Σφοδρή κριτική στις προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα για φθηνότερα καύσιμα ασκεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σημειώνοντας ότι πρόκειται για «εύκολες εξαγγελίες» κόντρα στη δύσκολη πραγματικότητα.
Συγκεκριμένα, απαντώτας στην εξαγγελία του Αλέξη Τσίπρα για τιμή 1,40 ευρώ ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης και 1,80 ευρώ στο diesel, μέσω τεσσάρων «λύσεων» και συγκεκριμένα της μείωσης του ΦΠΑ και του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, της φορολόγησης των υπερκερδών των διυλιστηρίων και της επιβολής πλαφόν, το υπουργείο ξεκαθαρίζει πως «ο λογαριασμός δεν βγαίνει».
Οι εύκολες λύσεις Τσίπρα, όπως σημειώνει το υπουργείο, «άλλες προσκρούουν στους ευρωπαϊκούς κανόνες, άλλες κοστίζουν δισεκατομμύρια και άλλες δεν μειώνουν σήμερα ούτε κατά ένα λεπτό την τιμή στην αντλία».
Οι «λύσεις» Τσίπρα αφορούν συγκεκριμένα στην: Επιβολή πλαφόν περιθωρίου κέρδους και στα διυλιστήρια, όχι μόνο στα πρατήρια, έκτακτη φορολογία των υπερκερδών των διυλιστηρίων που το περασμένο εξάμηνο ξεπέρασαν το 1,5 δισ., μείωση του ΕΦΚ στο μισό, δηλαδή στο ελάχιστο επιτρεπτό όριο που προβλέπει η ΕΕ, μείωση του ΦΠΑ στα καύσιμα στο 13%, όπως έκανε η Ισπανία.
Ωστόσο, όπως χαρακτηριστικά τονίζει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας, «ανάμεσα στην εξαγγελία και στην τιμή λείπει το βασικό: η αριθμητική».
Η αποδόμηση
Μάλιστα οι τέσσερις προτάσεις Τσίπρα αποδομούνται μία προς μία.
Αναλυτικά το υπουργείο σημειώνει:
Ο κ. Τσίπρας ανακοίνωσε την τιμή που θέλει για το πετρέλαιο στην αντλία και μετά παρέθεσε τα μέτρα που, υποτίθεται, οδηγούν σε αυτή. Μόνο που ανάμεσα στην εξαγγελία και στην τιμή λείπει το βασικό: η αριθμητική.
Μας είπε, λοιπόν, 1,40 ευρώ το πετρέλαιο θέρμανσης και 1,80 το diesel και παρουσίασε τέσσερις «εύκολες λύσεις». Στην πράξη, όμως, ο λογαριασμός δεν βγαίνει. Άλλες προσκρούουν στους ευρωπαϊκούς κανόνες, άλλες κοστίζουν δισεκατομμύρια και άλλες δεν μειώνουν σήμερα ούτε κατά ένα λεπτό την τιμή στην αντλία.
Ας αφήσουμε, λοιπόν, τις εύκολες εξαγγελίες και ας δούμε την πραγματικότητα.
Πρώτον: ΦΠΑ 13% στα καύσιμα, «όπως η Ισπανία». Δεν είναι μια απόφαση που μπορεί απλώς να πάρει σήμερα η ελληνική κυβέρνηση. Υπάρχουν δεσμευτικοί ευρωπαϊκοί κανόνες και συγκεκριμένα η Ευρωπαϊκή οδηγία ΦΠΑ που απαγορεύει την μετάταξη των καυσίμων και μειωμένο συντελεστή. Η Ισπανία εφάρμοσε το μέτρο προσωρινά, για δύο μήνες, και το ανακάλεσε.
Δεύτερον: ΕΦΚ στο μισό. Εδώ ο κ. Τσίπρας μάς είπε τη μισή πρόταση. Ας πούμε και την άλλη μισή. Ο ΕΦΚ αποδίδει περίπου 4 δισ. ευρώ τον χρόνο. Αν τον μειώσεις κατά 50%, δημιουργείς «τρύπα» στον προϋπολογισμό περίπου 2 δισ. ευρώ. Από πού θα τα βρει; Ποια δαπάνη θα κόψει; Ή προτείνει να παραβιάσουμε τους ευρωπαϊκούς κανόνες και να βάλουμε ξανά τη χώρα σε επιτήρηση; Περιμένουμε με ενδιαφέρον την απάντηση.
