Από τα παρκέ του NBA στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα περνά ο Σακίλ Ο’ Νιλ, αυτή τη φορά όχι ως φοιτητής αλλά ως «καθηγητής» οικονομικού αλφαβητισμού. Ο 54χρονος Hall of Famer συμμετέχει στη νέα πρωτοβουλία «Credit Tip Off Tour» της Credit One Bank, με στόχο να εξηγήσει σε φοιτητές πώς λειτουργούν η πίστωση, το credit score και γενικότερα η σωστή διαχείριση των προσωπικών οικονομικών.Η επιλογή του μόνο τυχαία δεν είναι. Ο Σακ αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αθλητή που απέκτησε τεράστια εισοδήματα σε πολύ μικρή ηλικία, χωρίς όμως να διαθέτει από την πρώτη στιγμή τις απαραίτητες χρηματοοικονομικές γνώσεις. Όπως παραδέχεται ο ίδιος, ήταν ήδη εκατομμυριούχος όταν έμαθε για πρώτη φορά τι σημαίνει πιστωτικό σκορ.Σήμερα, έχοντας πίσω του μια τεράστια αθλητική καριέρα αλλά και πολυετή επιχειρηματική δραστηριότητα, επιχειρεί να μεταφέρει στους νέους ένα μάθημα που ο ίδιος αναγκάστηκε να μάθει στην πράξη: το να βγάζεις πολλά χρήματα δεν σημαίνει απαραίτητα ότι γνωρίζεις πώς να τα διαχειρίζεσαι.
Ο «Professor Shaq» ξεκινά περιοδεία στα πανεπιστήμια
Η περιοδεία ξεκινά στις 14 Σεπτεμβρίου από το Southern Methodist University και στη συνέχεια ο Ο’ Νιλ θα επισκεφθεί πανεπιστημιουπόλεις στο Τέξας, την Τζόρτζια, τη Λουιζιάνα και τη Φλόριντα.Ο «Credit Professor Shaq», όπως παρουσιάζεται στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, θα μιλήσει στους φοιτητές για τη χρήση της πίστωσης, το πιστωτικό ιστορικό και τα οικονομικά λάθη που μπορούν να ακολουθούν έναν νέο για χρόνια.Το πρόγραμμα δεν θα θυμίζει πάντως συμβατική πανεπιστημιακή διάλεξη. Θα περιλαμβάνει παιχνίδια και μουσική, με τον ίδιο τον Ο’ Νιλ να εμφανίζεται και ως DJ Diesel, το καλλιτεχνικό όνομα που χρησιμοποιεί στις μουσικές του εμφανίσεις. Πίσω από το ψυχαγωγικό κομμάτι, ωστόσο, υπάρχει ένα πολύ συγκεκριμένο μήνυμα οικονομικής εκπαίδευσης.
Εκατομμυριούχος αλλά δεν γνώριζε τι είναι credit score
Η προσωπική ιστορία του Ο’ Νιλ εξηγεί σε μεγάλο βαθμό γιατί αποφάσισε να συμμετάσχει στο πρόγραμμα.Το 1992 ήταν το Νο1 του NBA Draft και μπήκε στο κορυφαίο πρωτάθλημα μπάσκετ του κόσμου με επταψήφιο συμβόλαιο, ενώ σχεδόν αμέσως άρχισαν να προστίθενται σημαντικά έσοδα από χορηγίες.Όταν όμως επιχείρησε να αγοράσει το πρώτο του σπίτι, ήρθε αντιμέτωπος με μια έννοια που μέχρι τότε δεν γνώριζε: το credit score.Ο ίδιος έχει εξηγήσει ότι θεωρούσε πως το υψηλό εισόδημά του και το συμβόλαιό του στο NBA αρκούσαν. Ο δανειστής, όμως, του επισήμανε ότι η πιστοληπτική του βαθμολογία ήταν χαμηλή.Ήταν η στιγμή που άρχισε να αντιλαμβάνεται ότι άλλο υψηλό εισόδημα και άλλο οικονομική παιδεία.
