Νέα όψη ετοιμάζεται να αποκτήσει το ευρώ, με τους πολίτες της Ευρωζώνης να έχουν αυτή τη φορά λόγο στην επιλογή των σχεδίων που θα χρησιμοποιηθούν στα μελλοντικά χαρτονομίσματα. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει θέσει σε δημόσια διαδικτυακή ψηφοφορία δέκα σχεδιαστικές προτάσεις για τα τραπεζογραμμάτια από 5 έως 200 ευρώ, ενώ ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζει μία από τις προτάσεις για το νέο 5ευρω, στην οποία απεικονίζεται η κορυφαία Ελληνίδα υψίφωνος Μαρία Κάλλας.
Μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου η ψηφοφορία
Οι πολίτες μπορούν να συμμετάσχουν στη διαδικτυακή έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) έως τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Συνολικά έχουν επιλεγεί δέκα διαφορετικές σχεδιαστικές προτάσεις, οι οποίες προέκυψαν μέσα από πανευρωπαϊκό διαγωνισμό.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να δουν τα σχέδια στην επίσημη ιστοσελίδα της ΕΚΤ και να καταθέσουν ηλεκτρονικά την άποψή τους για εκείνα που προτιμούν.
Η δημόσια έρευνα δεν αποτελεί την τελική απόφαση, αλλά τα αποτελέσματά της θα ληφθούν υπόψη από την ΕΚΤ μαζί με την τεχνική αξιολόγηση και τα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής.
Η Μαρία Κάλλας στο νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ
Το μεγαλύτερο ελληνικό ενδιαφέρον συγκεντρώνει η θεματική «Ευρωπαϊκός πολιτισμός».
Σε μία από τις προτάσεις, το χαρτονόμισμα των 5 ευρώ φέρει τη μορφή της Μαρίας Κάλλας, μιας από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της όπερας του 20ού αιώνα.
Η παρουσία της Κάλλας στο 5ευρω εντάσσεται σε μια ευρύτερη σειρά σημαντικών προσωπικοτήτων του ευρωπαϊκού πολιτισμού.
Στα προτεινόμενα σχέδια εμφανίζονται επίσης εμβληματικές μορφές όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Λούντβιχ βαν Μπετόβεν και η Μαρί Κιουρί.
Οι δύο μεγάλες θεματικές
Οι δέκα προτάσεις βασίζονται σε δύο διαφορετικές θεματικές κατευθύνσεις:
«Ευρωπαϊκός πολιτισμός» και «Ποταμοί και πτηνά».
Η πρώτη επιχειρεί να αναδείξει προσωπικότητες και στοιχεία που έχουν σημαδέψει την ευρωπαϊκή πολιτιστική κληρονομιά.
Η δεύτερη στρέφεται στη φύση, τη βιοποικιλότητα και τα οικοσυστήματα της ευρωπαϊκής ηπείρου, χρησιμοποιώντας ποτάμια και χαρακτηριστικά είδη πτηνών ως βασικά εικαστικά στοιχεία.
Από την Κάλλας στα πτηνά της Ευρώπης
Η δεύτερη θεματική ακολουθεί εντελώς διαφορετική φιλοσοφία.
Αντί για ιστορικές προσωπικότητες, οι σχεδιαστές χρησιμοποιούν φυσικά τοπία, ποτάμια και χαρακτηριστικά πτηνά της Ευρώπης.
Με αυτόν τον τρόπο η ΕΚΤ επιχειρεί να συνδέσει το νόμισμα όχι μόνο με την ιστορία και τον πολιτισμό αλλά και με το φυσικό περιβάλλον που μοιράζονται οι ευρωπαϊκές χώρες.
Μεταξύ των πτηνών που εμφανίζονται στις προτάσεις περιλαμβάνονται χαρακτηριστικά είδη της ευρωπαϊκής πανίδας, δημιουργώντας μια εντελώς διαφορετική αισθητική από τα σημερινά χαρτονομίσματα.
Πώς επιλέχθηκαν οι 10 προτάσεις
Η διαδικασία για τον επανασχεδιασμό του ευρώ έχει ξεκινήσει εδώ και αρκετά χρόνια.
Περισσότεροι από 1.200 γραφίστες εκδήλωσαν ενδιαφέρον για συμμετοχή στον πανευρωπαϊκό διαγωνισμό της ΕΚΤ.
Από αυτούς επιλέχθηκαν 25 σχεδιαστές, οι οποίοι κλήθηκαν να δημιουργήσουν προτάσεις βασισμένες στις δύο θεματικές.
Μέσα από τη διαδικασία αξιολόγησης προέκυψαν τελικά οι δέκα προτάσεις που παρουσιάζονται σήμερα στους Ευρωπαίους πολίτες.
