Η θεσμοθέτηση «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης, η δυνατότητα πλήρους μεταφοράς ασφαλιστικών δικαιωμάτων και ένα νέο πλαίσιο φορολόγησης των παροχών αποτελούν τα βασικά στοιχεία του νομοσχεδίου για την επαγγελματική ασφάλιση.
Στόχος της κυβέρνησης είναι η ουσιαστική ενίσχυση του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης, με σημαντική διεύρυνση της συμμετοχής εργαζομένων, αυτοαπασχολούμενων και επιχειρήσεων στα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ), σε μια συγκυρία όπου η ανάγκη για συμπληρωματικό συνταξιοδοτικό εισόδημα γίνεται ολοένα πιο επιτακτική. Πληροφορίες αναφέρουν ότι το σχέδιο νόμου έχει πλέον διαμορφωθεί σχεδόν στο σύνολό του και δεν αποκλείεται να κατατεθεί στη Βουλή ακόμη και εντός του καλοκαιριού.
Τα «ανοιχτά» ΤΕΑ φέρνουν νέα δεδομένα
Η σημαντικότερη μεταρρύθμιση αφορά τη λειτουργία των λεγόμενων «ανοιχτών» Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης. Πρόκειται για σχήματα στα οποία θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν μικρές επιχειρήσεις, ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι, χωρίς να απαιτείται η σύσταση ξεχωριστού επαγγελματικού ταμείου από κάθε επιχείρηση ή εργοδότη.
Η συγκεκριμένη πρωτοβουλία επιχειρεί να καλύψει ένα διαχρονικό έλλειμμα της ελληνικής αγοράς, καθώς η συντριπτική πλειονότητα των επιχειρήσεων είναι μικρού ή πολύ μικρού μεγέθους και δεν διαθέτει ούτε τους πόρους ούτε την οργανωτική υποδομή για τη δημιουργία ανεξάρτητου συνταξιοδοτικού προγράμματος για τους εργαζομένους της.
Με το νέο σχήμα, η πρόσβαση στην επαγγελματική ασφάλιση εκτιμάται ότι θα διευρυνθεί σημαντικά, δίνοντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε χιλιάδες εργαζομένους που έως σήμερα παρέμεναν εκτός του θεσμού.
Το νομοσχέδιο εισάγει ακόμη την πλήρη μεταφορά των ασφαλιστικών δικαιωμάτων. Με τον τρόπο αυτό, ένας εργαζόμενος που μετακινείται σε άλλη επιχείρηση θα μπορεί να μεταφέρει τις αποταμιεύσεις και τα συνταξιοδοτικά του δικαιώματα από ένα Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης σε άλλο, χωρίς γραφειοκρατικές διαδικασίες και χωρίς απώλειες.
Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη για μια αγορά εργασίας όπου οι αλλαγές εργοδότη και οι επαγγελματικές μετακινήσεις είναι πολύ συχνότερες σε σχέση με προηγούμενες δεκαετίες.
Νέο πλαίσιο φορολόγησης των παροχών
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στις αλλαγές που προωθούνται στη φορολογική μεταχείριση των παροχών που χορηγούν τα ΤΕΑ.
Η βασική φιλοσοφία του νέου μοντέλου είναι ότι η φορολόγηση δεν θα συνδέεται πλέον με τα έτη ασφάλισης, αλλά με την ηλικία του ασφαλισμένου κατά τον χρόνο καταβολής της παροχής.
Όπως επισημαίνουν στελέχη του υπουργείου Εργασίας, η αλλαγή αυτή αναμένεται να απλουστεύσει ουσιαστικά το ισχύον καθεστώς, να μειώσει τις αμφισβητήσεις και τις αντικρουόμενες ερμηνείες που στο παρελθόν οδήγησαν ακόμη και σε δικαστικές προσφυγές, ενώ ταυτόχρονα θα προσφέρει μεγαλύτερη σαφήνεια και προβλεψιμότητα στους ασφαλισμένους.
Παράλληλα, το νέο καθεστώς αναμένεται να συνοδευτεί από πρόσθετα φορολογικά κίνητρα, με σκοπό την περαιτέρω ενίσχυση της συμμετοχής εργαζομένων και εργοδοτών στα επαγγελματικά ταμεία.
Κοινό πλαίσιο για ΤΕΑ και ομαδικά ασφαλιστικά προϊόντα
Την ίδια στιγμή, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να περιορίσει τις στρεβλώσεις που έχουν δημιουργηθεί ανάμεσα στα ΤΕΑ και στα ομαδικά ασφαλιστικά προγράμματα που διαθέτουν οι ασφαλιστικές εταιρείες.
Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η εναρμόνιση των κανόνων λειτουργίας, εποπτείας και φορολόγησης μεταξύ των ΤΕΑ και του νέου Ομαδικού Ασφαλιστικού Προϊόντος Επαγγελματικής Συνταξιοδότησης (ΟΑΠΕΣ), με στόχο τη διαμόρφωση ίσων όρων ανταγωνισμού για όλα τα σχήματα του δεύτερου πυλώνα ασφάλισης.
Η επαγγελματική ασφάλιση στην Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται σημαντικά των ευρωπαϊκών δεδομένων.
Σήμερα λειτουργούν μόλις 27 Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης με περίπου 55.000 ασφαλισμένους, ενώ το συνολικό ενεργητικό τους αντιστοιχεί σε ποσοστό χαμηλότερο του 1% του ΑΕΠ.
Μέσω του νέου νομοθετικού πλαισίου, το υπουργείο Εργασίας επιδιώκει να αυξήσει σημαντικά τη συμμετοχή εργαζομένων και επιχειρήσεων, να ενθαρρύνει τη δημιουργία νέων επαγγελματικών ταμείων και να ενισχύσει τον ρόλο της επαγγελματικής ασφάλισης ως συμπληρωματικής πηγής συνταξιοδοτικού εισοδήματος για τις επόμενες γενιές.