Ακριβώς γι' αυτό ο πρωθυπουργός δήλωσε ότι, αν η κρίση βαθύνει, θα ζητήσει από την Ευρώπη δημοσιονομικό χώρο. Όχι επειδή δεν θέλουμε να κάνουμε περισσότερα, αλλά ακριβώς επειδή θέλουμε να κάνουμε περισσότερα χωρίς να θέσουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα. Δεν ζητάμε άδεια για να στηρίξουμε τους πολίτες. Ζητάμε περισσότερο χώρο για να μπορούμε να τους στηρίξουμε ακόμη περισσότερο χωρίς να μπει η χώρα σε εποπτεία, όπως βρίσκονται ήδη άλλες δέκα ευρωπαϊκές χώρες.
Τρίτον: «φορολογήστε τώρα τα υπερκέρδη των διυλιστηρίων». Η κυβέρνηση έχει ήδη φορολογήσει τα πλεονάζοντα κέρδη των διυλιστηρίων το 2022 και το 2023. Άρα, δεν υπάρχει ζήτημα αρχής ως προς τη φορολόγησή τους. Το ερώτημα είναι τι μπορεί να μειώσει την τιμή σήμερα. Τα κέρδη αυτής της περιόδου θα εκκαθαριστούν φορολογικά τον Ιούλιο του 2027. Ένας φόρος που θα εισπραχθεί αύριο δεν ρίχνει την τιμή στην αντλία σήμερα.
Τα διυλιστήρια συνεισφέρουν ήδη με εκπτώσεις άνω των 30 εκατ. ευρώ τον μήνα, έχουν διαθέσει 87 εκατ. ευρώ από τα μέσα Ιουλίου και αυτή η συνεισφορά αναμένεται να συνεχιστεί.
Και κάτι ακόμη. Τα ελληνικά διυλιστήρια ανταγωνίζονται διυλιστήρια σε ολόκληρη τη Μεσόγειο. Αν τα επιβαρύνεις μονομερώς, επιβαρύνεις την ελληνική παραγωγή απέναντι στους ανταγωνιστές της. Επιπροσθέτως, πρόκειται για έναν από τους μεγαλύτερους εξαγωγικούς κλάδους της χώρας. Το 2025 τα πετρελαιοειδή ήταν η μεγαλύτερη κατηγορία ελληνικών εξαγωγών, αξίας περίπου 10,4 δισ. ευρώ.
Τέταρτον: πλαφόν στα διυλιστήρια. Κανένα εργαλείο δεν είναι ταμπού. Αλλά η κυβέρνηση δεν επιλέγει μέτρα με βάση το πόσο ευχάριστα ακούγονται. Τα επιλέγει με βάση το αν δουλεύουν. Αν μειώνουν πράγματι την τιμή στην αντλία, αν το όφελος φτάνει στον πολίτη και αν δεν δημιουργούν στρεβλώσεις ή προβλήματα στον εφοδιασμό. Κρίνουμε τα μέτρα από το αποτέλεσμα που παράγουν, όχι από την εντύπωση που δημιουργούν.
Και αφού παρακάμπτει όλα αυτά, ο κ. Τσίπρας ανακοινώνει και την τιμή: 1,40 ευρώ το πετρέλαιο θέρμανσης και 1,80 το diesel. Στην εξαγγελία, η τιμή μπορεί να είναι όποια θέλεις. Στην αντλία όμως κρίνεται η συνέπεια ανάμεσα στα λόγια και τα έργα.
Και τώρα ας μιλήσουμε για την πραγματική οικονομία.
Μέσα σε λίγους μήνες έχουμε διαθέσει πάνω από 800 εκατ. ευρώ για τη στήριξη των πολιτών απέναντι στην ενεργειακή κρίση. Και, ως ποσοστό του ΑΕΠ, η Ελλάδα είναι η τρίτη χώρα στην Ευρώπη σε μέτρα στήριξης απέναντι στην ενεργειακή κρίση. Και αυτό , χωρίς να συνυπολογίζονται τα 4 δισ. ευρώ των μέτρων που ανακοινώθηκαν στις ΔΕΘ του 2025 και του 2026 για την μόνιμη ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών.
Αυτή είναι η απάντησή μας. Όχι θεωρίες και υποσχέσεις. Παρεμβάσεις που γίνονται ήδη.
Μια διεθνής ενεργειακή κρίση δεν εξαφανίζεται με ένα άρθρο κι έναν νόμο. Αντιμετωπίζεται με ρεαλιστικές κινήσεις και ένα σχέδιο που αντέχει και στην πραγματικότητα και στους αριθμούς.
Αυτό κάνουμε. Και αυτό θα συνεχίσουμε να κάνουμε όσο χρειαστεί.