Σαφές πλαίσιο για την επιβολή προστίμων που αφορούν στις ταμειακές μηχανές και τους Φορολογικούς Ηλεκτρονικούς Μηχανισμούς (ΦΗΜ) θέτει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) με νέα εγκύκλιο, δίνοντας αναλυτικές οδηγίες προς τις ελεγκτικές υπηρεσίες για την ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας.
Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει ποιες παραβάσεις επισύρουν κυρώσεις, πότε θεωρείται ότι τελείται κάθε παράβαση, ποια πρόστιμα επιβάλλονται ανάλογα με το ισχύον νομοθετικό καθεστώς, αλλά και πότε παραγράφεται το δικαίωμα της Φορολογικής Διοίκησης να επιβάλει κυρώσεις.
Πρόστιμο 500 ευρώ για δηλώσεις ΦΗΜ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τις δηλώσεις που σχετίζονται με την απόκτηση, τη μεταβολή, τη διακοπή λειτουργίας ή την οριστική παύση χρήσης Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών.
Για παραβάσεις που διαπράττονται από 16 Σεπτεμβρίου 2024 και μετά, είτε πρόκειται για μη υποβολή είτε για εκπρόθεσμη υποβολή της σχετικής δήλωσης, επιβάλλεται ενιαίο πρόστιμο 500 ευρώ.
Το πρόστιμο εφαρμόζεται ανεξάρτητα από:
- το λογιστικό σύστημα της επιχείρησης,
- τη φορολογική περίοδο στην οποία αφορά η παράβαση,
- τον αριθμό των ταμειακών μηχανών ή των ΦΗΜ.
Για εκπρόθεσμες δηλώσεις που είχαν υποβληθεί έως και τις 15 Σεπτεμβρίου 2024 εξακολουθεί να ισχύει το προηγούμενο πρόστιμο των 100 ευρώ.
Πότε θεωρείται ότι διαπράττεται η παράβαση
Η ΑΑΔΕ καθορίζει με σαφήνεια και τον χρόνο τέλεσης κάθε παράβασης.
Στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης δήλωσης, ως χρόνος τέλεσης θεωρείται η ημερομηνία κατά την οποία υποβάλλεται η δήλωση.
Αν η δήλωση δεν υποβληθεί καθόλου, χρόνος τέλεσης είναι η ημέρα λήξης της νόμιμης προθεσμίας υποβολής.
Για την απώλεια ή τη μη διαφύλαξη ταμειακών μηχανών, φορολογικών μνημών ή σχετικών αρχείων, ως χρόνος τέλεσης θεωρείται, κατά κανόνα, η ημερομηνία διαπίστωσης της παράβασης, εκτός αν προκύπτει διαφορετικός χρόνος από αποδεικτικά στοιχεία, όπως στην περίπτωση φυσικών καταστροφών.
Τι ισχύει για απώλεια ταμειακών και φορολογικών μνημών
Η εγκύκλιος ξεχωρίζει τις κυρώσεις ανάλογα με το χρονικό διάστημα κατά το οποίο τελέστηκε η παράβαση.
Για παραβάσεις που διαπράχθηκαν έως το τέλος του 2015, προβλέπονται πρόστιμα:
- 3.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία,
- 4.500 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
Για μεταγενέστερες παραβάσεις, όταν η δήλωση απώλειας υποβάλλεται πριν από την έκδοση εντολής φορολογικού ελέγχου, επιβάλλεται πρόστιμο 2.500 ευρώ.
Εφόσον η παράβαση διαπιστωθεί κατά τη διάρκεια φορολογικού ελέγχου, εφαρμόζονται οι ειδικές διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Τι προβλέπεται για την παραγραφή
Η εγκύκλιος δίνει διευκρινίσεις και για τα χρονικά όρια μέσα στα οποία μπορεί η Φορολογική Διοίκηση να επιβάλει πρόστιμα.
Για παραβάσεις που αφορούν χρήσεις έως και το 2013, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι παλαιές διατάξεις περί παραγραφής, οι οποίες σε ορισμένες περιπτώσεις επιτρέπουν τον έλεγχο ακόμη και σε βάθος 15 ετών.
Για τις μεταγενέστερες υποθέσεις εφαρμόζονται οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας.
Ειδικά στις περιπτώσεις εκπρόθεσμης υποβολής δήλωσης, ο χρόνος παραγραφής υπολογίζεται από το τέλος του έτους κατά το οποίο διαπιστώθηκε η παράβαση.
Παράλληλα, η ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι έχει πλέον παραγραφεί οριστικά το δικαίωμα επιβολής προστίμων για παραβάσεις που αφορούν τη χρήση 2010, καθώς συμπληρώθηκε η προβλεπόμενη δεκαπενταετής προθεσμία από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής της σχετικής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.