Στη στρατηγική της πρόωρης αποπληρωμής του δημόσιου χρέους και στα οφέλη που αυτή δημιουργεί για την ελληνική οικονομία αναφέρεται ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης, απαντώντας παράλληλα στην κριτική για τη χρήση σημαντικού μέρους των ταμειακών διαθεσίμων για την ταχύτερη εξόφληση παλαιών δανείων.
«Οι εύκολες αποφάσεις κοιτάζουν το σήμερα, οι δύσκολες κοιτάζουν την επόμενη γενιά», τονίζει ο υπουργός, υποστηρίζοντας ότι η επιτάχυνση της αποκλιμάκωσης του χρέους αποτελεί επιλογή με μακροπρόθεσμο όφελος για τη χώρα.
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται οι πρόωρες αποπληρωμές ύψους 12,8 δισ. ευρώ, οι οποίες, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν χρηματοδοτούνται με νέο δανεισμό αλλά από τα διαθέσιμα του Δημοσίου και το πλεόνασμα που έχει ήδη δημιουργηθεί.
Γιατί δεν είναι πλέον «φθηνά» τα δάνεια
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης απορρίπτει την άποψη ότι η Ελλάδα χρησιμοποιεί τα διαθέσιμά της για να εξοφλήσει πρόωρα δάνεια με εξαιρετικά χαμηλό κόστος, της τάξης του 1,5%.
Όπως εξηγεί, τα συγκεκριμένα δάνεια του πρώτου μνημονίου έχουν κυμαινόμενο επιτόκιο Euribor συν 0,5%, γεγονός που σημαίνει ότι το πραγματικό κόστος τους σήμερα βρίσκεται περίπου στο 3%.
Η σύγκριση με την απόδοση των ταμειακών διαθεσίμων αποτελεί βασικό επιχείρημα της κυβερνητικής στρατηγικής. Εφόσον τα χρήματα που παραμένουν στα ταμεία αποδίδουν λιγότερο από το επιτόκιο που καταβάλλει το Δημόσιο για τα συγκεκριμένα δάνεια, η πρόωρη εξόφλησή τους περιορίζει το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Δανεισμός 8 δισ., κανονικές αποπληρωμές 8,9 δισ.
Ο υπουργός επισημαίνει επίσης ότι η πρόωρη εξόφληση δεν γίνεται με την έκδοση νέου και ακριβότερου χρέους.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει, μέσα στο 2026 η Ελλάδα σχεδιάζει να δανειστεί 8 δισ. ευρώ από τις αγορές, ενώ μόνο οι κανονικά προγραμματισμένες αποπληρωμές χρέους φθάνουν τα 8,9 δισ. ευρώ.
Επιπλέον αυτών, θα πραγματοποιηθούν οι πρόωρες αποπληρωμές των 12,8 δισ. ευρώ, οι οποίες θα καλυφθούν από τα ταμειακά διαθέσιμα και τα πλεονάσματα που έχουν ήδη συσσωρευθεί.
Με αυτόν τον τρόπο, σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, επιταχύνεται η αποκλιμάκωση του συνολικού χρέους χωρίς να δημιουργείται αντίστοιχη νέα υποχρέωση για το Δημόσιο.
Γιατί τα 12,8 δισ. δεν μπορούν να γίνουν παροχές
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει ο Κυριάκος Πιερρακάκης και στο ερώτημα γιατί οι συγκεκριμένοι πόροι δεν χρησιμοποιούνται για πρόσθετες παροχές ή άλλα μέτρα στήριξης.
Όπως σημειώνει, λόγω των ευρωπαϊκών δημοσιονομικών κανόνων, η ύπαρξη ταμειακών διαθεσίμων δεν σημαίνει ότι το αντίστοιχο ποσό μπορεί αυτομάτως να μετατραπεί σε πρόσθετες κρατικές δαπάνες.
Επομένως, η επιλογή δεν είναι, σύμφωνα με το υπουργείο, μεταξύ αποπληρωμής χρέους και παροχών ύψους 12,8 δισ. ευρώ. Εφόσον οι δημοσιονομικοί κανόνες δεν επιτρέπουν την αξιοποίησή τους με αυτόν τον τρόπο και η απόδοσή τους είναι χαμηλότερη από το κόστος των δανείων που μπορούν να εξοφληθούν, η κυβέρνηση θεωρεί οικονομικά αποδοτικότερη τη μείωση του χρέους.
Το στοίχημα του δημοσιονομικού χώρου
Πέρα από την άμεση εξοικονόμηση τόκων, το οικονομικό επιτελείο συνδέει τις πρόωρες αποπληρωμές με τη δημιουργία μεγαλύτερου δημοσιονομικού χώρου τα επόμενα χρόνια.
Η ταχύτερη αποκλιμάκωση του δημόσιου χρέους περιορίζει τις μελλοντικές ανάγκες εξυπηρέτησής του, βελτιώνει τους δείκτες βιωσιμότητας και ενισχύει την αξιοπιστία της χώρας απέναντι στις αγορές και στους οίκους αξιολόγησης.
«Η βιωσιμότητα του χρέους συνδέεται μεσοπρόθεσμα με τον δημοσιονομικό χώρο που έχουμε. Όσο, δηλαδή, μειώνουμε το χρέος, τόσο αυξάνουμε τη δυνατότητα να στηρίζουμε τους πολίτες και να ενισχύουμε την αξιοπιστία της χώρας», σημειώνει ο υπουργός.
Η στρατηγική των πρόωρων αποπληρωμών αποτελεί έτσι για την κυβέρνηση ένα διπλό στοίχημα: μικρότερο κόστος εξυπηρέτησης σήμερα και μεγαλύτερα περιθώρια δημοσιονομικών κινήσεων στο μέλλον, με τα 12,8 δισ. ευρώ να χρησιμοποιούνται για την ταχύτερη αποκλιμάκωση ενός από τα υψηλότερα δημόσια χρέη στην Ευρώπη.