«Την ώρα που στην Ελλάδα ακούμε από την αντιπολίτευση ότι το Ταμείο Ανάκαμψης “απέτυχε” και ότι πρόκειται για μια χαμένη ευκαιρία, διότι θα έπρεπε περίπου να θεραπεύσει όλα τα κακά της μοίρας μας –μόνο για τη θεραπεία της φαλάκρας δεν μας έχουν πει ακόμη– μια νέα διεθνής ανάλυση που δημοσιεύθηκε στο VoxEU του CEPR έρχεται να παρουσιάσει μια αρκετά διαφορετική εικόνα», γράφει σε ανάρτησή του ο υπουργός Επικρατείας Ακης Σκέρτσος και καλεί «να τη διαβάσουμε προσεκτικά, γιατί δεν πρόκειται για κυβερνητικό δελτίο Τύπου. Ο συγγραφέας, Dino Pinelli, είναι ειδικός σύμβουλος έρευνας στη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών και Χρηματοδοτικών Υποθέσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η μελέτη εξετάζει την Ιταλία, την Ισπανία και την Ελλάδα και συγκρίνει την οικονομική τους πορεία μετά την πανδημία με χώρες της ευρωζώνης που έλαβαν επίσης χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης. Τα αποτελέσματα για την Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέροντα», τονίζει παραθέτοντας τα στοιχεία:
«- Από το 2019 έως το 2025, το πραγματικό ΑΕΠ της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 10,8%, έναντι μόλις 5,4% στις χώρες σύγκρισης.
– Οι ώρες εργασίας αυξήθηκαν κατά 7,5%, έναντι μόλις 2,6% στις χώρες σύγκρισης.
– Αλλά το πιο εντυπωσιακό στοιχείο αφορά τις επενδύσεις. Το συνολικό ποσοστό επενδύσεων στην Ελλάδα αυξήθηκε κατά 5,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Στις χώρες σύγκρισης, αντίθετα, οι επενδύσεις μειώθηκαν περίπου κατά 2 μονάδες του ΑΕΠ.
Και υπάρχει κάτι ακόμη σημαντικό: η ανάλυση βρίσκει ενδείξεις ότι οι δημόσιες επενδύσεις του Ταμείου κινητοποίησαν και τις ιδιωτικές, αντί να τις εκτοπίσουν.
Για την Ελλάδα, μάλιστα, οι συγγραφείς μιλούν για μια ευρύτερη διαδικασία σύγκλισης: το ΑΕΠ βρίσκεται πάνω από την προ πανδημίας τάση, οι επενδύσεις αυξάνονται σημαντικά από τη χαμηλή βάση του παρελθόντος και η συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών παραγωγής (TFP) έχει ισχυρή θετική συμβολή.
Αυτό δεν σημαίνει ότι το Ταμείο Ανάκαμψης έκανε μόνο του όλα όσα συνέβησαν στην ελληνική οικονομία. Οι ίδιοι οι ερευνητές είναι προσεκτικοί: πρόκειται για προκαταρκτική περιγραφική ανάλυση και απαιτείται περαιτέρω οικονομετρική έρευνα για να απομονωθεί αυστηρά η αιτιώδης επίδραση του Ταμείου.
Αλλά αυτό ακριβώς είναι το σημείο που πρέπει να προσέξουμε στην εγχώρια δημόσια συζήτηση.
Μια σοβαρή αποτίμηση δεν μπορεί να γίνεται με συνθήματα περί “αποτυχίας”, τη στιγμή που η Ελλάδα εμφανίζει καλύτερες επιδόσεις από την ομάδα χωρών σύγκρισης σε κρίσιμους δείκτες ανάπτυξης, απασχόλησης και –κυρίως– επενδύσεων.
Όταν μια διεθνής ανάλυση βρίσκει ότι η περίοδος μετά την πανδημία συνδέεται στην Ελλάδα με ισχυρότερη ανάπτυξη, πολύ μεγαλύτερη αύξηση των ωρών εργασίας και κυρίως με θεαματική επιτάχυνση των επενδύσεων, η πολιτική συζήτηση –αν θέλει να είναι έντιμη– οφείλει να ξεκινά από αυτά τα δεδομένα».
Και, προσθέτει, «υπάρχει μια ευρύτερη διαπίστωση που αξίζει να κρατήσουμε: Το μεγάλο στοίχημα του Ταμείου Ανάκαμψης δεν ήταν απλώς να αυξήσει προσωρινά το ΑΕΠ. Ήταν να αλλάξει την παραγωγική βάση της χώρας μέσα από επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις.
Για την Ελλάδα, τα εώς τώρα αποτελέσματα στην ψηφιοποίηση του κράτους, στην ενεργειακή μετάβαση, στην αγορά εργασίας αλλά και στο σύστημα υγείας δείχνουν ότι κάτι σημαντικό πράγματι έχει αρχίσει να αλλάζει και η σύγκλιση με τον ευρωπαϊκό πυρήνα είναι πλέον πολύ κοντά.
Καθώς εργαζόμαστε με τον Νίκο Παπαθανάση, τον Ορέστη Καβαλάκη, την Εύη Δραμαλιώτη και τους υπόλοιπους συναδέλφους της κυβέρνησης, για να κλείσουμε και τις τελευταίες εκκρεμότητες του 9ου αιτήματος, που ολοκληρώνει αυτό το μεγάλο μεταρρυθμιστικό και επενδυτικό πρόγραμμα, μπορούμε να πούμε κάτι με βεβαιότητα:
Για πρώτη φορά διαχειριστήκαμε ως χώρα ένα ευρωπαϊκό σχέδιο ελληνικής ιδιοκτησίας ως προς το μίγμα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων που δεν είχε ως μοναδικό στόχο την απορρόφηση των κοινοτικών πόρων –την οποία και θα πετύχουμε χωρίς καθυστέρηση– αλλά πρωτίστως τον μετασχηματισμό της οικονομίας και του κράτους.
Και τα θεμέλια για αυτόν τον μετασχηματισμό έχουν ήδη μπει.
Τώρα χρειάζεται να ολοκληρώσουμε τη δουλειά: να συνεχίσουμε τις μεταρρυθμίσεις, να διατηρήσουμε την επενδυτική δυναμική και να μετατρέψουμε αυτή την επιτάχυνση σε μόνιμα υψηλότερη παραγωγικότητα, εισοδήματα και θέσεις εργασίας».
«Γιατί τελικά», συμπεραίνει, «την οικονομική πολιτική έχουμε υποχρέωση να την κρίνουμε με βάση τα αποτελέσματα που φέρνει και όχι με εύκολα συνθήματα που αγνοούν τη μετρήσιμη πρόοδο των τελευταίων ετών», καταλήγει ο υπουργός Επικρατείας.