Το λάθος με τις πιστωτικές κάρτες
Ο Ο’ Νιλ έχει αναφερθεί και σε ένα χαρακτηριστικό λάθος που έκανε όταν ήταν νεότερος. Έκλεινε παλιές πιστωτικές κάρτες επειδή δεν τις χρησιμοποιούσε, χωρίς να γνωρίζει ότι η μείωση της διάρκειας του πιστωτικού ιστορικού μπορεί να επηρεάσει αρνητικά το credit score.Το συγκεκριμένο παράδειγμα βρίσκεται στην καρδιά του μηνύματος που θέλει να μεταφέρει στους φοιτητές: πολλές οικονομικές αποφάσεις που μοιάζουν ασήμαντες σε ηλικία 18 ή 20 ετών μπορούν να επηρεάσουν αργότερα το κόστος δανεισμού, την αγορά αυτοκινήτου ή ακόμη και τη δυνατότητα χρηματοδότησης μιας κατοικίας.Και το ζήτημα είναι ιδιαίτερα επίκαιρο στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με στοιχεία της Federal Reserve που επικαλείται το Forbes, το 65% των ενηλίκων ηλικίας 18-29 ετών είχε πιστωτική κάρτα το 2025, ενώ το 22% των νέων ενηλίκων είχε χρησιμοποιήσει υπηρεσίες Buy Now, Pay Later.
Δεν σταμάτησε ποτέ να σπουδάζει
Υπάρχει και μια λιγότερο γνωστή πλευρά του Σακίλ Ο’ Νιλ: η ιδιαίτερη σχέση του με την εκπαίδευση.Παρά τα χρήματα και την επιτυχία του, επέστρεψε επανειλημμένα στα θρανία. Έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στις επιχειρήσεις και σε άλλους τομείς, ενώ σήμερα σπουδάζει εγκληματολογία.Ένας από τους λόγους για τους οποίους επέλεξε να σπουδάσει Business ήταν ότι ήθελε να μπορεί να κατανοεί ο ίδιος τις συμφωνίες που υπέγραφε και να μην εξαρτάται αποκλειστικά από δικηγόρους και λογιστές.Απέκτησε επίσης μεταπτυχιακό στις Φιλελεύθερες Τέχνες, με αντικείμενο που συνδέεται με τη διεπιστημονική προσέγγιση στην καθοδήγηση αθλητών, καθώς φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως μέντορας για νεότερους ανθρώπους που θα βρεθούν σε παρόμοια θέση.
Από superstar σε επιχειρηματία
Η περίπτωση του Ο’ Νιλ εντάσσεται σε μια πολύ μεγαλύτερη αλλαγή που παρατηρείται στον αμερικανικό αθλητισμό. Οι κορυφαίοι αθλητές δεν αντιμετωπίζουν πλέον τα έσοδα από τα συμβόλαιά τους απλώς ως προσωπικό πλούτο. Όλο και περισσότερο τα χρησιμοποιούν ως αρχικό κεφάλαιο για επιχειρήσεις και επενδύσεις.Αντίστοιχη πορεία ακολουθεί ο Γιάννης Αντετοκούνμπο, με το MoneyPress να έχει παρουσιάσει τη στρατηγική επενδυτική του κίνηση μαζί με τον Ντέιβιντ Μπέκαμ.Ταυτόχρονα, ο ίδιος ο επαγγελματικός αθλητισμός έχει εξελιχθεί σε μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες επενδυτικές κατηγορίες. Το MoneyPress έχει καταγράψει τη στροφή δισεκατομμυριούχων και μεγάλων επενδυτικών κεφαλαίων προς τον αθλητισμό, καθώς οι αποτιμήσεις ομάδων, πρωταθλημάτων και τηλεοπτικών δικαιωμάτων έχουν εκτοξευθεί.Ενδεικτική είναι και η περίπτωση των Los Angeles Lakers, για τους οποίους συμφωνήθηκε εξαγορά με τίμημα άνω των 12 δισ. δολαρίων.
Το οικονομικό μάθημα του Σακ
Το ενδιαφέρον στην ιστορία του Ο’ Νιλ βρίσκεται τελικά στην αντίφαση: ένας άνθρωπος μπορούσε να είναι ήδη εκατομμυριούχος και ταυτόχρονα να αγνοεί βασικούς κανόνες του χρηματοπιστωτικού συστήματος.Σήμερα θέλει οι νεότεροι να μην αναγκαστούν να μάθουν με τον ίδιο τρόπο.Η οικονομική παιδεία δεν αφορά μόνο όσους διαθέτουν μεγάλα εισοδήματα. Αφορά το πώς χρησιμοποιείται μια πιστωτική κάρτα, πώς δημιουργείται ένα πιστωτικό ιστορικό, τι πραγματικά κοστίζει ένα δάνειο και πώς μια λανθασμένη οικονομική απόφαση μπορεί να επηρεάσει τις επιλογές κάποιου για χρόνια.Ο Σακίλ Ο’ Νιλ το έμαθε αφού είχαν ήδη έρθει τα εκατομμύρια. Τώρα επιστρέφει στα πανεπιστήμια ώστε οι νέοι να μάθουν το ίδιο μάθημα πριν χρειαστεί να το πληρώσουν ακριβά.