Ο φούρνος της γειτονιάς είναι από τις επιχειρήσεις που θεωρούσαμε σχεδόν δεδομένες. Ανοίγει πριν ξημερώσει, λειτουργεί καθημερινά και διαθέτει ένα προϊόν που βρίσκεται στο τραπέζι σχεδόν κάθε οικογένειας. Κι όμως, τα τελευταία χρόνια ολοένα περισσότερα αρτοποιεία κατεβάζουν ρολά.
Εκπρόσωποι του κλάδου κάνουν λόγο για περίπου 1.500 λουκέτα από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ενώ το ενεργειακό κόστος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες πιέσεις για τις επιχειρήσεις.Το παράδοξο είναι ότι ακόμη και όταν το ψωμί ακριβαίνει, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αυξάνεται και το κέρδος του αρτοποιού.
Γιατί ένας φούρνος καταναλώνει τόσο πολύ ρεύμα
Το αρτοποιείο είναι μια ιδιαίτερα ενεργοβόρα μικρομεσαία επιχείρηση.Φούρνοι ψησίματος, στόφες, ψυγεία, καταψύκτες, ζυμωτήρια, κλιματισμός, φωτισμός και υπόλοιπος εξοπλισμός λειτουργούν πολλές ώρες καθημερινά.
Στις 25 Σεπτεμβρίου η Ομοσπονδία Αρτοποιών Ελλάδος απηύθυνε νέα επιστολή προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ζητώντας παρέμβαση για την επιδότηση του ενεργειακού κόστους.Η Ομοσπονδία περιγράφει την κατάσταση ως ιδιαίτερα δύσκολη, επισημαίνοντας ότι οι επαγγελματίες του κλάδου αντιμετωπίζουν δυσβάστακτους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας.
Δεν είναι μόνο το ρεύμα
Το πρόβλημα, όμως, δεν περιορίζεται στην ενέργεια.Αλεύρι, βούτυρο, λάδι, ζάχαρη, σοκολάτα, τυριά και υπόλοιπες πρώτες ύλες επιβαρύνουν καθημερινά το κόστος παραγωγής. Προστίθενται οι συσκευασίες, τα μεταφορικά, τα ενοίκια, οι ασφαλιστικές υποχρεώσεις και το μισθολογικό κόστος.
Ένας σύγχρονος φούρνος, άλλωστε, δεν πουλά μόνο ψωμί.Πολλές επιχειρήσεις έχουν επενδύσει σε καφέ, σάντουιτς, πίτες, γλυκά και προϊόντα πρωινού, χρειάζονται περισσότερο προσωπικό και χρησιμοποιούν ακριβότερο εξοπλισμό.Έτσι, ο ημερήσιος τζίρος μπορεί να φαίνεται σημαντικός, αλλά το ποσό που απομένει μετά την πληρωμή όλων των υποχρεώσεων μπορεί να είναι πολύ μικρότερο.
Γιατί δεν ανεβάζουν απλώς την τιμή του ψωμιού;
Θεωρητικά μια επιχείρηση μπορεί να μετακυλίσει το αυξημένο κόστος στον πελάτη.Στην πράξη τα πράγματα είναι δυσκολότερα.Το ψωμί αποτελεί βασικό αγαθό και ο καταναλωτής αντιλαμβάνεται άμεσα ακόμη και μια σχετικά μικρή αύξηση. Ταυτόχρονα, το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών πιέζεται από πολλές άλλες καθημερινές δαπάνες.
Ο αρτοποιός βρίσκεται έτσι ανάμεσα σε δύο πιέσεις: εάν δεν αυξήσει τις τιμές, συμπιέζεται το περιθώριο κέρδους του. Εάν τις αυξήσει υπερβολικά, κινδυνεύει να χάσει πελάτες ή να μειωθεί η ποσότητα που αγοράζουν.
Ο ανταγωνισμός άλλαξε
Υπάρχει και μία ακόμη μεγάλη αλλαγή.Ο παραδοσιακός φούρνος δεν ανταγωνίζεται πλέον μόνο το διπλανό αρτοποιείο. Ψωμί και αρτοσκευάσματα πωλούνται από σούπερ μάρκετ, οργανωμένες αλυσίδες, καταστήματα convenience και σημεία καφέ.
Οι μεγαλύτερες επιχειρήσεις έχουν διαφορετική αγοραστική δύναμη απέναντι στους προμηθευτές και μπορούν να μοιράζουν τα λειτουργικά τους έξοδα σε πολύ μεγαλύτερο όγκο πωλήσεων.Για μια οικογενειακή επιχείρηση με ένα κατάστημα, οι δυνατότητες είναι σαφώς πιο περιορισμένες.
1.500 λουκέτα σε λίγα χρόνια
Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Συντεχνίας Αρτοποιών Αθηνών, Προαστίων και Περιχώρων, Ιάσωνα Καπλάνη, περίπου 1.500 αρτοποιεία έχουν κλείσει από την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία μέχρι σήμερα.Η Ομοσπονδία Αρτοποιών αναφέρει ότι η βιοτεχνική αρτοποιία εξακολουθεί να αποτελεί έναν μεγάλο παραγωγικό κλάδο, εκπροσωπώντας περισσότερες από 15.000 επιχειρήσεις στη χώρα.Τα δύο στοιχεία δεν είναι απευθείας συγκρίσιμα, καθώς αφορούν διαφορετικές καταγραφές και ορισμούς επιχειρήσεων, αποτυπώνουν όμως το μέγεθος ενός κλάδου με σημαντικό οικονομικό και εργασιακό αποτύπωμα.
Όταν κλείνει ο φούρνος, δεν χάνεται μόνο ένα κατάστημα
Το κλείσιμο ενός αρτοποιείου επηρεάζει μια μεγαλύτερη οικονομική αλυσίδα.Χάνονται θέσεις εργασίας, μειώνονται οι παραγγελίες προς αλευρόμυλους και προμηθευτές, περιορίζεται η δραστηριότητα μεταφορέων και άλλων μικρών επιχειρήσεων που συνεργάζονται με τον φούρνο.
Ιδιαίτερα στην περιφέρεια και στις μικρότερες γειτονιές, το αποτύπωμα είναι μεγαλύτερο.
Το βασικό πρόβλημα για τον κλάδο δεν είναι λοιπόν αν οι Έλληνες θα σταματήσουν να αγοράζουν ψωμί. Είναι αν ο τζίρος που πραγματοποιεί ένας φούρνος αρκεί πλέον για να πληρώσει ενέργεια, πρώτες ύλες, προσωπικό, ενοίκιο και φόρους και να αφήσει ένα βιώσιμο εισόδημα στον επαγγελματία.
Και τα συνεχιζόμενα λουκέτα δείχνουν ότι για ένα μέρος της αγοράς αυτή η εξίσωση γίνεται ολοένα δυσκολότερη.