Και ελληνική σχεδιαστική συμμετοχή
Το ελληνικό ενδιαφέρον δεν περιορίζεται στη Μαρία Κάλλας.
Ανάμεσα στις τελικές προτάσεις βρίσκεται και σχέδιο που έχει δημιουργηθεί από Ελληνίδα γραφίστρια, προσθέτοντας ακόμη μία ελληνική παρουσία στη διαδικασία επιλογής της νέας εικόνας του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.
Η επιλογή των σχεδίων γίνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο και οι πολίτες όλων των χωρών της Ευρωζώνης μπορούν να συμμετάσχουν στην έρευνα.
Γιατί η ΕΚΤ αλλάζει τα χαρτονομίσματα
Τα σημερινά τραπεζογραμμάτια ευρώ έχουν σχεδιαστεί με μια φιλοσοφία που αποφεύγει την απεικόνιση συγκεκριμένων εθνικών μνημείων ή ιστορικών προσωπικοτήτων.
Οι γέφυρες, οι πύλες και τα παράθυρα που βλέπουμε στα χαρτονομίσματα συμβολίζουν διαφορετικές περιόδους της ευρωπαϊκής αρχιτεκτονικής.
Η νέα γενιά τραπεζογραμματίων επιχειρεί να κάνει ένα βήμα παραπέρα, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στην κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, στον πολιτισμό και στη φύση.
Παράλληλα, ο επανασχεδιασμός δίνει στην ΕΚΤ τη δυνατότητα να ενσωματώσει σύγχρονα χαρακτηριστικά ασφαλείας και νέες τεχνολογίες κατά της παραχάραξης.
Πότε θα αποφασίσει η ΕΚΤ
Μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας έρευνας στις 21 Σεπτεμβρίου, η διαδικασία θα περάσει στην τελική της φάση.
Το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ αναμένεται να επιλέξει την τελική σχεδιαστική πρόταση προς το τέλος του 2026.
Για την απόφαση δεν θα χρησιμοποιηθεί μόνο η διαδικτυακή ψηφοφορία.
Θα συνεκτιμηθούν τα συμπεράσματα της κριτικής επιτροπής, η τεχνική αξιολόγηση των σχεδίων, η δημόσια έρευνα και μια δεύτερη έρευνα που πραγματοποιείται σε αντιπροσωπευτικό δείγμα πολιτών της Ευρωζώνης.
Πότε θα κυκλοφορήσουν τα νέα ευρώ
Η επιλογή του σχεδίου δεν σημαίνει ότι τα νέα χαρτονομίσματα θα μπουν άμεσα στα πορτοφόλια των Ευρωπαίων.
Μετά την τελική απόφαση θα χρειαστεί να ολοκληρωθούν οι τεχνικές προδιαγραφές, τα χαρακτηριστικά ασφαλείας, οι δοκιμές παραγωγής και η προετοιμασία για την έκδοση της νέας σειράς.
Επομένως, θα μεσολαβήσει σημαντικό χρονικό διάστημα μέχρι να αρχίσει η πραγματική κυκλοφορία τους.
Τα σημερινά χαρτονομίσματα δεν πρόκειται να χάσουν ξαφνικά την αξία τους λόγω της παρουσίασης της νέας σειράς.
Πώς μπορείτε να ψηφίσετε
Η συμμετοχή πραγματοποιείται ηλεκτρονικά μέσα από την επίσημη έρευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Οι πολίτες μπορούν να εξετάσουν τις δέκα σχεδιαστικές προτάσεις, να συγκρίνουν τις δύο βασικές θεματικές και να δηλώσουν τις προτιμήσεις τους.
Η διαδικασία παραμένει διαθέσιμη μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου 2026.
Ένα νέο πρόσωπο για το ευρώ
Η αλλαγή των χαρτονομισμάτων δεν είναι μια απλή αισθητική παρέμβαση.
Τα τραπεζογραμμάτια αποτελούν ένα από τα ελάχιστα αντικείμενα που χρησιμοποιούνται καθημερινά από εκατοντάδες εκατομμύρια Ευρωπαίους και λειτουργούν ταυτόχρονα ως σύμβολο της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας.
Γι' αυτό και η πιθανότητα να εμφανιστεί η Μαρία Κάλλας στο νέο χαρτονόμισμα των 5 ευρώ έχει ιδιαίτερη συμβολική σημασία για την Ελλάδα.
Η τελική επιλογή ανήκει στην ΕΚΤ, αλλά μέχρι τις 21 Σεπτεμβρίου οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα να κάνουν γνωστή τη δική τους προτίμηση.