Σημαντικές ανακατατάξεις καταγράφονται στις διεθνείς αγορές αγροτικών προϊόντων, με τις τιμές βασικών εμπορευμάτων να υποχωρούν, αλλά τους κινδύνους νέων ανατιμήσεων να παραμένουν αυξημένους. Σύμφωνα με το μηνιαίο Δελτίο Τιμών Αγροτικών Προϊόντων της Τράπεζας Πειραιώς για τον Οκτώβριο, ο σχετικός δείκτης κατέγραψε πτώση 7,6%, την ώρα που ο ευρύτερος δείκτης εμπορευμάτων ενισχύθηκε κατά 2,7%. Η επάρκεια προσφοράς στα σιτηρά συγκρατεί τις τιμές, ωστόσο το υψηλό ενεργειακό κόστος, οι γεωπολιτικές εντάσεις και το ενισχυόμενο φαινόμενο El Niño δημιουργούν ένα ιδιαίτερα αβέβαιο περιβάλλον για τους επόμενους μήνες.
Η εικόνα των διεθνών αγορών παραμένει έντονα διαφοροποιημένη, καθώς οι τιμές του σιταριού, του καλαμποκιού, της σόγιας και του χυμού πορτοκαλιού υποχώρησαν, ενώ αντίθετα ανοδικά κινήθηκαν η ζάχαρη, το ρύζι, το βαμβάκι και τα βοοειδή.
Όπως επισημαίνει η Πειραιώς, η πτώση του δείκτη αγροτικών προϊόντων οφείλεται κυρίως στις απώλειες των σιτηρών, τα οποία έχουν μεγαλύτερη βαρύτητα στη διαμόρφωσή του. Οι αυξημένες σοδειές και η επαρκής προσφορά περιόρισαν τις ανησυχίες για ελλείψεις, ενώ η ενίσχυση του δολαρίου λειτούργησε επιβαρυντικά για τη διεθνή ζήτηση.
Το El Niño απειλεί με νέες ανατιμήσεις
Παρά την πρόσφατη αποκλιμάκωση των τιμών, οι προοπτικές δεν είναι απαραίτητα καθησυχαστικές. Η Πειραιώς προειδοποιεί ότι οι κλιματικοί κίνδυνοι παραμένουν αυξημένοι, ιδιαίτερα για προϊόντα όπως η ζάχαρη, το βαμβάκι και ο χυμός πορτοκαλιού.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η εξέλιξη του φαινομένου El Niño, το οποίο, σύμφωνα με την αμερικανική μετεωρολογική υπηρεσία NOAA, συνεχίζει να ενισχύεται. Η πιθανότητα να εξελιχθεί σε ισχυρό έως πολύ ισχυρό φαινόμενο μέχρι το πρώτο τρίμηνο του 2027 ξεπερνά το 83%.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τις βροχοπτώσεις και τις συνθήκες καλλιέργειας σε σημαντικές παραγωγικές περιοχές, προκαλώντας νέες διαταραχές στην προσφορά.
Την ίδια στιγμή, οι υψηλές τιμές ενέργειας αυξάνουν το κόστος παραγωγής και μεταφοράς, ενισχύοντας τον κίνδυνο ανοδικών πιέσεων στις τιμές των αγροτικών εμπορευμάτων.
Σιτάρι, καλαμπόκι και σόγια: Τι προβλέπεται
Στην αγορά σιταριού, η επαρκής παγκόσμια προσφορά λειτουργεί ως βασικός παράγοντας συγκράτησης των τιμών. Ωστόσο, οι συνεχιζόμενες εντάσεις στη Μαύρη Θάλασσα δημιουργούν αβεβαιότητα για τις εμπορικές ροές.
Ανάλογη είναι η εικόνα στο καλαμπόκι, όπου η επάρκεια προσφοράς περιορίζει τις ανοδικές πιέσεις. Παράλληλα, όμως, η ιστορικά χαμηλή παραγωγή στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την αναφορά της Πειραιώς, αποτελεί παράγοντα στήριξης των τιμών.
Στη σόγια, η μείωση της παραγωγής φοινικέλαιου και η ισχυρή ζήτηση για βιοκαύσιμα αναμένεται να λειτουργήσουν υποστηρικτικά, παρά την πρόσφατη πτώση των τιμών.
Για τη ζάχαρη, καθοριστικός παράγοντας παραμένουν οι ενδεχόμενες καιρικές διαταραχές σε δύο από τις σημαντικότερες παραγωγικές χώρες, την Ινδία και τη Βραζιλία.
Ρύζι, βαμβάκι και βοοειδή
Στην αγορά ρυζιού, η αβεβαιότητα για την εξέλιξη των βροχοπτώσεων στην Ασία, λόγω του El Niño, περιορίζει τα περιθώρια περαιτέρω πτώσης των τιμών.
Στο βαμβάκι, το έλλειμμα παραγωγής έναντι κατανάλωσης δημιουργεί ανοδικούς κινδύνους, αν και η αυξημένη προσφορά από τη Βραζιλία θα μπορούσε να περιορίσει τις πιέσεις.
Για τον χυμό πορτοκαλιού, η ασθενέστερη ζήτηση και τα υψηλά αποθέματα συγκρατούν τις τιμές, χωρίς ωστόσο να εξαλείφουν τους κινδύνους που συνδέονται με τις καιρικές συνθήκες.
Στα βοοειδή, η περιορισμένη προσφορά εξακολουθεί να στηρίζει τις τιμές, ενώ οι αυξημένες εισαγωγές και η ηπιότερη ζήτηση από την Ασία ενδέχεται να περιορίσουν την ανοδική δυναμική.
Δολάριο, πετρέλαιο και γεωπολιτική αβεβαιότητα
Σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών διαδραματίζει και το διεθνές οικονομικό περιβάλλον. Οι πληθωριστικές ανησυχίες, οι δημοσιονομικές πιέσεις στη Γαλλία και η αβεβαιότητα για τη νομισματική πολιτική της Federal Reserve επηρεάζουν τις αγορές.
Η ενίσχυση του δολαρίου έναντι του ευρώ επιβαρύνει τη ζήτηση για αγροτικά εμπορεύματα, ενώ μια ενδεχόμενη περαιτέρω αυστηροποίηση της πολιτικής της Fed θα μπορούσε να ενισχύσει τις πιέσεις.
Παράλληλα, η έλλειψη προόδου στις συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν και οι διαταραχές στη διέλευση πετρελαίου από τα Στενά του Ορμούζ διατηρούν τις ενεργειακές τιμές σε υψηλά επίπεδα, παρά την αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων από τις χώρες της G7.