηγούμενες τοποθετήσεις του έχει αναφερθεί στην ανάγκη δημιουργίας ενός βιώσιμου οικονομικού πλαισίου για τις ευρωπαϊκές επενδύσεις σε κρίσιμα μέταλλα και πρώτες ύλες.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η επένδυση της METLEN στο γάλλιο στην Ελλάδα. Η εταιρεία σχεδιάζει παραγωγική δυναμικότητα έως 50 τόνους ετησίως, ποσότητα που, σύμφωνα με τη METLEN, είναι ικανή να καλύψει το σύνολο της σημερινής ευρωπαϊκής ζήτησης.
Η αρχική παραγωγή έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει το 2027, ενώ το γάλλιο αποτελεί κρίσιμη πρώτη ύλη για ημιαγωγούς, προηγμένες τεχνολογίες, ενεργειακές εφαρμογές και αμυντικά συστήματα.
Ο Ευάγγελος Μυτιληναίος συνοψίζει τη θέση του για την ευρωπαϊκή στρατηγική επισημαίνοντας ότι η παγκόσμια ανταγωνιστικότητα δεν αποτελεί το αποτέλεσμα που θα προκύψει μετά την ολοκλήρωση της ενεργειακής μετάβασης, αλλά την προϋπόθεση που απαιτείται για να μπορέσει η ίδια η μετάβαση να πραγματοποιηθεί.