Ιστορική μεταρρύθμιση ετοιμάζει η κυβέρνηση για τις εφάπαξ παροχές των εργαζομένων, με την κατάργηση του νόμου Κατρούγκαλου να αναμένεται από το 2027. Η ανακοίνωση της μεγάλης ανατροπής αναμένεται στα εγκαίνια της ΔΕΘ από τον πρωθυπουργό, με στόχο την εξάλειψη των ανισοτήτων που αντιμετωπίζουν χιλιάδες επαγγελματίες κατά τη συνταξιοδότησή τους. Το τέλος του νόμου Κατρούγκαλου στα εφάπαξ σηματοδοτεί μια νέα εποχή δικαιοσύνης για τους εργαζόμενους.
Γιατί καταργείται ο νόμος Κατρούγκαλου στα εφάπαξ
Το ισχύον καθεστώς δημιουργεί τεράστιες αδικίες, ιδίως για τους νεότερους εργαζόμενους που λαμβάνουν αποκλειστικά τις εισφορές που κατέβαλαν κατά τη διάρκεια της επαγγελματικής τους σταδιοδρομίας. Το διπλό σύστημα υπολογισμού που εφαρμόζεται σήμερα χωρίζεται σε δύο διακριτά σκέλη, δημιουργώντας ανισότητες.
Το πρώτο σκέλος αφορά τα έτη ασφάλισης μέχρι το 2013, υπολογιζόμενο στο 60% του μέσου όρου των αποδοχών της καλύτερης πενταετίας 2009 έως 2013. Το δεύτερο σκέλος καλύπτει την περίοδο από το 2014 και μετά, χωρίς να είναι πλήρως ανταποδοτικό. Αυτή η αλλαγή έχει προκαλέσει σταδιακή συρρίκνωση των ποσών, καθώς σημαντικό τμήμα του εφάπαξ έχει μετατραπεί σε άτοκη επιστροφή των καταβληθεισών εισφορών.
Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι η συνολική μείωση φτάνει το 23% συγκριτικά με το προηγούμενο καθεστώς. Οι απώλειες γίνονται ακόμη μεγαλύτερες για όσους απομακρύνονται χρονικά από την κρίσιμη περίοδο 2009 έως 2013. Το τέλος του νόμου Κατρούγκαλου στα εφάπαξ έρχεται να διορθώσει αυτές τις στρεβλώσεις.
Οι προτεινόμενες αλλαγές που φέρνουν περισσότερα χρήματα
Οι προτάσεις που συζητούνται και θα οριστικοποιηθούν εντός Αυγούστου περιλαμβάνουν ριζική αναθεώρηση του τρόπου υπολογισμού. Η κεντρική αλλαγή προβλέπει επέκταση της πενταετίας 2009 έως 2013, που χρησιμοποιείται για τον προσδιορισμό του ευνοϊκότερου τμήματος της παροχής, ώστε να πλησιάζει περισσότερο την ηλικία αποχώρησης από την εργασία.
Παράλληλα, εξετάζεται νέος τρόπος υπολογισμού για όσους συνταξιοδοτούνται μετά το 2026, δημιουργώντας ένα πιο ισορροπημένο πλαίσιο. Οι αλλαγές στοχεύουν στη μείωση των ανισοτήτων και την ενίσχυση της δικαιοσύνης για όλους τους συνταξιούχους. Το οικονομικό επιτελείο επιδιώκει να δημιουργήσει ένα σταθερό και δίκαιο σύστημα που θα εξισορροπήσει τις υφιστάμενες διακρίσεις.
Τα ποσά των εφάπαξ παροχών ανά κλάδο
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του ΕΦΚΑ, οι εφάπαξ παροχές παρουσιάζουν σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με τον κλάδο απασχόλησης. Στο Δημόσιο, οι πολιτικοί υπάλληλοι λαμβάνουν κατά μέσο όρο 24.600 ευρώ, με οριακή μείωση σε σχέση με το 2025. Οι δημοτικοί υπάλληλοι του ΤΑΔΚΥ εισπράττουν 21.200 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 960 ευρώ.
