Η σχέση της κυβέρνησης με τους ελεύθερους επαγγελματίες έχει δοκιμαστεί όσο λίγες κατά τη δεύτερη κυβερνητική θητεία, με το σύστημα του τεκμαρτού προσδιορισμού εισοδήματος να αποτελεί ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα μέτρα φορολογικής πολιτικής. Η εφαρμογή του προκάλεσε έντονες αντιδράσεις σε αυτοαπασχολούμενους, μικρές επιχειρήσεις και επαγγελματικούς φορείς, σύμφωνα με Τα Νέα.
Καθώς η κυβέρνηση προετοιμάζει το επόμενο πακέτο οικονομικών παρεμβάσεων, στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια επαναπροσέγγισης των ελεύθερων επαγγελματιών. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάζονται νέα μέτρα που θα περιορίσουν περαιτέρω τις φορολογικές επιβαρύνσεις και θα βελτιώσουν το περιβάλλον λειτουργίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Μετά την κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τα φυσικά πρόσωπα, τις βελτιώσεις που εφαρμόστηκαν στο τεκμαρτό σύστημα και τη νέα φορολογική κλίμακα, πληροφορίες αναφέρουν ότι στο κυβερνητικό επιτελείο έχει ανοίξει σοβαρά η συζήτηση για την οριστική απομάκρυνση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης.
Το ενδεχόμενο αυτό ενισχύεται από δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών στελεχών, τα οποία έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι το μέτρο είχε εξαρχής μεταβατικό χαρακτήρα και ότι η αναγκαιότητά του συνδέεται άμεσα με την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής.
Το σχέδιο για το 2027
Το επικρατέστερο σενάριο προβλέπει την κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος από το φορολογικό έτος 2027, κάτι που πρακτικά σημαίνει ότι οι σχετικές αλλαγές θα αποτυπωθούν στις φορολογικές δηλώσεις που θα υποβληθούν το 2028.
Η κυβερνητική εκτίμηση είναι ότι έως τότε θα έχουν ωριμάσει οι ψηφιακοί μηχανισμοί ελέγχου και θα έχουν αποδώσει σταθερά έσοδα από την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής, ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ ετησίως. Παράλληλα, αναμένεται να έχει περιοριστεί περαιτέρω το λεγόμενο κενό ΦΠΑ, δηλαδή η απόσταση μεταξύ των δυνητικών και των πραγματικών εισπράξεων φόρου.
Το σχέδιο στηρίζεται στην πλήρη λειτουργία ενός εκτεταμένου ψηφιακού πλέγματος ελέγχων, το οποίο σταδιακά αλλάζει τον τρόπο παρακολούθησης της οικονομικής δραστηριότητας.
Τα ψηφιακά εργαλεία κατά της φοροδιαφυγής
Στον πυρήνα της νέας στρατηγικής βρίσκεται η διεύρυνση των ηλεκτρονικών πληρωμών και ο περαιτέρω περιορισμός των συναλλαγών με μετρητά.
Καθοριστικό ρόλο παίζουν επίσης τα ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, μέσω των οποίων καταγράφονται πλέον τα έσοδα και οι δαπάνες των επαγγελματιών. Η φορολογική διοίκηση αποκτά ολοένα πιο άμεση εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας, καθώς οι αποδείξεις και τα σχετικά στοιχεία διαβιβάζονται σε πραγματικό χρόνο.
Παράλληλα, οι διασυνδεδεμένες ταμειακές μηχανές και τα POS μεταφέρουν άμεσα δεδομένα στην ΑΑΔΕ, ενώ η επέκταση του συστήματος IRIS στις επιχειρήσεις ενισχύει περαιτέρω την ιχνηλασιμότητα των συναλλαγών.
Στα νέα εργαλεία προστίθενται τα ψηφιακά δελτία αποστολής, η ηλεκτρονική τιμολόγηση για το σύνολο των επιχειρήσεων και το ψηφιακό πελατολόγιο, το οποίο επεκτείνεται σταδιακά σε περισσότερους επαγγελματικούς κλάδους.
Μετά τον χώρο του αυτοκινήτου, όπου ήδη εφαρμόζεται, το μέτρο αναμένεται να καλύψει και επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τομέα των εκδηλώσεων, όπως χώροι δεξιώσεων, διοργανωτές γάμων και εταιρείες διοργάνωσης εκδηλώσεων.
Νέο πακέτο φοροελαφρύνσεων
Στο κυβερνητικό επιτελείο θεωρούν ότι η κατάργηση του τεκμαρτού δεν αρκεί από μόνη της για να αλλάξει το κλίμα. Για τον λόγο αυτό εξετάζονται επιπλέον παρεμβάσεις που θα μπορούσαν να ανακοινωθούν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος, η μείωση του φορολογικού συντελεστή για τα νομικά πρόσωπα και η κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις.
Η φιλοσοφία των μέτρων είναι να δημιουργηθεί ένα πιο φιλικό περιβάλλον για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η δημοσιονομική σταθερότητα.
Ποιοι θα δουν τα μεγαλύτερα οφέλη
Ανεξάρτητα από τις οριστικές αποφάσεις για το τεκμαρτό σύστημα, οι αλλαγές που έχουν ήδη θεσπιστεί στη φορολογική κλίμακα δημιουργούν σημαντικές ελαφρύνσεις από το 2027.
Οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι είναι οι νέοι επαγγελματίες έως 30 ετών και οι οικογένειες με παιδιά.
Σε αρκετές περιπτώσεις, η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης είναι τόσο μεγάλη ώστε το τεκμαρτό εισόδημα παύει ουσιαστικά να επηρεάζει τον τελικό φόρο. Για νέους επαγγελματίες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, η επιβάρυνση μειώνεται θεαματικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προκύπτουν ακόμη και επιστροφές φόρου.
Αντίστοιχα, οι οικογένειες με παιδιά, και ιδιαίτερα οι πολύτεκνοι, εμφανίζονται να έχουν σημαντικά μεγαλύτερα οφέλη. Όσο αυξάνεται ο αριθμός των παιδιών, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η μείωση του τελικού φορολογικού λογαριασμού, γεγονός που οδηγεί σε αισθητά χαμηλότερες επιβαρύνσεις για χιλιάδες επαγγελματίες.
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να ξεκαθαρίσει αν η κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος θα αποτελέσει τελικά κεντρικό στοιχείο του νέου πακέτου μέτρων. Σε κάθε περίπτωση, η κυβέρνηση φαίνεται αποφασισμένη να συνδέσει την επόμενη φάση της φορολογικής πολιτικής με την ψηφιακή παρακολούθηση των συναλλαγών και τη σταδιακή αντικατάσταση των οριζόντιων τεκμηρίων από στοχευμένους ηλεκτρονικούς ελέγχους.