Αντιμέτωπη με έναν σοβαρό περιβαλλοντικό αλλά και οικονομικό κίνδυνο βρίσκεται η Θεσσαλία, καθώς επιστημονικές μελέτες προειδοποιούν ότι χωρίς ουσιαστικές παρεμβάσεις ο θεσσαλικός κάμπος μπορεί τις επόμενες δεκαετίες να οδηγηθεί σε εκτεταμένη ερημοποίηση.Τα στοιχεία του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Ανάλυσης Υδατικών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας είναι ανησυχητικά: για την περίοδο 2070-2100 τα επεισόδια ξηρασίας προβλέπεται να σχεδόν διπλασιαστούν, ενώ αναμένεται να έχουν μεγαλύτερη διάρκεια και ένταση και να επηρεάζουν μεγαλύτερες εκτάσεις.
Στο «κόκκινο» τα αποθέματα νερού
Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο το μακρινό μέλλον. Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Νικήτας Μυλόπουλος επισημαίνει ότι το υδατικό δυναμικό της περιοχής δέχεται εδώ και δεκαετίες πολύ μεγάλη ανθρωπογενή πίεση, κυρίως εξαιτίας των αναγκών άρδευσης.Η υπεράντληση έχει συμβάλει στην εξάντληση αποθεμάτων του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα, ενώ καταγράφεται και σοβαρή μείωση των παροχών του Πηνειού. Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση τους μήνες Ιούνιο, Ιούλιο και Αύγουστο, όταν οι καλλιέργειες χρειάζονται περισσότερο νερό, την ώρα που οι διαθέσιμες ποσότητες περιορίζονται.
Ο κίνδυνος για την αγροτική παραγωγή
Η οικονομική διάσταση είναι τεράστια, καθώς η Θεσσαλία αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους πυλώνες της ελληνικής αγροτικής παραγωγής. Η παρατεταμένη έλλειψη νερού μπορεί να οδηγήσει σε μικρότερες αποδόσεις, περιορισμό των αρδευόμενων εκτάσεων και αύξηση του κόστους παραγωγής.Ιστορικά δεδομένα δείχνουν πόσο σοβαρές μπορεί να είναι οι συνέπειες. Η ξηρασία του 1989-1990 έπληξε περισσότερο από το 50% της Θεσσαλίας και είχε περίοδο επαναφοράς άνω των 80 ετών. Τα έντονα φαινόμενα συνδέθηκαν με μείωση των αρδευόμενων εκτάσεων και των αποδόσεων, καθώς και με περαιτέρω εξάντληση των επιφανειακών και υπόγειων αποθεμάτων.
Το νερό γίνεται αναπτυξιακό ζήτημα
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί πλέον περισσότερα από έκτακτα μέτρα σε περιόδους ξηρασίας. Χρειάζονται σύγχρονα αρδευτικά δίκτυα, περιορισμός των απωλειών, καλύτερος έλεγχος των γεωτρήσεων και μακροχρόνια διαχείριση των υδάτινων πόρων.Ήδη έχουν δρομολογηθεί μεγάλα έργα εκσυγχρονισμού των αρδευτικών υποδομών. Μεταξύ των συμβάσεων ΣΔΙΤ που έχουν υπογραφεί περιλαμβάνονται τα δίκτυα Ταυρωπού και Υπέρειας–Ορφανών, στο πλαίσιο παρεμβάσεων συνολικού προϋπολογισμού 491 εκατ. ευρώ σε Θεσσαλία και Θράκη.Η προειδοποίηση των επιστημόνων είναι σαφής: εάν η σημερινή πίεση στα υδατικά αποθέματα συνδυαστεί με συχνότερες και εντονότερες ξηρασίες, το πρόβλημα δεν θα αφορά μόνο το περιβάλλον. Θα αγγίξει άμεσα την παραγωγή, το αγροτικό εισόδημα, τις τιμές των τροφίμων και συνολικά την οικονομία της Θεσσαλίας.