Τα Σώματα Ασφαλείας παρουσιάζουν μέσο εφάπαξ 24.500 ευρώ το πρώτο δίμηνο του 2026, με εντυπωσιακή αύξηση 11.000 ευρώ. Οι εκπαιδευτικοί λαμβάνουν επίσης 24.500 ευρώ, αν και καταγράφεται σημαντική μείωση. Οι υπάλληλοι ειδικών μισθολογίων, όπως καθηγητές, γιατροί του ΕΣΥ, διπλωμάτες και δικαστικοί, εισπράττουν 40.100 ευρώ κατά μέσο όρο, με μείωση 2.000 ευρώ.
Οι υπάλληλοι Δημόσιων Νοσοκομείων που βρίσκονται σε λίστα αναμονής λαμβάνουν μέσο ποσό 23.226 ευρώ, μειωμένο κατά 3.103 ευρώ από το 2025.
Εφάπαξ παροχές σε ΔΕΚΟ και Οργανισμούς
Οι συνταξιούχοι του ΟΣΕ κατέχουν την πρωτιά με εφάπαξ 103.000 ευρώ, αυξημένο κατά 30.000 ευρώ. Ακολουθούν οι συνταξιούχοι του ΟΤΕ με 52.300 ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 10.000 ευρώ. Η ΔΕΗ καταβάλλει μέσο εφάπαξ 44.000 ευρώ, με μείωση 5.500 ευρώ σε σχέση με το 2025.
Οι συνταξιούχοι της ΕΡΤ λαμβάνουν 11.751 ευρώ, παρουσιάζοντας δραστική μείωση 25.807 ευρώ. Οι τραπεζικοί υπάλληλοι της πρώην Εμπορικής εισπράττουν 39.646 ευρώ, με αύξηση 32.270 ευρώ, ενώ της πρώην Ιονικής λαμβάνουν 46.600 ευρώ, αυξημένο κατά 7.000 ευρώ.
Στον Οργανισμό Λιμένος Θεσσαλονίκης το μέσο ποσό ανέρχεται σε 50.000 ευρώ, ενώ στον Οργανισμό Λιμένος Πειραιά φτάνει τα 35.000 ευρώ με αύξηση 27.000 ευρώ.
Εφάπαξ επιστημόνων και ελεύθερων επαγγελματιών
Από τα ταμεία των επιστημόνων, οι συμβολαιογράφοι λαμβάνουν το υψηλότερο μέσο εφάπαξ, διαμορφωμένο στα 24.658 ευρώ, παρά τη μείωση 5.900 ευρώ. Οι δικηγόροι Αθηνών εισπράττουν 17.500 ευρώ, με μείωση 1.200 ευρώ από το 2025.
Οι γιατροί λαμβάνουν μέσο εφάπαξ 4.700 ευρώ, αυξημένο κατά 650 ευρώ, ενώ οι μηχανικοί εισπράττουν 8.828 ευρώ. Τα ποσά στα διάφορα ταμεία πρόνοιας του ιδιωτικού τομέα παρουσιάζουν σημαντικές διακυμάνσεις.
Παρά τις αυξήσεις που καταγράφονται σε Δημόσιο και ΔΕΚΟ, τα ποσά παραμένουν σημαντικά χαμηλότερα από τις εφάπαξ παροχές που χορηγούνταν πριν την αλλαγή του τρόπου υπολογισμού το 2016. Το τέλος του νόμου Κατρούγκαλου στα εφάπαξ αναμένεται να αλλάξει αυτή την κατάσταση.
Κρατήσεις και παρακρατήσεις στο εφάπαξ
Η εφάπαξ παροχή καταβάλλεται στο ακέραιο χωρίς κρατήσεις. Εξαίρεση αποτελούν οι περιπτώσεις όπου υπάρχουν οφειλές στην Εφορία, οπότε παρακρατείται έως 50% της παροχής. Επίσης, παρακρατείται ποσό σε περίπτωση δανείου στο Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων σύμφωνα με τη σχετική σύμβαση, καθώς και σε περίπτωση οφειλής εισφορών προς τον e-ΕΦΚΑ.