Το ψηφιακό ευρώ αναμένεται να κάνει την εμφάνισή του το 2029, με στόχο να αποτελέσει μια επιπλέον επιλογή πληρωμών για τους πολίτες της Ευρωζώνης, χωρίς να αντικαταστήσει τα χαρτονομίσματα και τα κέρματα.
Τον Ιούλιο του 2026, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο άναψε το «πράσινο φως» για την έναρξη των τελικών διαπραγματεύσεων σχετικά με το νέο θεσμικό πλαίσιο. Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα έχει την ευθύνη της λειτουργίας του συστήματος, ενώ οι χρήστες θα μπορούν να πραγματοποιούν βασικές συναλλαγές χωρίς χρέωση, τόσο μέσω διαδικτύου όσο και εκτός σύνδεσης.
Παράλληλα, ο σχεδιασμός προβλέπει αυξημένες δικλίδες προστασίας της ιδιωτικότητας των χρηστών, ενώ εξετάζεται η θέσπιση ανώτατου ορίου διακράτησης στο ψηφιακό πορτοφόλι, το οποίο εκτιμάται ότι θα κυμαίνεται από 3.000 έως 4.000 ευρώ ανά πολίτη.
Πώς θα λειτουργεί το ψηφιακό ευρώ
Το ψηφιακό ευρώ θα αποτελεί την ηλεκτρονική εκδοχή του ενιαίου ευρωπαϊκού νομίσματος και θα εκδίδεται από το Ευρωσύστημα. Σε αντίθεση με τα κρυπτονομίσματα, θα έχει σταθερή αξία ίση με το φυσικό ευρώ και θα υποστηρίζεται πλήρως από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Η πρόσβαση θα γίνεται μέσω ειδικού ψηφιακού πορτοφολιού, το οποίο θα παρέχουν οι τράπεζες ή άλλοι αδειοδοτημένοι πάροχοι υπηρεσιών πληρωμών. Οι χρήστες θα μπορούν να πραγματοποιούν αγορές σε φυσικά και ηλεκτρονικά καταστήματα, καθώς και μεταφορές χρημάτων μεταξύ ιδιωτών, χρησιμοποιώντας το κινητό τους τηλέφωνο ή ειδική κάρτα.
Η δημιουργία και η χρήση του ψηφιακού πορτοφολιού, όπως και οι βασικές συναλλαγές, προβλέπεται να είναι δωρεάν για τους ιδιώτες. Επιπλέον, οι επιχειρήσεις που ήδη αποδέχονται ηλεκτρονικές πληρωμές θα πρέπει να δέχονται και το ψηφιακό ευρώ, με πιθανές εξαιρέσεις για πολύ μικρές επιχειρήσεις που λειτουργούν αποκλειστικά με μετρητά.
Μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες του νέου συστήματος θα είναι οι πληρωμές χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο. Σε αυτή την περίπτωση, η συναλλαγή θα πραγματοποιείται απευθείας μεταξύ δύο συσκευών και θα καταγράφεται στο σύστημα μόλις αποκατασταθεί η σύνδεση. Η λειτουργία αυτή θεωρείται ιδιαίτερα χρήσιμη σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο ή σε περιπτώσεις τεχνικών προβλημάτων των δικτύων.
Ποιος θα έχει την ευθύνη και τι προβλέπεται για τα προσωπικά δεδομένα
Η συνολική εποπτεία του ψηφιακού ευρώ θα βρίσκεται στα χέρια του Διοικητικού Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Τον συντονισμό του έργου έχει αναλάβει η Digital Euro High-Level Task Force, στην οποία συμμετέχουν στελέχη της ΕΚΤ και των εθνικών κεντρικών τραπεζών.
Ταυτόχρονα, εξειδικευμένες ομάδες εργασίας επεξεργάζονται τις τεχνικές, νομικές και λειτουργικές πτυχές του εγχειρήματος, με τη συμμετοχή τραπεζών, παρόχων πληρωμών, επιχειρήσεων και εκπροσώπων των καταναλωτών. Από ελληνικής πλευράς, στην Task Force συμμετέχει η διευθύντρια της Διεύθυνσης Συστημάτων Πληρωμών και Διακανονισμού της Τράπεζας της Ελλάδος, Σίσσυ Παπαγιαννίδη.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία της ιδιωτικότητας. Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν θα έχει τη δυνατότητα να συνδέει συγκεκριμένες συναλλαγές με την ταυτότητα των χρηστών. Ακόμη υψηλότερο επίπεδο προστασίας προβλέπεται για τις συναλλαγές που πραγματοποιούνται χωρίς σύνδεση στο διαδίκτυο, ώστε να προσεγγίζουν όσο το δυνατόν περισσότερο τη χρήση των μετρητών.
Το όριο διακράτησης και τα επόμενα βήματα
Ένα από τα βασικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά αφορά το ανώτατο ποσό που θα μπορεί να διατηρεί κάθε πολίτης στο ψηφιακό του πορτοφόλι. Η επικρατέστερη πρόταση προβλέπει όριο μεταξύ 3.000 και 4.000 ευρώ, χωρίς να έχει ληφθεί ακόμη οριστική απόφαση.
Η ύπαρξη αυτού του ορίου αποσκοπεί στην αποφυγή μαζικής μεταφοράς χρημάτων από τις τραπεζικές καταθέσεις προς το ψηφιακό ευρώ, καθώς μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει τη ρευστότητα των τραπεζών και τη δυνατότητά τους να χρηματοδοτούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Η πρωτοβουλία εντάσσεται στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ανάπτυξη μιας ενιαίας ευρωπαϊκής υποδομής ηλεκτρονικών πληρωμών, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από διεθνείς παρόχους εκτός Ευρώπης.