Ανοδική πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν τα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη τις επόμενες δεκαετίες, καθώς οι περισσότερες χώρες προχωρούν σε μεταρρυθμίσεις των ασφαλιστικών τους συστημάτων, προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις επιπτώσεις της γήρανσης του πληθυσμού και να διασφαλίσουν τη μακροχρόνια βιωσιμότητα των συντάξεων.
Σύμφωνα με την έκθεση «Pensions at a Glance 2025» του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), όσοι εισήλθαν στην αγορά εργασίας το 2024 θα χρειαστεί να εργαστούν περισσότερα χρόνια σε σχέση με όσους αποχώρησαν την ίδια περίοδο.
Οι προβλέψεις του ΟΟΣΑ δείχνουν ότι έως τα τέλη της δεκαετίας του 2060 ο μέσος όρος ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα διαμορφωθεί στα 66,9 έτη για τους άνδρες και στα 66,6 έτη για τις γυναίκες. Σε σύγκριση με τα σημερινά δεδομένα, αυτό μεταφράζεται σε αύξηση περίπου 2,1 ετών για τους άνδρες και 2,6 ετών για τις γυναίκες.
Τι προβλέπεται για την Ελλάδα
Για την Ελλάδα, η έκθεση εκτιμά ότι το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης των ανδρών θα διαμορφωθεί στα 66 έτη, έναντι των 62 ετών που εξακολουθούν να ισχύουν σήμερα σε ορισμένες κατηγορίες ασφαλισμένων μέσω ειδικών ή μεταβατικών διατάξεων.
Αντίστοιχη ανοδική πορεία αναμένεται και για τις γυναίκες, στο πλαίσιο της συνολικής ευρωπαϊκής τάσης προσαρμογής των ασφαλιστικών συστημάτων στις νέες δημογραφικές συνθήκες.
Οι αλλαγές αυτές συνδέονται άμεσα με τη συνεχή αύξηση του προσδόκιμου ζωής και τη γήρανση του πληθυσμού, καθώς ολοένα λιγότεροι εργαζόμενοι καλούνται να χρηματοδοτήσουν έναν διαρκώς αυξανόμενο αριθμό συνταξιούχων.
Οι χώρες με τα υψηλότερα όρια ηλικίας
Η Δανία αναμένεται να καταγράψει το υψηλότερο όριο ηλικίας συνταξιοδότησης στην Ευρώπη, το οποίο εκτιμάται ότι θα φτάσει ακόμη και τα 74 έτη τόσο για άνδρες όσο και για γυναίκες.
Υψηλά όρια προβλέπονται επίσης για την Εσθονία, την Ιταλία, την Ολλανδία, τη Σουηδία και την Κύπρο, όπου σε αρκετές περιπτώσεις η έξοδος από την εργασία θα μετατεθεί κοντά στα 70 έτη.
Στον αντίποδα, χώρες όπως η Σλοβενία, το Λουξεμβούργο και η Πολωνία εκτιμάται ότι θα εξακολουθήσουν να διατηρούν χαμηλότερα όρια ηλικίας, κυρίως για τις γυναίκες.
Γιατί αυξάνονται τα όρια συνταξιοδότησης
Ο ΟΟΣΑ επισημαίνει ότι η σταδιακή αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης αποτελεί βασικό εργαλείο για τη διατήρηση της ισορροπίας των ασφαλιστικών συστημάτων, περιορίζοντας την ανάγκη για νέες περικοπές στις συντάξεις ή σημαντικές αυξήσεις στις ασφαλιστικές εισφορές.
Οι δημογραφικές εξελίξεις καθιστούν τις παρεμβάσεις αυτές σχεδόν αναπόφευκτες. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Οργανισμού, έως το 2050 σε κάθε 100 πολίτες ηλικίας 20 έως 64 ετών θα αντιστοιχούν περίπου 52 άτομα άνω των 65 ετών, όταν σήμερα ο αντίστοιχος αριθμός ανέρχεται σε 33.
Η μεταβολή αυτή αυξάνει σημαντικά την πίεση στα δημόσια συνταξιοδοτικά συστήματα, οδηγώντας πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις στην αναθεώρηση των ορίων ηλικίας και στη σύνδεσή τους με το προσδόκιμο ζωής.
Οι ειδικοί εκτιμούν ότι η προσαρμογή των ασφαλιστικών συστημάτων στις νέες δημογραφικές συνθήκες θα αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες οικονομικές και κοινωνικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, επηρεάζοντας τόσο την αγορά εργασίας όσο και τη μελλοντική πορεία των συνταξιοδοτικών παροχών σε ολόκληρη την Ευρώπη.