Ένα νέο κεφάλαιο στην ανάπτυξη των ελληνικών διαστημικών υποδομών ανοίγει η επιτυχής εκτόξευση του μικροδορυφόρου Hyperion GR-1, του πρώτου ελληνικού οπτικού μικροδορυφόρου του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, ο οποίος τέθηκε σε τροχιά γύρω από τη Γη την Τρίτη 7 Ιουλίου, από το Cape Canaveral Space Force Station της Φλόριντα με πύραυλο της SpaceX.
Η εκτόξευση σηματοδοτεί την έναρξη της επιχειρησιακής ανάπτυξης ενός ελληνικού αστερισμού επτά οπτικών μικροδορυφόρων, οι οποίοι κατασκευάζονται από την Open Cosmos Aegean στην Ελλάδα. Πρόκειται για μια επένδυση που φιλοδοξεί να ενισχύσει την επιχειρησιακή ικανότητα του Δημοσίου σε τομείς όπως η Πολιτική Προστασία, η περιβαλλοντική παρακολούθηση, η θαλάσσια επιτήρηση, η γεωργία ακριβείας και η προστασία κρίσιμων υποδομών.
Ο Hyperion GR-1 διαθέτει δυνατότητα λήψης πολυφασματικών εικόνων υψηλής ανάλυσης, έως 90 εκατοστών, επιτρέποντας τη συστηματική καταγραφή και παρακολούθηση μεταβολών στο φυσικό και δομημένο περιβάλλον. Παράλληλα, ενσωματώνει δυνατότητες επεξεργασίας δεδομένων με τεχνητή νοημοσύνη (AI), καθώς και δορυφορικές ζεύξεις μεταξύ δορυφόρων (inter-satellite links), με στόχο την ταχύτερη επεξεργασία και μετάδοση κρίσιμων πληροφοριών προς τους επίγειους σταθμούς.
Τα δεδομένα που θα συλλέγει ο μικροδορυφόρος θα ενσωματώνονται στον Κυβερνητικό Κόμβο Γεωπαρατήρησης, ο οποίος σχεδιάζεται ως η κεντρική ψηφιακή πλατφόρμα αξιοποίησης δορυφορικών πληροφοριών από τη Δημόσια Διοίκηση.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, οι εφαρμογές εκτείνονται από την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και πλημμυρών έως την αποτίμηση ζημιών μετά από φυσικές καταστροφές, την προστασία δασικών και υδάτινων πόρων, τη γεωργία και την υδατοκαλλιέργεια ακριβείας, αλλά και τη θαλάσσια επιτήρηση, την παρακολούθηση πλοίων και τον εντοπισμό περιστατικών θαλάσσιας ρύπανσης.
Επιπλέον, τα δεδομένα αναμένεται να αξιοποιηθούν σε εφαρμογές αστικού σχεδιασμού, παρακολούθησης μεγάλων τεχνικών έργων και ελέγχου κρίσιμων υποδομών, ενισχύοντας τη δυνατότητα του κράτους να λαμβάνει αποφάσεις με βάση επικαιροποιημένα γεωχωρικά δεδομένα.
Ο Hyperion GR-1 αποτελεί τον πρώτο από επτά οπτικούς μικροδορυφόρους που αναπτύσσονται στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, το οποίο χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0». Το πρόγραμμα υλοποιείται μέσω της Γενικής Γραμματείας Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, με τη συνδρομή του Ελληνικού Κέντρου Διαστήματος (ΕΛΚΕΔ) και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA).
Κατά την ίδια αποστολή εκτοξεύθηκε και ο δορυφόρος Posedònia, ο οποίος κατασκευάστηκε από την Open Cosmos στις εγκαταστάσεις της στην Ισπανία.
Με τη σημερινή εκτόξευση, σύμφωνα με το υπουργείο, η Ελλάδα διαθέτει πλέον συνολικά 18 μικροδορυφόρους σε τροχιά, στο πλαίσιο της στρατηγικής ανάπτυξης εθνικών διαστημικών υποδομών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη συμμετοχή της ελληνικής βιομηχανίας στην ανάπτυξη του Hyperion GR-1. Όπως επισημαίνεται, στην κατασκευή του συμμετείχαν ελληνικές επιχειρήσεις και μηχανικοί, γεγονός που εκτιμάται ότι ενισχύει την εγχώρια τεχνογνωσία και δημιουργεί προϋποθέσεις για την ανάπτυξη εξαγώγιμων διαστημικών τεχνολογιών και υπηρεσιών.
Η κυβέρνηση έχει ήδη παρουσιάσει τη συνέχεια του σχεδιασμού μέσω του προγράμματος HELLAS-SPACE 2.0, συνολικού προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο φιλοδοξεί να διευρύνει τις δυνατότητες της χώρας στον διαστημικό τομέα τα επόμενα χρόνια.
Ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης, Δημήτρης Παπαστεργίου, χαρακτήρισε την εκτόξευση «μια νέα εποχή για τη χώρα», σημειώνοντας ότι ο Hyperion GR-1 προσθέτει ένα ακόμη εργαλείο για την αξιοποίηση δορυφορικών δεδομένων προς όφελος των πολιτών.
«Η εκτόξευση του Hyperion GR-1 σηματοδοτεί μια νέα εποχή για τη χώρα μας. Αποκτούμε ένα ακόμη ισχυρό εργαλείο που θα μας επιτρέπει να αξιοποιούμε δορυφορικά δεδομένα προς όφελος των πολιτών: να προστατεύουμε τα δάση και τις θαλάσσιες περιοχές μας, να στηρίζουμε τη γεωργία ακριβείας, να χαρτογραφούμε την εντός και εκτός σχεδίου δόμηση και να λαμβάνουμε ταχύτερες αποφάσεις σε περιόδους κρίσεων», δήλωσε ο υπουργός.
Όπως πρόσθεσε, η σημερινή εκτόξευση αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου εθνικού σχεδιασμού, υπενθυμίζοντας την πρόσφατη παρουσίαση του προγράμματος HELLAS-SPACE 2.0, προϋπολογισμού 350 εκατ. ευρώ, το οποίο αποτελεί τη συνέχεια του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων.
«Στόχος μας είναι η τεχνολογία να κάνει το κράτος πιο αποτελεσματικό, τη χώρα πιο ανθεκτική και την καθημερινότητα των πολιτών καλύτερη», κατέληξε.