Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επέβαλε πρόστιμο 890 εκατ. ευρώ στη Google, κρίνοντας ότι παραβίασε τον Κανονισμό για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act - DMA), καθώς ευνοούσε τις δικές της υπηρεσίες στα αποτελέσματα αναζήτησης και περιόριζε τη δυνατότητα των προγραμματιστών εφαρμογών να κατευθύνουν τους χρήστες σε εναλλακτικές προσφορές εκτός του Google Play. Πρόκειται για την πρώτη μεγάλη κύρωση κατά της Google στο πλαίσιο του DMA, σηματοδοτώντας την αυστηρότερη εφαρμογή του νέου ευρωπαϊκού πλαισίου για τον έλεγχο των ψηφιακών κολοσσών.
Η απόφαση ολοκληρώνει την έρευνα που ξεκίνησε η Κομισιόν τον Μάρτιο του 2024, εξετάζοντας κατά πόσο η Google εκμεταλλευόταν τη δεσπόζουσα θέση της για να προωθεί υπηρεσίες όπως αγορές, ξενοδοχεία και άλλες εμπορικές εφαρμογές εις βάρος ανταγωνιστών. Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αρχές έκριναν ότι η εταιρεία περιόριζε αθέμιτα τους δημιουργούς εφαρμογών, εμποδίζοντάς τους να ενημερώνουν τους χρήστες για φθηνότερες επιλογές εκτός του οικοσυστήματος του Google Play.
Η συγκυρία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς η ανακοίνωση έγινε την ώρα που η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ προετοιμάζει νέο γύρο εμπορικών δασμών, με το ισχύον καθεστώς να εκπνέει τις επόμενες ημέρες. Η χρονική σύμπτωση αναμένεται να τροφοδοτήσει νέο κύκλο εντάσεων στις εμπορικές σχέσεις μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ηνωμένων Πολιτειών, καθώς η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα επικρίνει τις ευρωπαϊκές κυρώσεις κατά των αμερικανικών τεχνολογικών ομίλων.
Η Επιτροπή υποστηρίζει ότι οι παρεμβάσεις της αποσκοπούν στη διασφάλιση ισότιμου ανταγωνισμού στις ψηφιακές αγορές, προσφέροντας μεγαλύτερη ελευθερία επιλογών τόσο στους καταναλωτές όσο και στις επιχειρήσεις ανάπτυξης λογισμικού. Από την πλευρά της, η Google έχει ήδη προχωρήσει σε ορισμένες αλλαγές στις υπηρεσίες της, ωστόσο διαφωνεί με την απόφαση, υποστηρίζοντας ότι οι υποχρεώσεις του DMA περιορίζουν τη λειτουργικότητα των προϊόντων της και ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά την εμπειρία των χρηστών.
Το βασικό σκέλος της υπόθεσης, για το οποίο επιβλήθηκε πρόστιμο 460 εκατ. ευρώ, αφορά τις κατηγορίες ότι η μηχανή αναζήτησης της Google παρείχε συστηματικά προνομιακή μεταχείριση στις δικές της υπηρεσίες, όπως το Google Shopping, το Google Hotels και το Google Flights, υποβαθμίζοντας παράλληλα τις ανταγωνιστικές πλατφόρμες στα αποτελέσματα αναζήτησης.
Η έννοια της «αυτοπροτίμησης» (self-preferencing) βρέθηκε στο επίκεντρο της εμβληματικής αντιμονοπωλιακής υπόθεσης Google Shopping, η οποία επικυρώθηκε από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2024, περισσότερα από δέκα χρόνια μετά την έναρξη της σχετικής έρευνας το 2010.
Στη συνέχεια, ο DMA ενσωμάτωσε ρητά αυτή την αρχή, με στόχο να επιταχυνθεί η επιβολή των κανόνων και να περιοριστούν οι αποδεικτικές απαιτήσεις που προβλέπει η παραδοσιακή αντιμονοπωλιακή νομοθεσία.
Κατηγορίες και για το Play Store
Το δεύτερο σκέλος της υπόθεσης, που αντιστοιχεί στα υπόλοιπα 430 εκατ. ευρώ, αφορά τις καταγγελίες προγραμματιστών εφαρμογών ότι η Google δεν τους επιτρέπει να ενημερώνουν τους χρήστες για εναλλακτικούς τρόπους αγοράς ή πληρωμής εκτός του οικοσυστήματός της.
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, οι δημιουργοί εφαρμογών δεν μπορούσαν να προωθήσουν φθηνότερες προσφορές εκτός του Play Store ή να ενημερώσουν τους καταναλωτές για εναλλακτικά συστήματα πληρωμών.
Οι υποχρεώσεις που επιβάλλει η απόφαση
Πέρα από το χρηματικό πρόστιμο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διέταξε τη Google να τερματίσει τις πρακτικές που παραβιάζουν τον DMA. Ειδικότερα, η εταιρεία καλείται να αντιμετωπίζει χωρίς διακρίσεις τις υπηρεσίες τρίτων στα αποτελέσματα αναζήτησης και να επιτρέπει στους προγραμματιστές εφαρμογών να επικοινωνούν ελεύθερα με τους χρήστες τους.
Η Google έχει προθεσμία 60 ημερών για να συμμορφωθεί με την απόφαση, διαφορετικά κινδυνεύει με περιοδικά πρόστιμα που μπορεί να φτάσουν έως και το 5% του παγκόσμιου κύκλου εργασιών της.
Από την πλευρά της, η εταιρεία υποστηρίζει ότι οι υπηρεσίες της έχουν σχεδιαστεί ώστε να προσφέρουν την καλύτερη δυνατή εμπειρία στους χρήστες και ότι τυχόν αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας της μηχανής αναζήτησης ή του καταστήματος εφαρμογών θα έπλητταν το ευρωπαϊκό ψηφιακό οικοσύστημα.
«Αυτό δεν είναι δίκαιος ανταγωνισμός, αλλά υποβάθμιση των προϊόντων που επιβάλλεται από μια μικρή ομάδα καταγγελλόντων που εξυπηρετούν τα δικά τους συμφέροντα, με τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και τους καταναλωτές να πληρώνουν το τίμημα.
Η ρύθμιση θα πρέπει να βελτιώνει τα προϊόντα και όχι να τα κάνει χειρότερα», δήλωσε ο πρόεδρος Παγκόσμιων Υποθέσεων της Google, Κεντ Γουόκερ.
Η Google έχει ήδη ξεκινήσει να δοκιμάζει αλλαγές τόσο στη μηχανή αναζήτησης όσο και στο κατάστημα εφαρμογών της. Η Επιτροπή αναφέρει ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί την εφαρμογή των μέτρων, εκτιμώντας ότι ορισμένες από τις αλλαγές συνιστούν σημαντική πρόοδο προς τη συμμόρφωση. Η εταιρεία δεν έχει διευκρινίσει αν θα προσφύγει κατά της απόφασης.